ordaigh
Irish
Etymology
From Middle Irish ordaigid, from Old Irish ordaigidir (“to order, to command”),[1] from ord (“order, sequence, arrangement”), a learned borrowing from Latin ōrdō (“order, rank”). By surface analysis, ord (“order”) + -igh. Cognate with Scottish Gaelic òrdaich and Manx oardee.
Pronunciation
- (Ulster) IPA(key): /ˈɔːɾˠd̪ˠi(ː)/
Verb
ordaigh (present analytic ordaíonn, future analytic ordóidh, verbal noun ordú, past participle ordaithe) (transitive)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | ordaím | ordaíonn tú; ordaír† |
ordaíonn sé, sí | ordaímid; ordaíonn muid |
ordaíonn sibh | ordaíonn siad; ordaíd† |
a ordaíonn; a ordaíos | ordaítear |
| past | d'ordaigh mé; d'ordaíos / ordaigh mé‡; ordaíos‡ |
d'ordaigh tú; d'ordaís / ordaigh tú‡; ordaís‡ |
d'ordaigh sé, sí / ordaigh sé, sí‡ |
d'ordaíomar; d'ordaigh muid / ordaíomar‡; ordaigh muid‡ |
d'ordaigh sibh; d'ordaíobhair / ordaigh sibh‡; ordaíobhair‡ |
d'ordaigh siad; d'ordaíodar / ordaigh siad‡; ordaíodar‡ |
a d'ordaigh | ordaíodh; hordaíodh† |
| past habitual | d'ordaínn / ordaínn‡ |
d'ordaíteá / ordaíteᇠ|
d'ordaíodh sé, sí / ordaíodh sé, sí‡ |
d'ordaímis; d'ordaíodh muid / ordaímis‡; ordaíodh muid‡ |
d'ordaíodh sibh / ordaíodh sibh‡ |
d'ordaídís; d'ordaíodh / ordaídís‡; ordaíodh siad‡ |
a d'ordaíodh | d'ordaítí / ordaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | ordóidh mé; ordód; ordóchaidh mé† |
ordóidh tú; ordóir†; ordóchaidh tú† |
ordóidh sé, sí; ordóchaidh sé, sí† |
ordóimid; ordóidh muid; ordóchaimid†; ordóchaidh muid† |
ordóidh sibh; ordóchaidh sibh† |
ordóidh siad; ordóid†; ordóchaidh siad† |
a ordóidh; a ordós; a ordóchaidh†; a ordóchas† | ordófar; ordóchar† |
| conditional | d'ordóinn; d'ordóchainn† / ordóinn‡; ordóchainn†‡ |
d'ordófá; d'ordóchthᆠ/ ordófá‡; ordóchthᆇ |
d'ordódh sé, sí; d'ordóchadh sé, sí† / ordódh sé, sí‡; ordóchadh sé, s톇 |
d'ordóimis; d'ordódh muid; d'ordóchaimis†; d'ordóchadh muid† / ordóimis‡; ordódh muid‡; ordóchaimis†‡; ordóchadh muid†‡ |
d'ordódh sibh; d'ordóchadh sibh† / ordódh sibh‡; ordóchadh sibh†‡ |
d'ordóidís; d'ordódh siad; d'ordóchaidís†; d'ordóchadh siad† / ordóidís‡; ordódh siad‡; ordóchaidís†‡; ordóchadh siad†‡ |
a d'ordódh; a d'ordóchadh† | d'ordófaí; d'ordóchthaí† / ordófaí‡; ordóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go n-ordaí mé; go n-ordaíod† |
go n-ordaí tú; go n-ordaír† |
go n-ordaí sé, sí | go n-ordaímid; go n-ordaí muid |
go n-ordaí sibh | go n-ordaí siad; go n-ordaíd† |
— | go n-ordaítear |
| past | dá n-ordaínn | dá n-ordaíteá | dá n-ordaíodh sé, sí | dá n-ordaímis; dá n-ordaíodh muid |
dá n-ordaíodh sibh | dá n-ordaídís; dá n-ordaíodh siad |
— | dá n-ordaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | ordaím | ordaigh | ordaíodh sé, sí | ordaímis | ordaígí; ordaídh† |
ordaídís | — | ordaítear |
| past participle | ordaithe | |||||||
| verbal noun | ordú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
- fo-ordaigh (“subordinate”, transitive verb)
Mutation
| radical | eclipsis | with h-prothesis | with t-prothesis |
|---|---|---|---|
| ordaigh | n-ordaigh | hordaigh | not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “ord(d)aigid(ir)”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1927), “órduiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 824; reprinted with additions 1996, →ISBN
- Ó Dónaill, Niall (1977), “ordaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN