dawać

Inherited from Proto-Slavic *dāvàti. First attested in the 14th century.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /daːvat͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /dɒvat͡ɕʲ/

dawać impf (perfective dać)

1. (ditransitive, attested in Lesser Poland) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone)) [with accusative or genitive ‘what’, along with dative ‘to whom’]
   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, numbers 135, 26, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:

     Chwalcze pana..., gen dawa karmø wszemv czalv (qui dat escam omni carni)

     [Chwalcie Pana..., jen daw karmią wszemu ciału (qui dat escam omni carni)]

   • 1885-2024 [End of the 15th century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎^[2], volume V, Kurów (Bochnia), page 372:

     Mam ya *manża puchnacza: ya mu davam grochu, a on chcze kolacza

     [Mam ja męża puchnacza: ja mu dawam grochu, a on chce kołacza]

   • 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[3], [4], [5]}, volume XXII, page 241:

     Cząstokrocz, gen nye ma scruschenya do spowyedzi..., dawa mu scruschenye mili pan bog

     [Częstokroć, jen nie ma skruszenia do spowiedzi..., dawa mu skruszenie miły Pan Bog]

2. (attested in Greater Poland) to give (to loan or give permanently or temporarily, either out of obligation or as repayment)
   • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 115:

     Yako u nasz nye yesth thako obyczay, aby wyano przed prawem dawano

     [Tako: u nas nie jest tako obyczaj, aby wiano przed prawem dawano]

   • 1902 [1407], “Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku”, in Franciszek Piekosiński, editor, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego‎^[6], volume 6, Poznań, Pyzdry, Kościan, Gniezno, page 330:

     Iaco to swatczø, iaco Stanislaw mal smowø s Micolayem dawacz trzeczinø w Przetoczne s Przetoczna

     [Jako to świadczą, jako Stanisław miał smowę s Mikołajem dawać trzecinę [w Przetocznie] z Przetoczna]

   • 1856-1870 [1441], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[7], volume II, number 2957:

     Jze sem wczasch dawal ocup: dwu wolu podluk semskego ocladu, a Micolay Suchorabsky ne chczal gego wsącz

     [Iże sem w czas dawał okup: dwu wołu podług ziemskiego układu, a Mikołaj Suchorabski nie chciał jego wziąć]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 79:

     Nye daway na lichwą noli fenerari (noli foenerari homini fortiori te, quod si foeneraveris, quasi perditum habe Ecclus 8, 15)

     [Nie dawaj na lichwę noli fenerari (noli foenerari homini fortiori te, quod si foeneraveris, quasi perditum habe Ecclus 8, 15)]

   • 1887, 1889 [1389], Józef Lekszycki, editor, Die ältesten großpolnischen Grodbücher, volume I, number 538, Poznań:

     Jaco Jan daual Grziwcze ysczinø wtenczas, kedi lichwa otpusczona

     [Jako Jan dawał Grzywce iścinę w ten czas, kiedy lichwa otpuszczona]

   • 1922 [1435], Jan Łoś, editor, Początki piśmiennictwa polskiego. (Przegląd zabytków językowych)‎^[8], Poznań, page 283:

     Jacosz pan starosta zalowal oth krolya, yszebych ya wnosl pyenyądze falschowne w gego myasto Poznan..., kthoresz pyenyądze są gemu *wraczony, a on gynne dobre pyenyądze za nye dawal

     [Jakoż pan starosta żałował ot krola, iże bych ja wniosł pieniądze fałszowne w jego miasto Poznań..., ktoreż pieniądze są jemu wrocony, a on jinne dobre pieniądze za nie dawał]

3. to give with a particular purpose or in a certain capacity; to designate
   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 9, 2–3:

     Straszliwy bødzczye nade wszym stworzenym na zemy..., y wszitky ribi morskye dawam tobye w mocz, y nade wszø twarzø na zemy. Czso zywo gest, tocz dawam na pokarm, y zele zelone, wszitkocz dawam (omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne, quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, quasi olera virentia tradidi vobis omnia)

     [Straszliwi bądźcie nade wszym stworzenim na ziemi..., i wszytki ryby morskie dawam tobie w moc, i nade wszą twarzą na ziemi. Cso żywo jest, toć dawam na pokarm, i ziele zielone, wszytkoć dawam (omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne, quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, quasi olera virentia tradidi vobis omnia)]

