छृणत्ति

Sanskrit

Alternative scripts

ছৃণত্তি (Assamese script)
ᬙᬺᬡᬢ᭄ᬢᬶ (Balinese script)
ছৃণত্তি (Bengali script)
𑰔𑰴𑰜𑰝𑰿𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀙𑀾𑀡𑀢𑁆𑀢𑀺 (Brahmi script)
ဆၖဏတ္တိ (Burmese script)
છૃણત્તિ (Gujarati script)
ਛ੍ਰਣਤ੍ਤਿ (Gurmukhi script)
𑌛𑍃𑌣𑌤𑍍𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦖꦽꦟꦠ꧀ꦠꦶ (Javanese script)
𑂓𑃂𑂝𑂞𑂹𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಛೃಣತ್ತಿ (Kannada script)
ឆ្ឫណត្តិ (Khmer script)
ຉ຺ຣິຓຕ຺ຕິ (Lao script)
ഛൃണത്തി (Malayalam script)
ᡮᡵᡳᢏᠠᢠᢠᡳ (Manchu script)
𑘔𑘵𑘜𑘝𑘿𑘝𑘱 (Modi script)
ᠼᠷᠢᢏᠠᢐᢐᠢ (Mongolian script)
𑦴𑧖𑦼𑦽𑧠𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐕𑐺𑐞𑐟𑑂𑐟𑐶 (Newa script)
ଛୃଣତ୍ତି (Odia script)
ꢘꢺꢠꢡ꣄ꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆗𑆸𑆟𑆠𑇀𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖔𑖴𑖜𑖝𑖿𑖝𑖰 (Siddham script)
ඡෘණත‍්ති (Sinhalese script)
𑩢𑩙𑩪𑩫 𑪙𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚐𑚘𑚙𑚶𑚙𑚮 (Takri script)
ச்²ரிணத்தி (Tamil script)
ఛృణత్తి (Telugu script)
ฉฺฤณตฺติ (Thai script)
ཚྲྀ་ཎ་ཏྟི (Tibetan script)
𑒕𑒵𑒝𑒞𑓂𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨤𑨼𑨉𑨘𑨙𑩇𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-Iranian *(š)ćr̥nátˢti ~ *(š)ćr̥ndanti?

Sanskrit छृणत्ति

Possibly from Proto-Indo-Iranian *(š)ćr̥nátˢti ~ *(š)ćr̥ndanti; see छर्द॑ति (chárdati) for more.^[1]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /t͡ɕʰr̩.ɳɐt.ti/, [t͡ɕʰr̩.ɳɐt̚.ti]
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /t͡ɕʰr̩.ɳɐt̪.t̪i/, [t͡ɕʰr̩.ɳɐt̪̚.t̪i]

Verb

छृणत्ति • (chṛṇatti) third-singular indicative (class 7, type P, present, root छृद्)^[2]^[3]

