zwarzyć

Old Polish

Pronunciation

  • IPA(key): (10th–15th CE) /zvar̝it͡ɕʲ/
  • IPA(key): (15th CE) /zvar̝it͡ɕʲ/

Etymology 1

    Inherited from Proto-Slavic *sъvariti (weld together).

    Verb

    zwarzyć pf

    1. (metallurgy, attested in Sieradz-Łęczyca) to weld together (to join two materials (especially two metals) together by applying heat)
      Synonyms: skować, spiec
      • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[1], [2], [3], volume XXII, Łęczyca, page 19:
        Ferrum conflatur, szwarzono, candoreque purificatur, sic rubigo rei pellitur igne dei
        [Ferrum conflatur, zwarzono, candoreque purificatur, sic rubigo rei pellitur igne de]
    2. (figuratively) to combine
      • 1901 [1477], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume II, page 323:
        Deinde promisit dare claues regni celorum Petro dominus, sed tunc non dedit, quia adhuc non fuerunt fabricate in crvce et sangwine suo combinate szwarzon[y]e, spusczon[y]e
        [Deinde promisit dare claues regni celorum Petro dominus, sed tunc non dedit, quia adhuc non fuerunt fabricate in crvce et sangwine suo combinate zwarzon[i]e, spuszczon[i]e]

    Etymology 2

      Inherited from Proto-Slavic *sъvariti (to boil). By surface analysis, z- +‎ warzyć.

      Verb

      zwarzyć pf

      1. (of plants, attested in Masovia) to blast, to blight, to nip, to shrivel
        Hypernym: wysuszać
        • 1937 [c. 1400], Paul von Diels, editor, Der älteste polnische Cisiojanus[4], Płock:
          Warzinecz swarzi
          [Warzyniec zwarzy]
      2. (cooking) to cook (to prepare food for eating by heating it)
        Synonyms: nawarzyć, uwarzyć
        • 1874-1891 [1436], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[5], [6], [7], volume XXIII, page 277:
          Sicud quatuor digestionibus, gl. excoccionibus, predisposicionibus svarzenim, cibus percoquitur svaron biva
          [Sicud quatuor digestionibus, gl. excoccionibus, predisposicionibus zwarzenim, cibus percoquitur zwarzon bywa]
      nouns
      verb
      Descendants
      • Polish: zwarzyć

      Further reading

      • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zwarzyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

      Polish

      Etymology

      Inherited from Old Polish zwarzyć. By surface analysis, z- +‎ warzyć.

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈzva.ʐɘt͡ɕ/
      • Rhymes: -aʐɘt͡ɕ
      • Syllabification: zwa‧rzyć
      • Homophone: zważyć

      Verb

      zwarzyć pf

      1. (transitive, cooking) to curdle milk
        Synonym: ściąć
      2. (transitive, of frost or heat/sun) to blast, to blight, to nip, to shrivel (plants)
      3. (transitive, literary) to sour, to spoil, to mar
        Hypernym: zepsuć
      4. (transitive, archaic, cooking) to cook (to prepare food for eating by heating it)
        Synonyms: ugotować, uwarzyć
      5. (reflexive with się, of milk) to curdle
        Synonyms: ściąć się, zsiąść się
      6. (reflexive with się, of plants) to blast, to blight, to wither
      7. (reflexive with się, literary, of mood) to go/turn sour

      Conjugation

      Conjugation of zwarzyć pf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive zwarzyć
      future tense 1st zwarzę zwarzymy
      2nd zwarzysz zwarzycie
      3rd zwarzy zwarzą
      impersonal zwarzy się
      past tense 1st zwarzyłem,
      -(e)m zwarzył
      zwarzyłam,
      -(e)m zwarzyła
      zwarzyłom,
      -(e)m zwarzyło
      zwarzyliśmy,
      -(e)śmy zwarzyli
      zwarzyłyśmy,
      -(e)śmy zwarzyły
      2nd zwarzyłeś,
      -(e)ś zwarzył
      zwarzyłaś,
      -(e)ś zwarzyła
      zwarzyłoś,
      -(e)ś zwarzyło
      zwarzyliście,
      -(e)ście zwarzyli
      zwarzyłyście,
      -(e)ście zwarzyły
      3rd zwarzył zwarzyła zwarzyło zwarzyli zwarzyły
      impersonal zwarzono
      conditional 1st zwarzyłbym,
      bym zwarzył
      zwarzyłabym,
      bym zwarzyła
      zwarzyłobym,
      bym zwarzyło
      zwarzylibyśmy,
      byśmy zwarzyli
      zwarzyłybyśmy,
      byśmy zwarzyły
      2nd zwarzyłbyś,
      byś zwarzył
      zwarzyłabyś,
      byś zwarzyła
      zwarzyłobyś,
      byś zwarzyło
      zwarzylibyście,
      byście zwarzyli
      zwarzyłybyście,
      byście zwarzyły
      3rd zwarzyłby,
      by zwarzył
      zwarzyłaby,
      by zwarzyła
      zwarzyłoby,
      by zwarzyło
      zwarzyliby,
      by zwarzyli
      zwarzyłyby,
      by zwarzyły
      impersonal zwarzono by
      imperative 1st niech zwarzę zwarzmy
      2nd zwarz zwarzcie
      3rd niech zwarzy niech zwarzą
      passive adjectival participle zwarzony zwarzona zwarzone zwarzeni zwarzone
      anterior adverbial participle zwarzywszy
      verbal noun zwarzenie

      Derived terms

      adjective
      • zwarzony
      adjective
      nouns
      verb

      Further reading

      • zwarzyć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
      • zwarzyć in Polish dictionaries at PWN