單于
See also: 单于
Chinese
| phonetic | |||
|---|---|---|---|
| trad. (單于) | 單 | 于 | |
| simp. (单于) | 单 | 于 | |
Etymology
From Xiongnu *tān-wa. Earliest extant attestations of this title in Chinese are found in ruins of Xiongnu's capital 龍城/龙城 (Lóngchéng), in modern Mongolia.
Cognate with Mongolian ᠳᠠᠷᠤᠭᠠ (darug-a) / дарга (darga, “chief; head; governor”), Persian داروغه (dārūġa / dâruġe, “governor”), Old Turkic 𐱃𐰺𐰴𐰣 (t¹r¹qn¹ /tarqan/, “commander”) (from Proto-Turkic *tarkan), Sogdian 𐽂𐽀𐼲𐼴𐼰𐼻 (trɣwʾn).
Related to 答剌罕 (dálàhǎn, “tarkhan”), 達魯噶/达鲁噶 (“darugha”), 達魯花赤/达鲁花赤 (“darughachi”).
Pronunciation
- Mandarin
- Cantonese (Jyutping): sim4 jyu4 / sin4 jyu4
- Southern Min (Hokkien, POJ): siân-û / siân-u / siân-î
- Mandarin
- (Standard Chinese)+
- Hanyu Pinyin: chányú
- Zhuyin: ㄔㄢˊ ㄩˊ
- Tongyong Pinyin: chányú
- Wade–Giles: chʻan2-yü2
- Yale: chán-yú
- Gwoyeu Romatzyh: charnyu
- Palladius: чаньюй (čanʹjuj)
- Sinological IPA (key): /ʈ͡ʂʰän³⁵ y³⁵/
- (Standard Chinese)+
- Cantonese
- (Standard Cantonese, Guangzhou–Hong Kong)+
- Jyutping: sim4 jyu4 / sin4 jyu4
- Yale: sìhm yùh / sìhn yùh
- Cantonese Pinyin: sim4 jy4 / sin4 jy4
- Guangdong Romanization: xim4 yu4 / xin4 yu4
- Sinological IPA (key): /siːm²¹ jyː²¹/, /siːn²¹ jyː²¹/
- (Standard Cantonese, Guangzhou–Hong Kong)+
- Southern Min
- (Hokkien: Xiamen)
- Pe̍h-ōe-jī: siân-û
- Tâi-lô: siân-û
- Phofsit Daibuun: sien'uu
- Sinological IPA (Xiamen): /siɛn²⁴⁻²² u²⁴/
- (Hokkien: Quanzhou)
- Pe̍h-ōe-jī: siân-u
- Tâi-lô: siân-u
- Phofsit Daibuun: sien'w
- Sinological IPA (Quanzhou): /siɛn²⁴⁻²² u³³/
- (Hokkien: Zhangzhou)
- Pe̍h-ōe-jī: siân-î
- Tâi-lô: siân-î
- Phofsit Daibuun: sien'ii
- Sinological IPA (Zhangzhou): /siɛn¹³⁻²² i¹³/
- (Hokkien: Xiamen)
- Middle Chinese: dzyen hju
- Old Chinese
- (Baxter–Sagart): /*dar ɦʷa/
- (Zhengzhang): /*djan ɢʷa/
Noun
單于
- (historical) chanyu (a supreme ruler of one or more nomadic tribes of Inner Asian peoples, at some point between the 4th century BCE and the 4th century CE; most notably a ruler of the Xiongnu)
- 於是匈奴貴人大臣皆服,以冒頓單于為賢。 [Classical Chinese, trad.]
- From: The Records of the Grand Historian, by Sima Qian, c. 91 BCE
- Yúshì Xiōngnú guìrén dàchén jiē fú, yǐ Mòdùn chányú wéi xián. [Pinyin]
- Therefore, all Xiongnu nobles and high officials were won over and considered Modun chanyu to be worthy.
于是匈奴贵人大臣皆服,以冒顿单于为贤。 [Classical Chinese, simp.]- 莽乃遣使易單于印,貶鉤町王為侯。二方始怨,侵犯邊境。莽遂興師,發三十萬眾,欲同時十道並出,一舉滅匈奴。 [Classical Chinese, trad.]
- From: The Book of Han, circa 1st century CE
- Mǎng nǎi qiǎnshǐ yì chányú yìn, biǎn Gōudīng wáng wéi hóu. Èr fāng shǐ yuàn, qīnfàn biānjìng. Mǎng suì xìngshī, fā sānshíwàn zhòng, yù tóngshí shí dào bìng chū, yījǔ miè xiōngnú. [Pinyin]
- Wang Mang sent a commissioner to change the seal of the chanyu [to be a lesser one] and degraded the King of Gouding to be a marquis. Not until then did these two quarters become resentful and trespass the borders. Wang Mang thereupon raised an army, mobilizing a multitude of 300,000 men, intending to go out by ten routes simultaneously to annihilate the Xiongnu at one single stroke.
莽乃遣使易单于印,贬钩町王为侯。二方始怨,侵犯边境。莽遂兴师,发三十万众,欲同时十道并出,一举灭匈奴。 [Classical Chinese, simp.]
Proper noun
單于
- a surname, Chanyu
Japanese
| Kanji in this term | |
|---|---|
| 單 | 于 |
| ぜん Jinmeiyō |
う Hyōgai |
| goon | |
| Kanji in this term | |
|---|---|
| 單 | 于 |
| せん Jinmeiyō |
う Hyōgai |
| kan'on | |
| For pronunciation and definitions of 單于 – see the following entry. | ||
| ||
| (This term, 單于, is the kyūjitai of the above term.) |
Korean
| Hanja in this term | |
|---|---|
| 單 | 于 |
Noun
單于 • (seonu) (hangeul 선우)
Vietnamese
| chữ Hán Nôm in this term | |
|---|---|
| 單 | 于 |
Noun
單于