4. to deliver for use
   • 1856-1870 [1441], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[9], volume II, number 2973:

     Jzesmy vkazaly konye *podwodowye, podwodniky takye, iakyesmy *myelye y dawaly, ale gich ne yczal (pro chczal) wsącz

     [Iżesmy ukazali konie podwodowe, podwodniki takie, jakiesmy mieli i dawali, ale jich nie chciał wziąć]

5. (attested in Lesser Poland) to put under someone's power, to put into someone's hands
   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, numbers 26, 18, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:

     Ne daway me w dusze zamøczaiøcze me (ne tradideris me in animas tribulantium me), bo wstali sø przeciwo mne swatcowe krzywi

     [Nie dawaj mie w dusze zamącające mie (ne tradideris me in animas tribulantium me), bo wstali są przeciwo mnie świadkowie krzywi]

6. to give away as a husband
   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 34, 9:

     Sgednaymi spolu swadzbø a dawayczye nam wasze dzewky, a nasze sobye poymuyczye (iungamus vicissim connubia: filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite)

     [Sjednajmy społu swadźbę a dawajcie nam wasze dziewki, a nasze sobie pojmujcie (iungamus vicissim connubia: filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite)]

7. to submit, to give in
   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[10], page 498:

     Nie dawaj sie na taką wieliką mękę

     [Nie dawaj sie na taką wieliką mękę]

8. (attested in Masovia) to give, to hand, to pass to, to put into someone's hands
   • 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116‎^{transliteration, transcription}, Warsaw, page 303:

     Vzovye oblvbenycza szyrzecz y rzekl mv: Vszelkny czlovyek napyrvey dobre vino dava (omnis homo primum bonum vinum ponit Jo 2, 10), a gdy szyą spygya, thedy tho, czo podlyeysze yest

     [Wzowie oblubieńca żyrzec i rzekł mu: Wszelkny człowiek napirwej dobre wino dawa (omnis homo primum bonum vinum ponit Jo 2, 10), a gdy się spiją, tedy to, co podlejsze jest]

9. to submit to someone's power
   • 1853 [End of the 15th century], Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, volume 4, page 138:

     Slusznye, Chryste, na nąsz szą gnyewasz, w gnyewye thwogyem nasz grzesnych ludzy nye sznąsz, w poganszką nasz rąka dawasch

     [Słusznie, Chryste, na nas się gniewasz, w gniewie twojem nas grzesznych ludzi, nie znasz, w pogańską nas rękę dawasz]

10. to secrete, to give off from oneself
    • 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎^[11], volume V, page 269:

      Dobrą wonyą dawa bene redolet

      [Dobrą wonią dawa bene redolet]

11. (attested in Lesser Poland) to make, to cause [with infinitive ‘what’]
    • End of the 15th century, Ladislas of Gielniów, De nativitate Domini - Pieśń o narodzeniu Pańskim, Gielniów, line 28:

      Gdy dzyeczyąthko gest plakalo..., thedy mathka pokląknąla, dzyeczyąthku modlą davala

      [Gdy dzieciątko jest płakało..., tedy matka poklęknęła, dzieciątku modłę dawała]

    • 1885-2024 [1444], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎^[12], volume V, Kurów (Bochnia), page 37:

      Gyma moye thim darem thobye dawam wedzecz

      [Imię moje tym darem tobie dawam wiedzieć]

12. (attested in Masovia) to designate, to mark
    • 1920 [1413], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 1978, Płońsk:

      Yacom ya ne dawal roku do sich Swantek Yalbrzicowi cztirzem copam penødzi

      [Jakom ja nie dawał roku do sich Świątek Jałbrzykowi cztyrzem kopam pieniędzy]

13. to let, to allow
    • 1856-1870 [1444], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[13], volume II, number 3195:

      Quia sciunt et testantur, iako prawe pany w czasch zaswala, dawnosczy ne davagiancz vinidz

      [Quia sciunt et testantur, jako prawie pani w czas zazwała, dawności nie dawając wynić]

• Polish: dawać, dajać (Kielce, Lasovia, Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship), daiwać (Eastern Lublin, Żabno)
• Silesian: dŏwać

• Boryś, Wiesław (2005), “dawać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “dawać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Mańczak, Witold (2017), “dawać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “dawać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dawać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

• dajać (Kielce, Lasovia, Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship)
• daiwać (Eastern Lublin, Żabno)

Inherited from Old Polish dawać.

