podać

See also: podąć and pòdac

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *podàti. First attested in the 14th century. By surface analysis, po- +‎ dać.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /pɔdat͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /pɔdat͡ɕʲ/

    Verb

    podać pf (imperfective podajać or podawać)

    1. (attested in Lesser Poland, Masovia, Sieradz-Łęczyca) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone))
      Synonym: dać
      • 1885-2024 [1421], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[2], volume VIII, Chęciny, page 16:
        O to, o czosz ti na mø zalowal, to twoy oczecz trzimal s Staskem s Woyslawowiczem, a Sstassek me ne podal
        [O to, o coś ty na mię żałował, to twoj ociec trzymał z Staszkiem z Wojsławowicem, a Staszek mie nie podał]
      • 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią][3], Mierzeniec, Płock, line 123:
        Podal yemv ryby sz morza, chczacz go szbavycz wszego gorza
        [Podał jemu ryby z morza, chcąc go zbawić wszego gorza]
      • 1451-1455, Legenda o świętym Aleksym[4], line 179:
        Podal mv szapharza szwego, then mv czynyl wyele szlego
        [Podał mu szafarza swego, ten mu czynił wiele złego]
      • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[5], Krakow, Brodnia, page 79b:
        Mathka z Anny szwyathey obral szobye, w przyczynye ych nam nadzyeya podal
        [Matkę z Anny świętej obrał sobie, w przyczynie ich nam nadzieję podał]
      • 1856-1870 [1457], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki[6], volume IX, number 547:
        Sub eodem iudicio veniens nobilis virgo domina Anna similiter podala, gl. comisit, opyeka domino *Dobeek
        [Sub eodem iudicio veniens nobilis virgo domina Anna similiter podała, gl. comisit, opiekę domino Dobek]
    2. (attested in Silesia) to hand, to pass (to give, pass or transmit with the hand, literally or figuratively)
      • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 5, 2:
        Podalyszczye myecz (praebuistis ei gladium), abi nas zabyl
        [Podaliście [jemu] miecz (praebuistis ei gladium), aby nas zabił]
      • 1956 [Middle of the 15th century], Jerzy Woronczak, editor, Teksty polskie w rękopisie nr 43 Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu z połowy XV wieku[7], Silesia, page 28r:
        Affer, poday, manum tuam et mitte in latus meum (Jo 20, 27)
        [Affer, podaj, manum tuam et mitte in latus meum (Jo 20, 27)]
    3. to show; to display; to present
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[8], page 686:
        Vtore prze to, ktore myly Cristus myeny, yze smyernye odpovyedzyal temv, yen y vderzyl a nye podal yemv drugey czelyvsczy
        [Wtore prze to, ktore miły Krystus mieni, iże śmiernie odpowiedział temu, jen ji uderzył, a nie podał jemu drugiej czeluści]
    4. (attested in Greater Poland) to give away
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[9], page 780:
        By moye krolewsthwo bylo s tego svyatha, slugy moye... odyąlyby myą, yzbych nye podan Zydom (ut non traderer Iudaeis Jo 18, 36)
        [By moje krolewstwo było z tego świata, sługi moje... odjęliby mię, iżbych nie podan Żydom (ut non traderer Iudaeis Jo 18, 36)]
      • 1967 [1415], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 529, Kościan:
        Jacom prze tho wszadzila thego czloweka w twerdzø, ysz rankom ne mal, a prawo my go bilo podalo
        [Jakom prze to wsadziła tego człowieka w twierdzę, iż ręko[j]m nie miał, a prawo mi go było podało]
