обрѣсти
Old Church Slavonic
Alternative forms
- обрѣщи (obrěšti)
Etymology
From Proto-Slavic *obrěsti.
Verb
обрѣсти • (obrěsti) pf
- find, discover
- from Vita Constantini, 0801500-0801550:
- и обрѣтꙿ же тоу еꙋаггелꙇе и ѱалтирь, росьскꙑ писмень писано, и чловѣка ѡбрѣть глаголюща тою бесѣдою и бесѣдовавь съ нимь и силоу рѣчи приѥмь.
- And he found there the Gospels and the Psalter written in Russian letters. And he also found a man who spoke that language. And having conversed with him and acquiring the power of his speech.
- from Codex Marianus, 1070700-1070710:
- Просите и дастъ сѧ вамъ · ꙇ҅щѣте и обрѧщете · тлъцѣте и отвръзетъ сѧ вамъ ·
- Prosite i dastŭ sę vamŭ · hištěte i obręštete · tlŭcěte i otvrŭzetŭ sę vamŭ ·
- Ask, and it shall be given you; seek, and ye shall find; knock, and it shall be opened unto you.
- from Vita Constantini, 0801500-0801550:
- (reflexive) turn out
Conjugation
| infinitive | обрѣсти (obrěsti) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| supine | обрѣстъ (obrěstŭ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| singular | dual | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| l-participle | обрѣтлъ (obrětlŭ) | обрѣтло (obrětlo) | обрѣтла (obrětla) | обрѣтла (obrětla) | обрѣтлѣ (obrětlě) | обрѣтлѣ (obrětlě) | обрѣтли (obrětli) | обрѣтла (obrětla) | обрѣтлꙑ (obrětly) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| singular | dual | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1st | 2nd | 3rd | 1st | 2nd | 3rd | 1st | 2nd | 3rd | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| азъ | тꙑ | тъ | вѣ | ва | та | мꙑ | вꙑ | ти | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| present | обрѧщѫ (obręštǫ) | обрѧщеши (obręšteši) | обрѧщетъ (obręštetŭ) | обрѧщевѣ (obręštevě) | обрѧщета (obręšteta) | обрѧщете, обрѧщета (obręštete, obręšteta) | обрѧщемъ (obręštemŭ) | обрѧщете (obręštete) | обрѧщѫтъ (obręštǫtŭ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| imperfect | ахъ (axŭ) | аше (aše) | аше (aše) | аховѣ (axově) | ашета (ašeta) | ашете, ашета (ašete, ašeta) | ахомъ (axomŭ) | ашете (ašete) | ахѫ (axǫ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| aorist | обрѣтхъ (obrětxŭ) | обрѣт (obrět) | обрѣт (obrět) | обрѣтховѣ (obrětxově) | обрѣтста (obrětsta) | обрѣтсте, обрѣтста (obrětste, obrětsta) | обрѣтхомъ (obrětxomŭ) | обрѣтсте (obrětste) | обрѣтшѧ (obrětšę) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| perfect1 | Use the l-participle of обрѣсти and the present tense of the auxiliary verb бꙑти e.g. first-person masculine singular → обрѣтлъ ѥсмь | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| pluperfect1 | Use the l-participle of обрѣсти and the imperfective aorist or imperfect tense of the auxiliary verb бꙑти e.g. first-person masculine singular → обрѣтлъ бѣхъ or обрѣтлъ бѣахъ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| future perfect1 | Use the l-participle of обрѣсти and the future tense of the auxiliary verb бꙑти e.g. first-person masculine singular → обрѣтлъ бѫдѫ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| conditional1 | Use the l-participle of обрѣсти and the conditional mood2 or perfective aorist tense of the auxiliary verb бꙑти e.g. first-person masculine singular → обрѣтлъ бимь or обрѣтлъ бꙑхъ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| imperative | — | обрѧщи (obręšti) | обрѧщи (obręšti) | обрѧщивѣ (obręštivě) | обрѧщита (obręštita) | — | обрѧщимъ (obręštimŭ) | обрѧщите (obręštite) | — | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 Except first/second-person neuter singular/dual/plural.
2 The dual forms are unattested.
See also Old Church Slavonic grammar § Verbs on WikipediaWikipedia .
| short forms | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| singular | dual | plural | |||||||
| masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | |
| nominative | [Term?] | обрѧщѫщи (obręštǫšti) | обрѧщѫща (obręštǫšta) | обрѧщѫщи (obręštǫšti) | обрѧщѫще (obręštǫšte) | обрѧщѫща (obręštǫšta) | обрѧщѫщѧ (obręštǫštę) | ||
| genitive | обрѧщѫща (obręštǫšta) | обрѧщѫщѧ (obręštǫštę) | обрѧщѫщоу (obręštǫštu) | обрѧщѫщь (obręštǫštĭ) | |||||
| dative | обрѧщѫщоу (obręštǫštu) | обрѧщѫщи (obręštǫšti) | обрѧщѫщема (obręštǫštema) | обрѧщѫщама (obręštǫštama) | обрѧщѫщемъ (obręštǫštemŭ) | обрѧщѫщамъ (obręštǫštamŭ) | |||
| accusative | обрѧщѫщь (obręštǫštĭ) | обрѧщѫще (obręštǫšte) | обрѧщѫщѫ (obręštǫštǫ) | обрѧщѫща (obręštǫšta) | обрѧщѫщи (obręštǫšti) | обрѧщѫщѧ (obręštǫštę) | обрѧщѫща (obręštǫšta) | обрѧщѫщѧ (obręštǫštę) | |
| instrumental | обрѧщѫщемь (obręštǫštemĭ) | обрѧщѫщеѭ (obręštǫštejǫ) | обрѧщѫщема (obręštǫštema) | обрѧщѫщама (obręštǫštama) | обрѧщѫщи (obręštǫšti) | обрѧщѫщами (obręštǫštami) | |||
| locative | обрѧщѫщи (obręštǫšti) | обрѧщѫщоу (obręštǫštu) | обрѧщѫщихъ (obręštǫštixŭ) | обрѧщѫщахъ (obręštǫštaxŭ) | |||||
| long forms | |||||||||
| nominative | и (i) | обрѧщѫщеѥ (obręštǫšteje) | обрѧщѫщиꙗ (obręštǫštija) | обрѧщѫщаꙗ (obręštǫštaja) | обрѧщѫщии (obręštǫštii) | обрѧщѫщеи, обрѧщѫщии (obręštǫštei, obręštǫštii) | обрѧщѫщаꙗ (obręštǫštaja) | обрѧщѫщѧѩ (obręštǫštęję) | |
| genitive | обрѧщѫщаѥго (obręštǫštajego) | обрѧщѫщѧѩ (obręštǫštęję) | обрѧщѫщоую (obręštǫštuju) | обрѧщѫщиихъ (obręštǫštiixŭ) | |||||
| dative | обрѧщѫщоуѥмоу (obręštǫštujemu) | обрѧщѫщии (obręštǫštii) | обрѧщѫщиима (obręštǫštiima) | обрѧщѫщиимъ (obręštǫštiimŭ) | |||||
| accusative | обрѧщѫщии (obręštǫštii) | обрѧщѫщеѥ (obręštǫšteje) | обрѧщѫщѫѭ (obręštǫštǫjǫ) | обрѧщѫщаꙗ (obręštǫštaja) | обрѧщѫщии (obręštǫštii) | обрѧщѫщѧѩ (obręštǫštęję) | обрѧщѫщаꙗ (obręštǫštaja) | обрѧщѫщѧѩ (obręštǫštęję) | |
| instrumental | обрѧщѫщиимь (obręštǫštiimĭ) | обрѧщѫщѫѭ (obręštǫštǫjǫ) | обрѧщѫщиима (obręštǫštiima) | обрѧщѫщиими (obręštǫštiimi) | |||||
| locative | обрѧщѫщиимь (obręštǫštiimĭ) | обрѧщѫщии (obręštǫštii) | обрѧщѫщоую (obręštǫštuju) | обрѧщѫщиихъ (obręštǫštiixŭ) | |||||
| short forms | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| singular | dual | plural | |||||||
| masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | |
| nominative | ъ (ŭ) | о (o) | а (a) | а (a) | ѣ (jě) | и (i) | а (a) | ꙑ (y) | |
| genitive | а (a) | ꙑ (y) | оу (u) | ъ (ŭ) | |||||
| dative | оу (u) | ѣ (jě) | ома (oma) | ама (ama) | омъ (omŭ) | амъ (amŭ) | |||
| accusative | ъ (ŭ) | о (o) | ѫ (ǫ) | а (a) | ѣ (jě) | ꙑ (y) | а (a) | ꙑ (y) | |
| instrumental | омь (omĭ) | оѭ (ojǫ) | ома (oma) | ама (ama) | ꙑ (y) | ами (ami) | |||
| locative | ѣ (jě) | оу (u) | ѣхъ (jěxŭ) | ахъ (axŭ) | |||||
| long forms | |||||||||
| nominative | ꙑи (yi) | оѥ (oje) | аꙗ (aja) | аꙗ (aja) | ѣи (jěi) | ии (ii) | аꙗ (aja) | ꙑѩ (yję) | |
| genitive | aѥго (ajego) | ꙑѩ (yję) | оую (uju) | ꙑихъ (yixŭ) | |||||
| dative | оуѥмоу (ujemu) | ѣи (jěi) | ꙑима (yima) | ꙑимъ (yimŭ) | |||||
| accusative | ꙑи (yi) | оѥ (oje) | ѫѭ (ǫjǫ) | аꙗ (aja) | ѣи (jěi) | ꙑѩ (yję) | аꙗ (aja) | ꙑѩ (yję) | |
| instrumental | ꙑимь (yimĭ) | ѫѭ (ǫjǫ) | ꙑима (yima) | ꙑими (yimi) | |||||
| locative | ѣѥмь (jějemĭ) | ѣи (jěi) | оую (uju) | ꙑихъ (yixŭ) | |||||
| short forms | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| singular | dual | plural | |||||||
| masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | |
| nominative | обрѣтъ (obrětŭ) | обрѣтъши (obrětŭši) | обрѣтъша (obrětŭša) | обрѣтъши (obrětŭši) | обрѣтъше (obrětŭše) | обрѣтъша (obrětŭša) | обрѣтъшѧ (obrětŭšę) | ||
| genitive | обрѣтъша (obrětŭša) | обрѣтъшѧ (obrětŭšę) | обрѣтъшоу (obrětŭšu) | обрѣтъшь (obrětŭšĭ) | |||||
| dative | обрѣтъшоу (obrětŭšu) | обрѣтъши (obrětŭši) | обрѣтъшема (obrětŭšema) | обрѣтъшама (obrětŭšama) | обрѣтъшемъ (obrětŭšemŭ) | обрѣтъшамъ (obrětŭšamŭ) | |||
| accusative | обрѣтъшь (obrětŭšĭ) | обрѣтъше (obrětŭše) | обрѣтъшѫ (obrětŭšǫ) | обрѣтъша (obrětŭša) | обрѣтъши (obrětŭši) | обрѣтъшѧ (obrětŭšę) | обрѣтъша (obrětŭša) | обрѣтъшѧ (obrětŭšę) | |
| instrumental | обрѣтъшемь (obrětŭšemĭ) | обрѣтъшеѭ (obrětŭšejǫ) | обрѣтъшема (obrětŭšema) | обрѣтъшама (obrětŭšama) | обрѣтъши (obrětŭši) | обрѣтъшами (obrětŭšami) | |||
| locative | обрѣтъши (obrětŭši) | обрѣтъшоу (obrětŭšu) | обрѣтъшихъ (obrětŭšixŭ) | обрѣтъшахъ (obrětŭšaxŭ) | |||||
| long forms | |||||||||
| nominative | обрѣтꙑи (obrětyi) | обрѣтъшеѥ (obrětŭšeje) | обрѣтъшиꙗ (obrětŭšija) | обрѣтъшаꙗ (obrětŭšaja) | обрѣтъшии (obrětŭšii) | обрѣтъшеи, обрѣтъшии (obrětŭšei, obrětŭšii) | обрѣтъшаꙗ (obrětŭšaja) | обрѣтъшѧѩ (obrětŭšęję) | |
| genitive | обрѣтъшаѥго (obrětŭšajego) | обрѣтъшѧѩ (obrětŭšęję) | обрѣтъшоую (obrětŭšuju) | обрѣтъшиихъ (obrětŭšiixŭ) | |||||
