młócić

Inherited from Proto-Slavic *mōltìti. First attested in 1408. By surface analysis, młot +‎ -ić.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /mɫɔːt͡ɕʲit͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /mɫot͡ɕʲit͡ɕʲ/

młócić impf

1. (transitive, attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Kuyavia, Masovia) to thresh (to knock grains out of ears)
   • 1897 [1408], Teki Adolfa Pawińskiego‎^[1], volume IV, number 1460, Łęczyca Land:

     Jacom ne mloczil szitha

     [Jakom nie młocił żyta]

   • 1960 [1418], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 539, Pyzdry:

     Tho szytho, ktore mloczyl[i] Paszek, ne bilo Stanisla[w]owo

     [To żyto, ktore młocili Piasek, nie było Stanisławowo]

   • 1897 [1418], Teki Adolfa Pawińskiego‎^[2], volume VII, number 564, Brześć Kujawski Voivodeship:

     Jakom ne mlocyil Pyotrowa szita, czsom gemu przedal any moya kasznya mloczono

     [Jakom nie młocił Piotrowa żyta, czsom jemu przedał ani moja kaźnia młocono]

   • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 112:

     ITem Gdi koly ktori kmyecz albo przebiwacz drugey stroni xansztwa wdrugąn stronąn ot swego pana czassu namyenyonego albo wczas vinydzye wschithky prawa pyrwey onemu panu ot ktorego gydzye zaplaczyw Tegdi taky przebiwacz se wschithkym swim gymyenym zythem Mloczonim I Nyemloczonim I S gynschim ktorimkole gymyenim yakobi thu ossobnye bilo vislowyone dobro volnye poydzye gdzye yemu lubo wschelky vgabanye oddaliwschi

     [Item gdykoli ktory kmieć albo przebywacz drugiej strony księstwa w drugą stronę ot swego pana czasu namienionego albo w czas wynidzie, wszytki prawa pirwej onemu panu, ot ktorego jidzie, zapłaciw, tegdy taki przebywacz se wszytkim swym jimienim, żytem młoconym i niemłoconym i s jinszym ktorymkole jimienim, jakoby tu osobnie było wysłowione, dobrowolnie pojdzie, gdzie jemu lubo, wszelki[e] ugabanie oddaliwszy.]

   • 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 25, 4:

     Nyezawyøzes vst volowych gdysz mloczisz wgvmnye vzitki twe

     [Nie zawiążesz ust wołowych, gdyż młocisz w gumnie użytki twe.]

   • 1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 21, 20:

     Ale Ornan gdisz bil wezrzala vzrzal anyøla boszego sswimy cztirmy sini skriw syø bo wten czas mlocyl nagumnye pszenyczø

     [Ale Ornan, gdyż był weźrzał a uźrzał anjoła bożego z swymi cztyrmi syny, *skryw się, bo wtenczas młocił na gumnie pszenicę.]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 30:

     Mloczonego triturantis

     [Młoconego triturantis]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 92:

     Mloczon bandzie triturabitur

     [Młocon będzie triturabitur]

   • 1950 [1492], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1722, Warsaw:

     Jakom ya nye nashedl na dom Yanowh […] anym zamkowh odbyl, any zytha mloczonego y gynshych rzeczy domovych yemv pobral

     [Jakom ja nie naszedł na dom Janow […] anim zamkow odbył, ani żyta młoconego i jinszych rzeczy domowych jemu pobrał]

   • 1882 [XV p. post.], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts‎^[3], page 276:

     Mloczy excutit

     [Młoci excutit]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 141r:

     Tritulare trituare idem dreschen oder zureiben mloczycz

     [Tritulare trituare idem dreschen oder zureiben młocić]

   1. (hapax legomenon) to beat
      • 1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 20, 3:

        aten lyvd gen bil wnyem wiwyodl gy precz ykazal gy cepi mlocycz azelyazne broni ponych wloczicz aokowanimy wozi przes nye geszdzicz tak abi bily rostargany astarcy wszitci Tak vczinyl dauid wszitkim myastom sinom amonowim ywrocyl syø zewszitkim swim lyvdem do Ierusalema

        [a ten lud, jen był w niem, wywiodł ji precz i *kazał *ji *cepy *młocić *a *żelazne *brony *po *nich *włoczyć, *a *okowanymi *wozy *przez * nie *jeździć, tak aby byli roz targani a starci wszytcy. Tak uczynił Dawid wszytkim miastom *synom *Amonowym i wrocił się ze wszytkim swym ludem do Jerusalema.]

• Polish: młócić
• Silesian: młōcić

• Boryś, Wiesław (2005), “młócić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “młócić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “młócić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “młócić”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Brückner, Aleksander (1927), “młot”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• S. Urbańczyk, editor (1964), “młócić”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 4, Wrocław, Warsaw, Kraków: Polish Academy of Sciences, page 295
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “młócić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “młócić”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “młócić”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Inherited from Old Polish młócić. By surface analysis, młot +‎ -ić.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ut͡ɕit͡ɕ
• Syllabification: młó‧cić

młócić impf (perfective namłócić or zmłócić, frequentative (dialectal) młóciwać)

1. (transitive) to thresh (to extract grain from ears, pods, or shells using a special tool or machine) [with instrumental ‘with what’]

   Kombajn ścina i młóci zboże. ― The combine (combine harvester) cuts and threshes the grain.

2. (transitive, of precipitation) to thresh (to destroy plants and crops growing somewhere)
3. (transitive) to thresh; to thrash (to make many quick movements with something that seem chaotic) [with instrumental ‘with what’]
4. (intransitive, colloquial) to thrash (to hit something repeatedly in quick succession) [with o (+ accusative) ‘against what’; or with w (+ accusative) ‘at what’]

   Synonyms: rąbać, walić

5. (transitive, colloquial) to thrash (to beat severely) [with instrumental ‘with what’; or with po (+ locative) ‘where’]

   Synonyms: prać; see also Thesaurus:bić

   • 2006, Tomasz Pacyński, Smokobójca‎^[4], SAGA Egmont, archived from the original on 29 August 2024:

     I tak czuł się, jakby ktoś go wrzucił do worka, a potem młócił kijem.

     And he felt like someone had thrown him in a sack and then beaten him with a cane.

   • 2011, Wojciech Zembady, Koniec pieśni‎^[5], Znak, archived from the original on 29 August 2024:

     Poczuł, że opada na dno [rzeki], i wtedy jakaś siła porwała go w górę. [...] Z nowymi siłami zerwał się do walki. Młócił wodę gwałtownymi ruchami, zbliżając się do zbawczego brzegu.

     He felt that he was sinking to the bottom [of the river], and then some force pulled him upward. ... He began to struggle with new strength. He beat at the water with abrupt motions, approaching the riverbank which would save him.

   • 2021, Tomasz Betcher, Szeptun‎^[6], Wydawnictwo WAB, archived from the original on 29 August 2024:

     Wielki wentylator bezskutecznie młócił powietrze.

     A large fan was beating the air ineffectually.

   • 2023, Demet Altınyeleklioğlu, translated by Agnieszka Erdoğan, Hatidże: Tajemnicy dworu sułtana‎^[7], Empik, archived from the original on 29 August 2024:

     Z całej siły ściągnął wodze. Koń stanął dęba i zarżał. Przez chwilę stał na tylnych nogach, szczupłymi przednimi nogami młócił powietrze przed sobą.

     He pulled the reins with his full strength. The horse reared and neighed. For a moment it stood on its hind legs and beat the air in front of it with its thin front legs.

6. (transitive, colloquial, humorous) to scarf (to eat quickly and with appetite)

   Synonyms: pochłaniać; see also Thesaurus:jeść

7. (transitive, colloquial, derogatory) to rant; to hammer (to talk about something for too long)
8. (intransitive, colloquial) to grind; to binge-play (to play something energetically and enthusiastically) [with w (+ accusative) ‘what’]

   Synonym: rżnąć

   Wczoraj cały dzień młóciliśmy w Counter-Strike'a. ― Yesterday we grinded Counter-Strike all day.

• młócić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• młócić in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “młócić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “MŁÓCIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.05.2013
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “młócić”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “młócić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “młócić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 1012
• młócić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego