przynieść

Old Polish

Etymology

    From przy- + nieść. First attested in the second half of the 14th century. Compare Old Czech přinésti, Old Slovak priniesť and Old Church Slavonic принести (prinesti).

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /pr̝iɲɛːɕt͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /pr̝iɲeɕt͡ɕʲ/

    Verb

    przynieść pf (imperfective przynosić)

    1. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) to bring (to deliver by carrying) [with do (+ genitive) or ku (+ dative) ‘to what’; or with na (+ accusative) ‘for what (time period)’; or with w (+ accusative) ‘into what’; or with do (+ genitive) or k (+ dative) or dative ‘to whom’; or with przed (+ accusative) ‘(to) before whom’]
      • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskietransliteration, transcription, Krakow, page 3a:
        A tako vøcz gescy on to bil prikasal, abycz fszeliky clouek... szobø (leg. z sobą) thø to dan przynosl bil
        [A tako więc jesci on to był przykazał, abyć wszeliki człowiek... z sobą tę to dań przyniosł był]
      • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 9, 5:
        Przynyosøø (tulerunt) przeto wszytko... ku dzwyrzom stanowym
        [Przyniosą (tulerunt) przeto wszytko... ku dźwirzom stanowym]
      • 1959 [1432], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1395, Poznań:
        Jacom... bilem nyemoczen... tedy, kedym mal listh crolewsky przinescz na poroczky
        [Jakom... byłem niemocen... tedy, kiedym miał list krolewski przynieść na poroczki]
      • 1967 [1403], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 201, Kościan:
        Jaco Krczon ne vroczil gynich rzeczy liczem yedno krap, *sczo mu lawniczy w yego dom przinesly
        [Jako Krczon nie wrocił jinych rzeczy licem jedno krap, cso mu ławnicy w jego dom przynieśli]
      • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskietransliteration, transcription, Krakow, page 182b:
        Do suøtego Gana gestcy bil geden mlodzenecz pryneszon vmarly
        [Do świętego Jana jestci był jeden młodzieniec przyniesion umarły]
      • 1930 [c. 1455], “Neh”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 8, 2:
        Przeto Ezdras kaplan przinyozw (attulit) przed sebranye møzow zakon
        [Przeto Ezdrasz kapłan przyniosw (attulit) zakon przed sebranie mężow]
      • 1959 [1420], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 996, Poznań:
        Mal (sc. Mikołaj) mu przynescz *myscrzow list na to poczwirdzene
        [Miał (sc. Mikołaj) mu przynieść mistrzow list na to poćwirdzenie]
      • 1896 [Middle of the 15th century], Lucjan Malinowski, editor, Żywot świętego Błażeja. Zabytek języka polskiego z początku wieku XV,[2], page 319:
        Gedna nyewyasta syna swego k nyemu przynyosla (attulit)
        [Jedna niewiasta syna swego k niemu przyniosła (attulit)]
    2. to bring (to lead someone somewhere)
      • 1896 [Middle of the 15th century], Lucjan Malinowski, editor, Żywot świętego Błażeja. Zabytek języka polskiego z początku wieku XV,[3], page 320:
        Gdysz w m[ia]sto przinyesyon (ingrediens) swyøti Blaszey, teda sødza... przikazaal gy w cyemnyczø... wsa[dz]ycz
        [Gdyż w m[ia]sto przyniesion (ingrediens) święty Błażej, teda sędzia... przykazał ji w ciemnicę... wsa[dz]ić]
    3. to bring property as a dowry
      • 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 66, 1:
        Czokoly zona wolnych pyenyadzy przynyeszye (attulerit) k szwemv mazowy
        [Cokoli żona wolnych pieniędzy przyniesie (attulerit) k swemu mężowi]
    4. to reschedule; to postpone
    5. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to bring (of plants, crops, to bear results)
      • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[4], Krakow, Brodnia, page 70a:
        Owocz nam zyemya nasza przynyeszye
        [Owoc nam ziemia nasza przyniesie]
    6. to give
      Synonym: dać
      • 1908 [c. 1500], Sprawozdania z Posiedzeń Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, volume V, page 11:
        Thysz szvyathu pokoy przynosla, kyedysz szyna porodzyla
        [Tyś światu pokoj przyniosła, kiedyś syna porodziła]
    7. (attested in Greater Poland) to bear, to take, to suffer, to withstand

    Derived terms

    nouns
    • przyniesienie
    verbs
    • ku niczemu przynieść pf
    • przynieść nowiny pf
    verbs

    Descendants

    • Polish: przynieść
    • Silesian: prziniyś

    References

    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przynieść”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish przynieść. By surface analysis, przy- +‎ nieść. Compare Czech přinést, Kashubian przëniesc, and Russian принести́ (prinestí).