| dative | обрѣтъшоуѥмоу (obrětŭšujemu) | обрѣтъшии (obrětŭšii) | обрѣтъшиима (obrětŭšiima) | обрѣтъшиимъ (obrětŭšiimŭ) | |||||
| accusative | обрѣтъшии (obrětŭšii) | обрѣтъшеѥ (obrětŭšeje) | обрѣтъшѫѭ (obrětŭšǫjǫ) | обрѣтъшаꙗ (obrětŭšaja) | обрѣтъшии (obrětŭšii) | обрѣтъшѧѩ (obrětŭšęję) | обрѣтъшаꙗ (obrětŭšaja) | обрѣтъшѧѩ (obrětŭšęję) | |
| instrumental | обрѣтъшиимь (obrětŭšiimĭ) | обрѣтъшѫѭ (obrětŭšǫjǫ) | обрѣтъшиима (obrětŭšiima) | обрѣтъшиими (obrětŭšiimi) | |||||
| locative | обрѣтъшиимь (obrětŭšiimĭ) | обрѣтъшии (obrětŭšii) | обрѣтъшоую (obrětŭšuju) | обрѣтъшиихъ (obrětŭšiixŭ) | |||||
| short forms | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| singular | dual | plural | |||||||
| masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | |
| nominative | обрѣтенъ (obrětenŭ) | обрѣтено (obrěteno) | обрѣтена (obrětena) | обрѣтена (obrětena) | обрѣтенѣ (obrěteně) | обрѣтени (obrěteni) | обрѣтена (obrětena) | обрѣтенꙑ (obrěteny) | |
| genitive | обрѣтена (obrětena) | обрѣтенꙑ (obrěteny) | обрѣтеноу (obrětenu) | обрѣтенъ (obrětenŭ) | |||||
| dative | обрѣтеноу (obrětenu) | обрѣтенѣ (obrěteně) | обрѣтенома (obrětenoma) | обрѣтенама (obrětenama) | обрѣтеномъ (obrětenomŭ) | обрѣтенамъ (obrětenamŭ) | |||
| accusative | обрѣтенъ (obrětenŭ) | обрѣтено (obrěteno) | обрѣтенѫ (obrětenǫ) | обрѣтена (obrětena) | обрѣтенѣ (obrěteně) | обрѣтенꙑ (obrěteny) | обрѣтена (obrětena) | обрѣтенꙑ (obrěteny) | |
| instrumental | обрѣтеномь (obrětenomĭ) | обрѣтеноѭ (obrětenojǫ) | обрѣтенома (obrětenoma) | обрѣтенама (obrětenama) | обрѣтенꙑ (obrěteny) | обрѣтенами (obrětenami) | |||
| locative | обрѣтенѣ (obrěteně) | обрѣтеноу (obrětenu) | обрѣтенѣхъ (obrěteněxŭ) | обрѣтенахъ (obrětenaxŭ) | |||||
| long forms | |||||||||
| nominative | обрѣтенꙑи (obrětenyi) | обрѣтеноѥ (obrětenoje) | обрѣтенаꙗ (obrětenaja) | обрѣтенаꙗ (obrětenaja) | обрѣтенѣи (obrěteněi) | обрѣтении (obrětenii) | обрѣтенаꙗ (obrětenaja) | обрѣтенꙑѩ (obrětenyję) | |
| genitive | обрѣтенaѥго (obrětenajego) | обрѣтенꙑѩ (obrětenyję) | обрѣтеноую (obrětenuju) | обрѣтенꙑихъ (obrětenyixŭ) | |||||
| dative | обрѣтеноуѥмоу (obrětenujemu) | обрѣтенѣи (obrěteněi) | обрѣтенꙑима (obrětenyima) | обрѣтенꙑимъ (obrětenyimŭ) | |||||
| accusative | обрѣтенꙑи (obrětenyi) | обрѣтеноѥ (obrětenoje) | обрѣтенѫѭ (obrětenǫjǫ) | обрѣтенаꙗ (obrětenaja) | обрѣтенѣи (obrěteněi) | обрѣтенꙑѩ (obrětenyję) | обрѣтенаꙗ (obrětenaja) | обрѣтенꙑѩ (obrětenyję) | |
| instrumental | обрѣтенꙑимь (obrětenyimĭ) | обрѣтенѫѭ (obrětenǫjǫ) | обрѣтенꙑима (obrětenyima) | обрѣтенꙑими (obrětenyimi) | |||||