    5. (attested in Masovia) to subjugate
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[10], page 189:
        Gest prav[d]a zmyara podacz szye vyaczschemv, przed bogyem odplata podacz szye mnyeyschemv
        [Jest praw[d]a śmiara podać sie więcszemu przed Bogiem, odpłata podać sie mniejszemu]
      • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 5:
        Myastho Kazymyrz myedzi rzeką Wyslą themv tho interdicthovi nye ma bycz podano (non debet subiacere)
        [Miasto Kazimirz miedzy rzeką Wisłą temu to interdyktowi nie ma być podano (non debet subiacere)]
      • 1901 [15th century], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 34:
        Nye podal non posuit (porro de filiis Israel non posuit, ut servirent operibus regis II Par 8, 9)
        [Nie podał non posuit (porro de filiis Israel non posuit, ut servirent operibus regis II Par 8, 9)]
    6. to condemn to [with ku (+ dative)]/[with na (+ accusative)]/[with w (+ accusative) ‘to what’]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[11], page 814:
        A mylego Iesucrista byczovacz podano (Mat 27, 26)
        [A miłego Jesukrysta biczować podano (Mat 27, 26)]
      • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 32, 11:
        Zaly Ezechias sklamal was, abi was podal smyercy w glodze a w pragnyenyv (ut tradat morti in fame et siti)
        [Zali Ezechyjasz skłamał was, aby was podał śmierci w głodzie a w pragnieniu (ut tradat morti in fame et siti)]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[12], page 758:
        Kyedy yuz vzral Iudasch, yze myly Cristus podan kv smyerczy
        [Kiedy już uźrał Judasz, iże miły Krystus podan ku śmierci]
      • 1853 [1408], Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, volume 4, page 43:
        Ach, myloscz, czosz my vczinyla, eszesz me tak oslepila, eszesm sche ye na myloscz podal
        [Ach, miłość, coś mi uczyniła, eżeś mie tak oślepiła, eżeśm sie je na miłość podał]
      • 1930 [c. 1455], “Judith”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 8, 19:
        Prze ktori to grzech podany søø... w poganbyenye (dati sunt... in confusionem) swim nyeprzyiacyelyom
        [Prze ktory to grzech podani są... w pogańbienie (dati sunt... in confusionem) swym nieprzyjacielom]
      • 1911 [End of the 15th century], Ludwik Bernacki, editor, Karta z "Rozmyślania o życiu Pana Jezusa", page 473:
        Owa my sza *przyweydly tego czlowyeka prawego..., acz gy podam w gych wolą, ... przeczyw obyczayu rzymskemu... vczynyę
        [Owa mi są przywiedli tego człowieka prawego..., acz ji podam w jich wolą, ... przeciw obyczaju rzymskiemu... uczynię]
    7. (attested in Greater Poland) to inform, to let know, to make known; to declare, to say
      • 1959 [1399], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 411, Poznań:
        Iacoszm przi tem bili, kdzesz podal Maczeyewi et yego bratu Micolayewi Micolay Dambrowsky, kdzebi yala szwimi conmi y przislgla
        [Jakosm[y] przy tem byli, kdzież podał Maciejewi et jego bratu Mikołajewi Mikołaj Dąbrowski gdzieby jała [z] swymi końmi i przysięgła]
    8. (reflexive with się, attested in Greater Poland) to commit oneself, to obligate oneself
      • 1967 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 59, Kościan:
        Iakom przi tim bil isze Przibislaf podal scodi placzicz Szidom sa Falkana
        [Jakom przy tym był, iż [si]e Przybysław podał szkody płacić Żydom za Falkana]

