wydawać

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *vydāvàti. First attested in 1415. By surface analysis, wy- +‎ dawać.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /vidaːvat͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /vidɒvat͡ɕʲ/

    Verb

    wydawać impf (perfective wydać)

    1. (attested in Greater Poland) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone))
      Synonym: dawać
    2. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to give out (to give on a special occasion)
      • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[2], Krakow, Brodnia, page 39a:
        [U]czinilem sød y sprawiedliwoscz, nye widaway mie potwarzaianczim mnie (non tradas me calumniantibus me Psal 118, 121)
        [Uczyniłem sąd i sprawiedliwość, nie wydawaj mie potwarzającym mnie (non tradas me calumniantibus me Psal 118, 121)]
    3. (law, attested in Greater Poland) to bring someone to a different court
      • 1967 [1415], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 553, Kościan:
        Jako Andrzich po vyednanu ne widawal pana Dobrogosta w duchowne prawo sz yego zoną
        [Jako Andrzych po ujednaniu nie wydawał pana Dobrogosta w duchowne prawo s jego żoną]
    4. (intransitive, of reflexive with się, attested in Lesser Poland) to engage in something, to give oneself to [with na (+ accusative) ‘to what’]
      • 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I[3], Lesser Poland, page 39:
        [P]rzygadza syą, ysze porodzony s plemyenya slacheczskyego, cząstokrocz swey czczy nye szanvyącz wydawayą syą na lotrowstwo (furta seu latrocinia committentes)
        [Przygadza się, iże porodzoni z plemienia ślachecskiego częstokroć swej czci nie szanując, wydawają się na łotrowstwo (furta seu latrocinia committentes)]
    5. (attested in Silesia) to spend (to give money or material goods on)
      • 1956 [Middle of the 15th century], Jerzy Woronczak, editor, Teksty polskie w rękopisie nr 43 Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu z połowy XV wieku[4], Silesia, page 64r:
        Wlt namque deus ab homine, ut de bonis sibi collatis racio assignetur, ... an prudenter dispensabat widawal
        [Wlt namque deus ab homine, ut de bonis sibi collatis racio assignetur, ... an prudenter dispensabat wydawał]
    6. to give away, to betray someone
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[5], page 310:
        Bądzczye mądrzy yako wązovye..., alye boyczye szye od lyvdzy, bocz vasz bądą vydavacz w ych radach (tradent enim vos in conciliis Mat 10, 17) y badą byczovacz [w] ych synagogach
        [Bądźcie mądrzy jako wężowie... Ale bojcie sie od ludzi, boć was będą wydawać w ich radach (tradent enim vos in conciliis Mat 10, 17) i będą biczować w ich synagogach]
    7. (attested in Greater Poland) to birth, to give birth
      • 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie[6], [7], [8], Lubin, page 129:
        Plod wydawąyącz germinans (in stillicidiis eius, sc. dei, laetabitur germinans, sc. terra Psal 64, 11)
        [Płod wydawając germinans (in stillicidiis eius, sc. dei, laetabitur germinans, sc. terra Psal 64, 11)]
    8. to think up, to come up with
      • 1874-1891 [c. 1500], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[9], [10], [11], volume XLVII, page 368:
        Item eo modo excogitant et exquirunt (sc. parentes) habitus vidavayv vel vymyslayv kroge
        [Item eo modo excogitant et exquirunt (sc. parentes) habitus wydawają vel wymyślają kroje]
    9. to protrude, to exsert, to stick out
      • End of the 15th century, Józefa Reczka, Elżbieta Belcarzowa, editors, Glosy z rękopisu, number nr 414/11, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wro­cławiu, page 180:
        Serpens omnia membra sua exponit, vydawa, pro capite
        [Serpens omnia membra sua exponit, wydawa, pro capite]
    10. to cause, to make happen
      • 1856-1870 [1447], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki[12], volume IX, number 418:
        Ego procurator domini abbatis et tocius conuentus do vlg. wydawam iudicium sev sentenciam
        [Ego procurator domini abbatis et tocius conuentus do vlg. wydawam iudicium sev sentenciam]
      • 1874-1891 [1453], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[13], [14], [15], volume XXV, page 208:
        W pyathek... vyedzon (sc. Chrystus) przeth Pylatha, tamo nąn vydavano szvyadeczstwo nyesbadne
        [W piątek... wiedzion (sc. Chrystus) przed Piłata, tamo nań wydawano świadecstwo niezbędne]
    11. to present orally or in text
      • 1977-1980 [1471], Wanda Żurowska-Górecka, Vladimír Kyas, editors, Mamotrekty staropolskie [Old Polish-Latin Dictionaries and wordlists], page 238:
        Vydavamy prosternimus (prosternimus preces ante faciem tuam Dan 9, 18)
        [Wydawamy prosternimus (prosternimus preces ante faciem tuam Dan 9, 18)]
    12. (attested in Silesia) to confirm; to testify
      • 1981-2001 [1435], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume II, Legnica, page 53:
        Ipse enim spiritus reddit, vydawa, testimonium spiritui nostro (ipse enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii dei Rom 8, 16)
        [Ipse enim spiritus reddit, wydawa, testimonium spiritui nostro (ipse enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii dei Rom 8, 16)]
    13. (reflexive with się, attested in Masovia) to announce one's readiness for something
      • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 34.:
        Ian vstawycznye myenyl, eszbi szą Pyotr szam vrenil a tho wydawal szą vrządnye doswyathczicz (quod offerebat se legitime probaturum)
        [Jan ustawicznie mienił, eżby się Piotr sam urenił, a to wydawał się urzędnie doświadczyć (quod offerebat se legitime probaturum)]
    14. (attested in Silesia) to issue, to turn out to be; to become
      • 1981-2001 [1435], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume II, Legnica, page 51:
        In omnibus exhibeamus, vid[y]awaymy, nosmetipsos sicut dei ministros in multa paciencia (II Cor 6, 4)
        [In omnibus exhibeamus, wyd[y]awajmy, nosmetipsos sicut dei ministros in multa paciencia (II Cor 6, 4)]
      • 1977 [End of the 15th century], “Vergili Georgicorum schedae Gnesnenses”, in Bogdanus Bolz, Wanda Żurowska-Górecka, editors, Symbolae Philologorum Posnaniensium, volume 3, page 82:
        [Quae] (sc. humus) grau[is est ipso], tacitam se pondere prodit, vydawa *szyv, [q]ueque levis
        [[Quae] (sc. humus) grau[is est ipso], tacitam se pondere prodit, wydawa się, [q]ueque levis]
    15. (of hits) to hit from all sides by waving a weapon
      • 1466, Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy z rkpsu Biblioteki Jagiellońskiej nr 2195 oraz z rękopisu, numbers 1490/11, 1945/1, Biblioteka Kapitulna w Pradze, page 17:
        Ictos ipse, gl. miles, suos steriles effudit, gl. exponit vydava, in vsus
        [Ictos ipse, gl. miles, suos steriles effudit, gl. exponit wydawa, in vsus]