• Audio 1; “dawać”:

  (file)

• Audio 2; “dawać się”:

  (file)

• Rhymes: -avat͡ɕ
• Syllabification: da‧wać

dawać impf (perfective dać)

1. (ditransitive) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone)) [with dative ‘to whom’]

   Nie dawaj mu zapałek, bo zrobi sobie krzywdę. ― Don't give him matches, or he'll hurt himself.

   Krowy dają mleko. ― Cows give milk.

2. (ditransitive) to give, to hand, to pass (to place in someone's hand) [with dative ‘to whom’]

   Synonym: podawać

3. (ditransitive) to give (to allow someone to have access to, i.e. information) [with dative ‘to whom’]

   Synonym: podawać

4. (transitive) to give, to put on (to be the performer of)
5. (transitive) to give (to cause to exist, particularly something beneficial) [with dative ‘to whom’]
6. (transitive) to put (to place in a particular location)

   Synonym: podziewać

7. (transitive, colloquial) to pay (to cover a given cost) [with za (+ accusative) ‘(paying) for what’] [with na (+ accusative) ‘for/toward what’]
8. (transitive) to give, to send, to put (to cause a given thing to go to a certain place to have something done to it)
9. (transitive) to send (to decide that a person will go to a particular location and perform the typical activity at said location)
10. (ditransitive, colloquial) to sell (to put into the ownership of someone else for a cost) [with dative ‘to whom’]

    Synonym: sprzedawać

11. (ditransitive) to give (having the proper authority, to cause a state to affect someone) [with dative ‘to whom’]
12. (intransitive, colloquial) to hit (to use physical force against) [with dative ‘whom’, along with instrumental ‘with what’, along with po (+ locative) or w (+ accusative) ‘where’]

    Synonym: uderzać

13. (ditransitive) to give (to apply some substance on someone that will affect them) [with dative ‘to whom’]
14. (intransitive) to let, to allow [with dative ‘whom’ and infinitive ‘to do what’]

    Synonym: pozwalać

    Dlaczego nie dajesz mi pojeździć na swoim motorze? ― Why won't you let me ride your motorbike for a while?

15. (intransitive, colloquial) to turn (to cause something to change directions; to change directions)
16. (intransitive, colloquial, of a woman) to put out; to consent to sex [with dative ‘for whom’]

    Chodzi cały czas wkurwiony, bo żona już mu nie daje. ― He's angry all the time because his wife won't put out anymore.

17. (intransitive, colloquial, of rain, snow, frost, etc.) to fall with intensity
18. (reflexive with się, colloquial, chiefly in the negative) to let, to allow oneself (to permit a particular thing to happen to a person) [with dative ‘to whom/what’]
19. (reflexive with się) to be possible (to be able to be done) [with infinitive ‘to do what’]

    Synonym: można

    Antonym: nie sposób

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), dawać is one of the most used words in Polish, appearing 58 times in scientific texts, 4 times in news, 39 times in essays, 30 times in fiction, and 47 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 178 times, making it the 325th most common word in a corpus of 500,000 words.^[1]

• dawać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• dawać in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “dawać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “dawać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Wiesław Morawski (01.03.2019), “DAWAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• “DAWAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 19.07.2008
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “dawać”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “dawać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dawać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 429
• dawać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
• Wojciech Grzegorzewicz (1894), “ńe dać”, in “O języku ludowym w powiecie przasnyskim”, in Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności (in Polish), volume 5, Krakow: Akademia Umiejętności, page 115

Inherited from Proto-Slavic *dāvàti. Cognate with Lower Sorbian dawaś.

• IPA^(key): /ˈdawat͡ʃ/
• Rhymes: -awat͡ʃ
• Hyphenation: da‧wać
• Syllabification: da‧wać

dawać impf (perfective dać)

1. (transitive) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone)) [with dative ‘to whom’]
2. (transitive) to give, to hand, to pass (to place in someone's hand) [with dative ‘to whom’]
3. (intransitive, colloquial) to exist, there be

   Dawaja apelsiny. ― There are oranges.

4. (reflexive with so) to marry in, marry into

• “dawać”, in Mudra corpus [Upper Sorbian–Czech dictionary] (in Czech), 2024–2026
• “dawać” in Soblex