    Derived terms

    adjectives
    nouns
    verbs
    • podać się pod ciążą pf
    • podać tył pf
    • podać w ręce pf
    • podać za rękę pf
    • służbę podać pf

    Descendants

    • Polish: podać
    • Silesian: podać

    References

    • Bańkowski, Andrzej (2000), “podać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “podać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish podać. By surface analysis, po- +‎ dać.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈpɔ.dat͡ɕ/
      • Audio 1; podać:(file)
      • Audio 2; podać się:(file)
      • Rhymes: -ɔdat͡ɕ
      • Syllabification: po‧dać

      Verb

      podać pf (imperfective podawać)

      1. (ditransitive) to hand, to pass (to give, pass or transmit with the hand) [with dative ‘to whom’]
        Synonym: dać
      2. (ditransitive) to pass along (to give information) [with dative ‘to whom’]
      3. (transitive, engineering) to deliver (to give a particular substance to something through mechanical means)
      4. (ditransitive) to give, to administer (to put some substance, i.e. medicine, into someone's body) [with dative ‘to whom’]
      5. (ditransitive) to serve; to pass (to wait upon at a table; to set food and drink in front of, to help to food, meals etc.) [with dative ‘to whom’]
        Synonym: zaserwować
      6. (ditransitive, basketball, field hockey or ice hockey, soccer) to pass (to send a ball or puck to someone) [with instrumental ‘with what’, along with dative or do (+ genitive) ‘to whom’]
        Synonyms: odegrać, strzelić, zagrać
      7. (transitive, tennis) to serve (to lead off with the first delivery over the net)
      8. (transitive) to send (to report a specific institution related to the justice system to deal with a given person or case) [with do (+ genitive) ‘to what’], [with na (+ accusative) ‘for what’]
      9. (transitive, obsolete) to put up (to nominate someone's candidacy for something)
        Synonym: wysunąć kandydaturę
      10. (transitive, obsolete) to subjugate
        Synonyms: poddać, podporządkować
      11. (transitive, obsolete) to expose to
        Synonyms: narazić, wystawić
      12. (transitive, obsolete) to commission
        Synonym: zalecić
      13. (transitive, obsolete) to bring up; to mention, to propose
      14. (transitive, obsolete) to dictate (to speak while someone records)
        Synonym: podyktować
      15. (transitive, obsolete) to take away (to change the course of; to cause to be in a far off place)
      16. (transitive, obsolete) to bring, to give rise to (to cause to be)
        Synonyms: przynieść, zrodzić
      17. (transitive, Middle Polish) to entrust someone to someone else
        Synonym: powierzyć
      18. (transitive, Middle Polish) to show, to reveal
        Synonyms: okazać, ujawnić
      19. (transitive, Middle Polish) to give birth
        Synonym: urodzić
      20. (transitive, Middle Polish) to place (to cause something to be located somewhere)
      21. (reflexive with się) to pretend, to act (to present oneself as someone one is not) [with za (+ accusative) ‘to be who’]
      22. (reflexive with się, literary, archaic) to lean forward
        Synonym: wychylić się
      23. (reflexive with się, Far Masovian, Łomża Voivodeship) synonym of zdać się [with na (+ accusative) ‘to what’]
      24. (reflexive with się, obsolete or dialectal, Przemyśl) to announce oneself
        Synonym: ogłosić się
      25. (reflexive with się, obsolete) to be subjugated
        Synonyms: poddać się, podporządkować się
      26. (reflexive with się, obsolete) to expose oneself to
        Synonyms: narazić się, wystawić się
      27. (reflexive with się, obsolete) to trust something to someone
        Synonym: zawierzyć
      28. (reflexive with się, obsolete) to come someone's way
        Synonym: nadarzyć się
      29. (reflexive with się, obsolete) to unfold before someone's eyes
      30. (reflexive with się, obsolete) to say one's name and surname as someone else reads from a list
      31. (reflexive with się, obsolete) to request a demission
      32. (reflexive with się, Lasovia) to succeed [with dative]
        Synonym: udać się
      33. (reflexive with się, Middle Polish) to dedicate oneself to; to give oneself to
      34. (reflexive with się, Middle Polish) to leave a road or path
      35. (reflexive with się, Middle Polish) to head (to go in a particular direction)
        Synonym: udać się
      36. (reflexive with się, Middle Polish) to accept or impose some conditions
      37. (reflexive with się, Middle Polish) to take an action
        Synonym: podjąć
      38. (reflexive with się, Middle Polish) to turn out
        Synonym: okazać się
      39. (reflexive with się, Middle Polish) to be passed along (to be told as information)
      40. (reflexive with się, Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
        • 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum[13], page 398a:
          Exto [] Emineo, supersum, appareo, consto, sum – Ieſtem przedrękamy, podałem ſie, wirosłem.
          [Exto [] Emineo, supersum, appareo, consto, sum – Jestem przedrękamy, podałem się, wirosłem.]