to vomit
to utter, leave
- TĀr 4.3.3

Conjugation

Present: छृणत्ति (chṛṇatti), छृन्त्ते (chṛntte)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	छृणत्ति chṛṇatti	छृन्त्तः chṛnttaḥ	छृन्दन्ति chṛndanti	छृन्त्ते chṛntte	छृन्दाते chṛndāte	छृन्दते chṛndate
Second	छृणत्सि chṛṇatsi	छृन्त्थः chṛntthaḥ	छृन्त्थ chṛnttha	छृन्त्से chṛntse	छृन्दाथे chṛndāthe	छृन्द्ध्वे chṛnddhve
First	छृणद्मि chṛṇadmi	छृन्द्वः chṛndvaḥ	छृन्द्मः / छृन्द्मसि¹ chṛndmaḥ / chṛndmasi¹	छृन्दे chṛnde	छृन्द्वहे chṛndvahe	छृन्द्महे chṛndmahe
Imperative
Third	छृणत्तु chṛṇattu	छृन्त्ताम् chṛnttām	छृन्दन्तु chṛndantu	छृन्त्ताम् chṛnttām	छृन्दाताम् chṛndātām	छृन्दताम् chṛndatām
Second	छृन्द्धि chṛnddhi	छृन्त्तम् chṛnttam	छृन्त्त chṛntta	छृन्त्स्व chṛntsva	छृन्दाथाम् chṛndāthām	छृन्द्ध्वम् chṛnddhvam
First	छृणदानि chṛṇadāni	छृणदाव chṛṇadāva	छृणदाम chṛṇadāma	छृणदै chṛṇadai	छृणदावहै chṛṇadāvahai	छृणदामहै chṛṇadāmahai
Optative/Potential
Third	छृन्द्यात् chṛndyāt	छृन्द्याताम् chṛndyātām	छृन्द्युः chṛndyuḥ	छृन्दीत chṛndīta	छृन्दीयाताम् chṛndīyātām	छृन्दीरन् chṛndīran
Second	छृन्द्याः chṛndyāḥ	छृन्द्यातम् chṛndyātam	छृन्द्यात chṛndyāta	छृन्दीथाः chṛndīthāḥ	छृन्दीयाथाम् chṛndīyāthām	छृन्दीध्वम् chṛndīdhvam
First	छृन्द्याम् chṛndyām	छृन्द्याव chṛndyāva	छृन्द्याम chṛndyāma	छृन्दीय chṛndīya	छृन्दीवहि chṛndīvahi	छृन्दीमहि chṛndīmahi
Subjunctive
Third	छृणदत् / छृणदति chṛṇadat / chṛṇadati	छृणदतः chṛṇadataḥ	छृणदन् chṛṇadan	छृणदते / छृणदातै chṛṇadate / chṛṇadātai	छृणदैते chṛṇadaite	छृणदन्त / छृणदान्तै chṛṇadanta / chṛṇadāntai
Second	छृणदः / छृणदसि chṛṇadaḥ / chṛṇadasi	छृणदथः chṛṇadathaḥ	छृणदथ chṛṇadatha	छृणदसे / छृणदासै chṛṇadase / chṛṇadāsai	छृणदैथे chṛṇadaithe	छृणदध्वे / छृणदाध्वै chṛṇadadhve / chṛṇadādhvai
First	छृणदानि / छृणदा chṛṇadāni / chṛṇadā	छृणदाव chṛṇadāva	छृणदाम chṛṇadāma	छृणदै chṛṇadai	छृणदावहै chṛṇadāvahai	छृणदामहै chṛṇadāmahai
Participles
	छृन्दत् chṛndat			छृन्दान chṛndāna
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अच्छृणत् (acchṛṇat), अच्छृन्त्त (acchṛntta)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अच्छृणत् acchṛṇat	अच्छृन्त्ताम् acchṛnttām	अच्छृन्दन् acchṛndan	अच्छृन्त्त acchṛntta	अच्छृन्दाताम् acchṛndātām	अच्छृन्दत acchṛndata
Second	अच्छृणत् acchṛṇat	अच्छृन्त्तम् acchṛnttam	अच्छृन्त्त acchṛntta	अच्छृन्त्थाः acchṛntthāḥ	अच्छृन्दाथाम् acchṛndāthām	अच्छृन्द्ध्वम् acchṛnddhvam
First	अच्छृणदम् acchṛṇadam	अच्छृन्द्व acchṛndva	अच्छृन्द्म acchṛndma	अच्छृन्दि acchṛndi	अच्छृन्द्वहि acchṛndvahi	अच्छृन्द्महि acchṛndmahi

Descendants

Prakrit: 𑀙𑀁𑀟𑀇 (chaṃḍaï)
- Central Indo-Aryan:
  - Western Hindi:
    - Old Hindi: छाँड़ना (chā̃ṛanā)
      - Hindustani:
        Hindi: छाँड़ना (chā̃ṛnā, “to vomit”)
        Urdu: چھَاںڑنَا
- Northern Indo-Aryan:
  - Central Pahari:
    - Kumaoni: छाड़ँण
- Northwestern Indo-Aryan:
  - Punjabic:
    - Punjabi: ਛੰਡਣਾ / چھَݨڈݨَا (chaṇḍṇā)
    - Saraiki: چَھںْڈَݨ (chaṉḍaṇ)
  - Sindhic:
    - Sindhi: ڇَڻڊَڻُ / छंडणु (chaṇḍaṇu)
- Southern Indo-Aryan:
  - Old Marathi: 𑘭𑘰𑘽𑘚𑘜𑘹 / सांडणे (sāṃḍaṇe)
    - Marathi: सांडणे (sāṇḍṇe, “to spill”)
- Western Indo-Aryan:
  - Gujarati: છાંડવું (chā̃ḍvũ, “to leave”), છાંડણ (chā̃ḍaṇ)
  - Marwari: छांडणौ (chāṇḍṇau)

References

^ Rix, Helmut, editor (2001), “?*sk̑erd-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 547
^ Monier Williams (1899), “छृणत्ति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page छृद्, 407.
^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “chárdati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 274

[1] Rix, Helmut, editor (2001), “?*sk̑erd-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 547

[2] Monier Williams (1899), “छृणत्ति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page छृद्, 407.

[3] Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “chárdati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 274

[1]

[2]

[3]