| locative | обрѣтенѣѥмь (obrětenějemĭ) | обрѣтенѣи (obrěteněi) | обрѣтеноую (obrětenuju) | обрѣтенꙑихъ (obrětenyixŭ) | |||||
Synonyms
- наити (naiti)
Derived terms
- изобрѣсти (izobrěsti), изобрѣтати (izobrětati)
- изобрѣтениѥ (izobrětenije)
- необрѧщемъ (neobręštemŭ)
- обрѣтати (obrětati)
- обрѣтатель (obrětatelĭ), обрѣтельникъ (obrětelĭnikŭ)
- обрѣтениѥ (obrětenije), обрѣтѣль (obrětělĭ)
- приобрѣсти (priobrěsti), приобрѣтати (priobrětati)
- приобрѣтельникъ (priobrětelĭnikŭ)
- приобрѣтениѥ (priobrětenije), приобрѣтѣль (priobrětělĭ)
Related terms
- сърѣсти (sŭrěsti)
References
- Андрей Бояджиев, Старобългарска читанка, София, 2016.
Further reading
- А. К. Поливанова, editor (2013), “Глагол обрѣсти”, in Старославянский язык. Грамматика. Словари.[1] (in Russian), Moscow: Университет Дмитрия Пожарского, page 346
- Cejtlin, R.M.; Večerka, R.; Blagova, E., editors (1994), “”, in Старославянский словарь (по рукописям X—XI веков) [Old Church Slavonic Dictionary (Based on 10–11th Century Manuscripts)] (overall work in Russian), Moscow: Russkij jazyk, page 398
- Hauptova Z., editor (1958–1997), “обрѣсти”, in Slovník jazyka staroslověnského (Lexicon linguae palaeoslovenicae)[2], volume 2 (overall work in Czech), Prague: Euroslavica, page 491
- Hauptova Z., editor (1958–1997), “приобрѣтьникъ”, in Slovník jazyka staroslověnského (Lexicon linguae palaeoslovenicae)[3], volume 3 (overall work in Czech), Prague: Euroslavica, page 297
- Hauptova Z., editor (1958–1997), “приобрѧща”, in Slovník jazyka staroslověnského (Lexicon linguae palaeoslovenicae)[4], volume 3 (overall work in Czech), Prague: Euroslavica, page 297
- Hauptova Z., editor (1958–1997), “необрѣтениѥ”, in Slovník jazyka staroslověnského (Lexicon linguae palaeoslovenicae)[5], volume 2 (overall work in Czech), Prague: Euroslavica, page 377
- Hauptova Z., editor (1958–1997), “необрѣтенъ”, in Slovník jazyka staroslověnského (Lexicon linguae palaeoslovenicae)[6], volume 2 (overall work in Czech), Prague: Euroslavica, page 377
- Hauptova Z., editor (1958–1997), “стоудоприобрѣтениѥ”, in Slovník jazyka staroslověnského (Lexicon linguae palaeoslovenicae)[7], volume 4 (overall work in Czech), Prague: Euroslavica, page 192
![[2]](http://ksana-k.ru/dict/ss/1435.png){kind=link}
![[3]](http://ksana-k.ru/dict/ss/1879.png){kind=link}
![[5]](http://ksana-k.ru/dict/ss/1321.png){kind=link}
![[7]](http://ksana-k.ru/dict/ss/2443.png){kind=link}