      Conjugation

      Conjugation of podać pf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive podać
      future tense 1st podam podamy
      2nd podasz podacie
      3rd poda podadzą
      impersonal poda się
      past tense 1st podałem,
      -(e)m podał
      podałam,
      -(e)m podała
      podałom,
      -(e)m podało
      podaliśmy,
      -(e)śmy podali
      podałyśmy,
      -(e)śmy podały
      2nd podałeś,
      -(e)ś podał
      podałaś,
      -(e)ś podała
      podałoś,
      -(e)ś podało
      podaliście,
      -(e)ście podali
      podałyście,
      -(e)ście podały
      3rd podał podała podało podali podały
      impersonal podano
      conditional 1st podałbym,
      bym podał
      podałabym,
      bym podała
      podałobym,
      bym podało
      podalibyśmy,
      byśmy podali
      podałybyśmy,
      byśmy podały
      2nd podałbyś,
      byś podał
      podałabyś,
      byś podała
      podałobyś,
      byś podało
      podalibyście,
      byście podali
      podałybyście,
      byście podały
      3rd podałby,
      by podał
      podałaby,
      by podała
      podałoby,
      by podało
      podaliby,
      by podali
      podałyby,
      by podały
      impersonal podano by
      imperative 1st niech podam podajmy
      2nd podaj podajcie
      3rd niech poda niech podadzą
      passive adjectival participle podany podana podane podani podane
      anterior adverbial participle podawszy
      verbal noun podanie

      Derived terms

      adjectives
      nouns
      verbs
      • mieć podane na tacy impf
      • podać do druku pf, podawać do druku impf
      • podać do raportu pf, podawać do raportu impf
      • podać do stołu pf, podawać do stołu impf
      • podać do wiadomości pf, podawać do wiadomości impf
      • podać na tacy pf, podawać na tacy impf
      • podać ogień pf, podawać ogień impf
      • podać płaszcz pf, podawać płaszcz impf
      • podać pomocną dłoń pf, podawać pomocną dłoń impf
      • podać ramię pf, podawać ramię impf
      • podać rękę pf, podawać rękę impf
      • podać się do dymisji pf, podawać się do dymisji impf
      • podać sobie ręce pf, podawać sobie ręce impf
      • podać tyły pf, podawać tyły impf
      • podać w wątpliwość pf, podawać w wątpliwość impf

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), podać is one of the most used words in Polish, appearing 7 times in scientific texts, 35 times in news, 9 times in essays, 14 times in fiction, and 17 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 82 times, making it the 784th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “podać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 381

      Further reading

      • podać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
      • podać się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
      • podać in Polish dictionaries at PWN
      • Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “podać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “podać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • Paweł Kupiszewski (26.11.2019), “PODAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • PODAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 11.10.2023
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “podać”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “podać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “podać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 332
      • podać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
      • Oskar Kolberg (1877), “podane jest”, in “Rzecz o mowie ludu wielkopolskiego”, in Zbiór wiadomości do antropologii krajowéj (in Polish), volume 1, III (Materyjały etnologiczne), page 22
      • Aleksander Saloni (1908), “podać”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne[14] (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 338
      • Oskar Kolberg (1865), “podać”, in Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce. Serya II. Sandomierskie (in Polish), page 264
      • Hieronim Łopaciński (1892), “podać”, in “Przyczynki do nowego słownika języka polskiego (słownik wyrazów ludowych z Lubelskiego i innych okolic Królestwa Polskiego)”, in Prace Filologiczne (in Polish), volume 4, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 233

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish podać. By surface analysis, po- +‎ dać.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈpɔ.dat͡ɕ/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -ɔdat͡ɕ
        • Syllabification: po‧dać

        Verb

        podać pf (imperfective podŏwać)

        1. (transitive) to pass, to hand
        2. (reflexive with sie) to liken oneself, to become like [with na (+ accusative) ‘like whom/what’]

        Conjugation

        This verb needs an inflection-table template.

        Derived terms

        adjectives
        adjectives

        Further reading

        • podac-sie in dykcjonorz.eu
        • podać in silling.org
        • Bogdan Kallus (2020), “podać sie na kogoś”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 361