    Derived terms

    verbs
    • wydawać za mąż impf
    nouns

    Descendants

    • Polish: wydawać
    • Silesian: wydŏwać

    References

    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wydawać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish wydawać. By surface analysis, wy- +‎ dawać.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /vɘˈda.vat͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -avat͡ɕ
      • Syllabification: wy‧da‧wać

      Verb

      wydawać impf (perfective wydać)

      1. (transitive) to spend (to pay out money) [with na (+ accusative) ‘on what’]
        Synonyms: wykładać, wywalać
      2. (transitive) to give change (to refund a customer money overpaid during a transaction) [with instrumental ‘with what’; or with z (+ genitive) ‘from what’]
      3. (transitive) to issue (to give someone something that they should receive in a given situation related to a certain type of behavior or action, e.g. a passport) [with dative ‘to whom’]
      4. (transitive) to give away (to give information on punishable actions someone has done to people who can punish said actions)
        Synonyms: sypać, śpiewać, wkopywać, wsypywać, wysypywać
      5. (transitive, of trees, plants, etc.) to bear, to produce (to create fruit or something similar)
        Synonyms: obradzać, plonować, rodzić
      6. (transitive) to make (to create a sound)
        Synonyms: dobywać, wydobywać
      7. (transitive) to give off (to create a particular smell)
        Synonym: wydzielać
      8. (transitive, publishing) to publish (to issue (something, such as printed work) for distribution and/or sale)
        Synonyms: drukować, ogłaszać, publikować
      9. (transitive) to issue, to hand out (to decide on something due to rank or function, which then becomes officially binding or valid, e.g. an order)
      10. (transitive) to throw, to hold (to organize or ensure the happening of a particular event)
        Synonyms: dawać, urządzać, wyprawiać
      11. (transitive) to give away (to formally hand over a bride to the bridegroom) [with za (+ accusative) ‘to whom’]
      12. (transitive, literary) to distinguish oneself (to be distinguished by the origin or initial action of some later known person or group of persons)
      13. (transitive) to hand out (to pass and announce something)
      14. (transitive, obsolete) to give of oneself
        Synonym: dawać z siebie
      15. (transitive, obsolete) to utter
        Synonym: wypowiadać
      16. (transitive, obsolete) to emphasize (to bring special attention to)
      17. (intransitive, obsolete) to stand out, to stick out
        Synonyms: odstawać, wystawiać, wysuwać
      18. (transitive, obsolete) to hand, to pass
        Synonym: podawać
      19. (transitive, obsolete, fishing) to cast (to throw a net into water)
      20. (transitive, Middle Polish) to betray
      21. (intransitive, Western Lublin, Chmielnik) synonym of wyglądać
        Wydaje na lát.He looks old.
      22. (reflexive with się) to seem, to appear (to create some impression) [with dative ‘to what/whom’, along with instrumental ‘as what/whom’ or infinitive ‘to do what’]
        Synonym: zdawać się
        Wydaje mi się, że...It seems to me that...
      23. (reflexive with się) to appear; to be revealed
        Synonym: ujawniać się
      24. (reflexive with się) to give oneself away (to unintentionally reveal a secret, divulge undisclosed information, or expose oneself)
        Synonym: ujawniać się
      25. (reflexive with się) to give oneself away (to give information about oneself on punishable actions one has done to people who can punish said actions)
      26. (reflexive with się) to put oneself at risk [with na (+ accusative) ‘at what risk’]
        Synonym: narażać się
      27. (reflexive with się, colloquial or dialectal, Podegrodzie, chiefly of women) to marry, to wed [with za (+ accusative) ‘whom’]
      28. (reflexive with się, authorship) to self-publish
      29. (reflexive with się, obsolete) to be published
      30. (reflexive with się, obsolete) to be issued
      31. (reflexive with się, obsolete) to happen, to occur
        Synonyms: następować, zdarzać się
      32. (reflexive with się, obsolete) to leave
        Synonyms: see Thesaurus:uciekać

