tosaigh

Irish

Etymology 1

From tosach (“beginning”) +‎ -igh. Finite forms are not attested until Early Modern Irish, though the verbal noun is attested as early as Old Irish tossogod.[1]

Alternative forms

Pronunciation

Verb

tosaigh (present analytic tosaíonn, future analytic tosóidh, verbal noun tosú, past participle tosaithe) (ambitransitive)

  1. to begin, commence
  2. to start, initiate
Conjugation
Conjugation of tosaigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present tosaím tosaíonn tú;
tosaír† 		tosaíonn sé, sí tosaímid;
tosaíonn muid 		tosaíonn sibh tosaíonn siad;
tosaíd† 		a thosaíonn; a thosaíos tosaítear
past thosaigh mé; thosaíos thosaigh tú; thosaís thosaigh sé, sí thosaíomar; thosaigh muid thosaigh sibh; thosaíobhair thosaigh siad; thosaíodar a thosaigh tosaíodh
past habitual thosaínn /
tosaínn‡ 		thosaíteá /
tosaíteᇠ		thosaíodh sé, sí /
tosaíodh sé, sí‡ 		thosaímis; thosaíodh muid /
tosaímis‡; tosaíodh muid‡ 		thosaíodh sibh /
tosaíodh sibh‡ 		thosaídís; thosaíodh /
tosaídís‡; tosaíodh siad‡ 		a thosaíodh thosaítí /
tosaítí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future tosóidh mé;
tosód;
tosóchaidh mé† 		tosóidh tú;
tosóir†;
tosóchaidh tú† 		tosóidh sé, sí;
tosóchaidh sé, sí† 		tosóimid;
tosóidh muid;
tosóchaimid†;
tosóchaidh muid† 		tosóidh sibh;
tosóchaidh sibh† 		tosóidh siad;
tosóid†;
tosóchaidh siad† 		a thosóidh; a thosós; a thosóchaidh†; a thosóchas† tosófar; tosóchar†
conditional thosóinn; thosóchainn† /
tosóinn‡; tosóchainn†‡ 		thosófá; thosóchthᆠ/
tosófá‡; tosóchthᆇ 		thosódh sé, sí; thosóchadh sé, s토/
tosódh sé, sí‡; tosóchadh sé, s톇 		thosóimis; thosódh muid; thosóchaimis†; thosóchadh muid† /
tosóimis‡; tosódh muid‡; tosóchaimis†‡; tosóchadh muid†‡ 		thosódh sibh; thosóchadh sibh† /
tosódh sibh‡; tosóchadh sibh†‡ 		thosóidís; thosódh siad; thosóchaidís†; thosóchadh siad† /
tosóidís‡; tosódh siad‡; tosóchaidís†‡; tosóchadh siad†‡ 		a thosódh; a thosóchadh† thosófaí; thosóchtha토/
tosófaí‡; tosóchtha톇
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go dtosaí mé;
go dtosaíod† 		go dtosaí tú;
go dtosaír† 		go dtosaí sé, sí go dtosaímid;
go dtosaí muid 		go dtosaí sibh go dtosaí siad;
go dtosaíd† 		— go dtosaítear
past dá dtosaínn dá dtosaíteá dá dtosaíodh sé, sí dá dtosaímis;
dá dtosaíodh muid 		dá dtosaíodh sibh dá dtosaídís;
dá dtosaíodh siad 		— dá dtosaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— tosaím tosaigh tosaíodh sé, sí tosaímis tosaígí;
tosaídh† 		tosaídís — tosaítear
past participle tosaithe
verbal noun tosú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Further reading

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Pronunciation

  • (Munster) IPA(key): /ˈt̪ˠɞsˠɪɟ/[5]
  • (Connacht) IPA(key): /ˈt̪ˠosˠə/[6], /ˈt̪ˠɞsˠə/, /ˈt̪ˠesˠə/
  • (Ulster) IPA(key): /ˈt̪ˠɔsˠi(ː)/

Noun

tosaigh m

  1. inflection of tosach:
    1. vocative/genitive singular
    2. nominative/dative plural

Mutation

Mutated forms of tosaigh
radical lenition eclipsis
tosaigh thosaigh dtosaigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “tosaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ de Bhaldraithe, Tomás (1977), Gaeilge Chois Fhairrge: An Deilbhíocht [The Irish of Cois Fharraige: Accidence] (in Irish), 2nd edition, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath [Dublin Institute for Advanced Studies], section 322, page 156
  3. ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 241
  4. ^ Wagner, Heinrich (1959), Gaeilge Theilinn: Foghraidheacht, Gramadach, Téacsanna [The Irish of Teelin: Phonetics, Grammar, Texts] (in Irish), Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath [Dublin Institute for Advanced Studies], section 545.30, page 215; reprinted 1979
  5. ^ Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 180, page 91
  6. ^ de Bhaldraithe, Tomás (1975), The Irish of Cois Fhairrge, Co. Galway: A Phonetic Study, revised edition, Dublin Institute for Advanced Studies, page 80, line 144
This article is issued from Wiktionary. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.