dowiedzieć

Old Polish

Etymology

    From do- + wiedzieć. First attested in c. 1408.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /dɔvʲɛd͡ʑʲɛt͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /dɔvʲɛd͡ʑʲɛt͡ɕʲ/

    Verb

    dowiedzieć pf

    1. (reflexive with się, attested in Masovia, Greater Poland) to find out, to learn, to discover (to gain awareness or knowledge of)
      • c. 1463, Dawid z Mirzyńca, Skarga umierającego[2], Płock, line 2:
        Ach, moy szmathku, ma szalosczy, nye moga sza dovyedzeczy, gdze mam pirvy noczlek myeczy
        [Ach moj smętku, ma żałości, nie mogę się dowiedzieci, gdzie mam pirwy nocleg mieci]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 39r:
        Desciscitari erfarn dovyedzyecz szya
        [Desciscitari erfarn dowiedzieć się]
    2. (reflexive with się, attested in Greater Poland) to ask around, to do reconnaissance, to suss out
      • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 66:
        Strofugyely ktho orthel w sządzye, tho ma woyth... popysacz y poszlacz, y ortela thego szye dowyedzyecz w wyszem prawye podlug prawa
        [Strofujeli kto ortel w sądzie, to ma wojt... popisać i posłać, i ortela tego sie dowiedzieć w wyszem prawie podług prawa66]

    Derived terms

    Descendants

    • Polish: dowiedzieć
    • Silesian: dowiedzieć

    References

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish dowiedzieć. By surface analysis, do- +‎ wiedzieć. Compare Kashubian dowiedzec and Slovincian dôwjêdzec.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /dɔˈvjɛ.d͡ʑɛt͡ɕ/
      • (Middle Polish) IPA(key): /dɔˈvjɛ.d͡ʑɛt͡ɕ/, /dɔˈvje.d͡ʑɛt͡ɕ/, /dɔˈvje.d͡ʑet͡ɕ/
      • Audio 1; dowiedzieć:(file)
      • Audio 2; dowiedzieć się:(file)
      • Rhymes: -ɛd͡ʑɛt͡ɕ
      • Syllabification: do‧wie‧dzieć

      Verb

      dowiedzieć pf (imperfective dowiadywać)

      1. (reflexive with się) to find out, to learn, to discover (to gain awareness or knowledge of) [with genitive ‘what’; or with o (+ locative) ‘about what’]

      Conjugation

      Conjugation of dowiedzieć pf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive dowiedzieć
      future tense 1st dowiem dowiemy
      2nd dowiesz dowiecie
      3rd dowie dowiedzą
      impersonal dowie się
      past tense 1st dowiedziałem,
      -(e)m dowiedział
      dowiedziałam,
      -(e)m dowiedziała
      dowiedziałom,
      -(e)m dowiedziało
      dowiedzieliśmy,
      -(e)śmy dowiedzieli
      dowiedziałyśmy,
      -(e)śmy dowiedziały
      2nd dowiedziałeś,
      -(e)ś dowiedział
      dowiedziałaś,
      -(e)ś dowiedziała
      dowiedziałoś,
      -(e)ś dowiedziało
      dowiedzieliście,
      -(e)ście dowiedzieli
      dowiedziałyście,
      -(e)ście dowiedziały
      3rd dowiedział dowiedziała dowiedziało dowiedzieli dowiedziały
      impersonal dowiedziano
      conditional 1st dowiedziałbym,
      bym dowiedział
      dowiedziałabym,
      bym dowiedziała
      dowiedziałobym,
      bym dowiedziało
      dowiedzielibyśmy,
      byśmy dowiedzieli
      dowiedziałybyśmy,
      byśmy dowiedziały
      2nd dowiedziałbyś,
      byś dowiedział
      dowiedziałabyś,
      byś dowiedziała
      dowiedziałobyś,
      byś dowiedziało
      dowiedzielibyście,
      byście dowiedzieli
      dowiedziałybyście,
      byście dowiedziały
      3rd dowiedziałby,
      by dowiedział
      dowiedziałaby,
      by dowiedziała
      dowiedziałoby,
      by dowiedziało
      dowiedzieliby,
      by dowiedzieli
      dowiedziałyby,
      by dowiedziały
      impersonal dowiedziano by
      imperative 1st niech dowiem dowiedzmy
      2nd dowiedz dowiedzcie
      3rd niech dowie niech dowiedzą
      anterior adverbial participle dowiedziawszy
      verbal noun dowiedzenie

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), dowiedzieć is one of the most used words in Polish, appearing 5 times in scientific texts, 3 times in news, 8 times in essays, 23 times in fiction, and 33 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 72 times, making it the 893rd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “dowiedzieć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 89

      Further reading

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish dowiedzieć. By surface analysis, do- +‎ wiedzieć.

        Pronunciation

        • IPA(key): /dɔˈvjɛ.d͡ʑɛt͡ɕ/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -ɛd͡ʑɛt͡ɕ
        • Syllabification: do‧wie‧dzieć

        Verb

        dowiedzieć pf (imperfective dowiadować)

        1. (reflexive with sie) to find out, to learn, to discover

        Conjugation

        This verb needs an inflection-table template.

        Further reading