      Conjugation

      Conjugation of wydawać impf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive wydawać
      present tense 1st wydaję wydajemy
      2nd wydajesz wydajecie
      3rd wydaje wydają
      impersonal wydaje się
      past tense 1st wydawałem,
      -(e)m wydawał
      wydawałam,
      -(e)m wydawała
      wydawałom,
      -(e)m wydawało
      wydawaliśmy,
      -(e)śmy wydawali
      wydawałyśmy,
      -(e)śmy wydawały
      2nd wydawałeś,
      -(e)ś wydawał
      wydawałaś,
      -(e)ś wydawała
      wydawałoś,
      -(e)ś wydawało
      wydawaliście,
      -(e)ście wydawali
      wydawałyście,
      -(e)ście wydawały
      3rd wydawał wydawała wydawało wydawali wydawały
      impersonal wydawano
      future tense 1st będę wydawał,
      będę wydawać
      będę wydawała,
      będę wydawać
      będę wydawało,
      będę wydawać
      będziemy wydawali,
      będziemy wydawać
      będziemy wydawały,
      będziemy wydawać
      2nd będziesz wydawał,
      będziesz wydawać
      będziesz wydawała,
      będziesz wydawać
      będziesz wydawało,
      będziesz wydawać
      będziecie wydawali,
      będziecie wydawać
      będziecie wydawały,
      będziecie wydawać
      3rd będzie wydawał,
      będzie wydawać
      będzie wydawała,
      będzie wydawać
      będzie wydawało,
      będzie wydawać
      będą wydawali,
      będą wydawać
      będą wydawały,
      będą wydawać
      impersonal będzie wydawać się
      conditional 1st wydawałbym,
      bym wydawał
      wydawałabym,
      bym wydawała
      wydawałobym,
      bym wydawało
      wydawalibyśmy,
      byśmy wydawali
      wydawałybyśmy,
      byśmy wydawały
      2nd wydawałbyś,
      byś wydawał
      wydawałabyś,
      byś wydawała
      wydawałobyś,
      byś wydawało
      wydawalibyście,
      byście wydawali
      wydawałybyście,
      byście wydawały
      3rd wydawałby,
      by wydawał
      wydawałaby,
      by wydawała
      wydawałoby,
      by wydawało
      wydawaliby,
      by wydawali
      wydawałyby,
      by wydawały
      impersonal wydawano by
      imperative 1st niech wydaję wydawajmy
      2nd wydawaj wydawajcie
      3rd niech wydaje niech wydają
      active adjectival participle wydający wydająca wydające wydający wydające
      passive adjectival participle wydawany wydawana wydawane wydawani wydawane
      contemporary adverbial participle wydając
      verbal noun wydawanie

      Derived terms

      verbs
      • wydać bitwę pf, wydawać bitwę impf
      • wydać na łup pf, wydawać na łup impf
      • wydać na śmierć pf, wydawać na śmierć impf
      • wydać na świat pf, wydawać na świat impf
      • wydać ostatnie tchnienie pf, wydawać ostatnie tchnienie impf
      • wydać owoce pf, wydawać owoce impf
      • wydać w ręce pf, wydawać w ręce impf
      • wydać za mąż pf, wydawać za mąż impf

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wydawać się is one of the most used words in Polish, appearing 25 times in scientific texts, 4 times in news, 67 times in essays, 42 times in fiction, and 24 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 162 times, making it the 358th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “wydawać się”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 693

      Further reading