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈpʂɘ.ɲɛɕt͡ɕ/
      • (Middle Polish) IPA(key): (16th c.) /ˈpr̝ɨ.ɲeɕt͡ɕ/, (17th–18th c.) /ˈpʂɨ.ɲeɕt͡ɕ/
      • Audio 1:(file)
      • Audio 2:(file)
      • Rhymes: -ɘɲɛɕt͡ɕ
      • Syllabification: przy‧nieść

      Verb

      przynieść pf (imperfective przynosić)

      1. (transitive) to bring (to delivery by carrying)
      2. (transitive) to bring (to arrive and say something unknown previously to the listener)
      3. (transitive) to bring (i.e. of a newspaper, to pass along information of some sort) [with dative ‘to whom’]
      4. (transitive) to bring (to cause the existence of something)
      5. (transitive) to bring (to cause something to happen by arriving)
      6. (transitive) to bring (of emotions, phenomena, etc. to force someone to go somewhere)
      7. (transitive) to bring (to give benefits, materials goods, loss, etc.)
      8. (transitive) to bring (to cause something to arrive somewhere)
      9. (transitive, obsolete) to bring (to lead someone somewhere)
        Synonym: przyprowadzić
      10. (intransitive, Middle Polish) to arrive in a country having acquired characteristics, views, etc. elsewhere, or by introducing something previously unknown to it
      11. (transitive, Middle Polish) to lift a part of the body
        Synonym: unieść
      12. (transitive, Middle Polish, of God) to bring (to decide of someone's fate)
      13. (transitive, Middle Polish, of a measuring device) to show, to indicate
      14. (transitive, Middle Polish, mathematics) to give (to result in as a result of a mathematical operation)
      15. (reflexive with się, Middle Polish) to move (to come somewhere in order to settle down)
        Synonyms: przenieść się, przeprowadzić się
      16. (reflexive with się, Middle Polish) to be brought (to be said)

      Conjugation

      Conjugation of przynieść pf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive przynieść
      future tense 1st przyniosę przyniesiemy
      2nd przyniesiesz przyniesiecie
      3rd przyniesie przyniosą
      impersonal przyniesie się
      past tense 1st przyniosłem,
      -(e)m przyniósł
      przyniosłam,
      -(e)m przyniosła
      przyniosłom,
      -(e)m przyniosło
      przynieśliśmy,
      -(e)śmy przynieśli
      przyniosłyśmy,
      -(e)śmy przyniosły
      2nd przyniosłeś,
      -(e)ś przyniósł
      przyniosłaś,
      -(e)ś przyniosła
      przyniosłoś,
      -(e)ś przyniosło
      przynieśliście,
      -(e)ście przynieśli
      przyniosłyście,
      -(e)ście przyniosły
      3rd przyniósł przyniosła przyniosło przynieśli przyniosły
      impersonal przyniesiono
      conditional 1st przyniósłbym,
      bym przyniósł
      przyniosłabym,
      bym przyniosła
      przyniosłobym,
      bym przyniosło
      przynieślibyśmy,
      byśmy przynieśli
      przyniosłybyśmy,
      byśmy przyniosły
      2nd przyniósłbyś,
      byś przyniósł
      przyniosłabyś,
      byś przyniosła
      przyniosłobyś,
      byś przyniosło
      przynieślibyście,
      byście przynieśli
      przyniosłybyście,
      byście przyniosły
      3rd przyniósłby,
      by przyniósł
      przyniosłaby,
      by przyniosła
      przyniosłoby,
      by przyniosło
      przynieśliby,
      by przynieśli
      przyniosłyby,
      by przyniosły
      impersonal przyniesiono by
      imperative 1st niech przyniosę przynieśmy
      2nd przynieś przynieście
      3rd niech przyniesie niech przyniosą
      passive adjectival participle przyniesiony przyniesiona przyniesione przyniesieni przyniesione
      anterior adverbial participle przyniósłszy
      verbal noun przyniesienie

      Verb

      przynieść pf

      1. (intransitive, impersonal) to drag in (to cause someone to appear somewhere for no particular reason)

      Conjugation

      Conjugation of przynieść
      infinitive przynieść
      future indicative przyniesie
      past indicative przyniosło
      conditional przyniosłoby
      by przyniosło
      imperative niech przyniesie

      Derived terms

      nouns
      verbs
      • licho przyniosło pf, licho przynosi impf
      • przynieść w zębach pf, przynosić w zębach impf

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), przynieść is one of the most used words in Polish, appearing 13 times in scientific texts, 21 times in news, 12 times in essays, 21 times in fiction, and 29 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 96 times, making it the 657th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “przynieść”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 469

      Further reading