स्मरति

Sanskrit

Alternative scripts

স্মৰতি (Assamese script)
ᬲ᭄ᬫᬭᬢᬶ (Balinese script)
স্মরতি (Bengali script)
𑰭𑰿𑰦𑰨𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀲𑁆𑀫𑀭𑀢𑀺 (Brahmi script)
သ္မရတိ (Burmese script)
સ્મરતિ (Gujarati script)
ਸ੍ਮਰਤਿ (Gurmukhi script)
𑌸𑍍𑌮𑌰𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦱ꧀ꦩꦫꦠꦶ (Javanese script)
𑂮𑂹𑂧𑂩𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಸ್ಮರತಿ (Kannada script)
ស្មរតិ (Khmer script)
ສ຺ມຣຕິ (Lao script)
സ്മരതി (Malayalam script)
ᠰᠮᠠᡵᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘭𑘿𑘦𑘨𑘝𑘱 (Modi script)
ᠰᠮᠠᠷᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑧍𑧠𑧆𑧈𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐳𑑂𑐩𑐬𑐟𑐶 (Newa script)
ସ୍ମରତି (Odia script)
ꢱ꣄ꢪꢬꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆱𑇀𑆩𑆫𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖭𑖿𑖦𑖨𑖝𑖰 (Siddham script)
ස‍්මරති (Sinhalese script)
𑪁 𑪙𑩴𑩼𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚨𑚶𑚢𑚤𑚙𑚮 (Takri script)
ஸ்மரதி (Tamil script)
స్మరతి (Telugu script)
สฺมรติ (Thai script)
སྨ་ར་ཏི (Tibetan script)
𑒮𑓂𑒧𑒩𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨰𑩇𑨢𑨫𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *(s)mer-

Proto-Indo-European *(s)méreti

Proto-Indo-Iranian *smárati

Sanskrit स्मरति

From Proto-Indo-Iranian *smárati, from Proto-Indo-European *(s)mer- (“to remember”). Cognate with Persian (šomordan, “to calculate”), Central Kurdish ژماردن (jmardin, “to count”), Pashto شمېرل (śmerël, “to count”), Ancient Greek μέρμερος (mérmeros, “mischievous, baneful”), Latin memor (“mindful”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /smɐ́.ɾɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /s̪mɐ.ɾɐ.t̪i/

Verb

स्मर॑ति • (smárati) third-singular indicative (class 1, type P, root स्मृ)

Conjugation

Present: स्मर॑ति (smárati), स्मर॑ते (smárate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	स्मर॑ति smárati	स्मर॑तः smárataḥ	स्मर॑न्ति smáranti	स्मर॑ते smárate	स्मरे॑ते smárete	स्मर॑न्ते smárante
Second	स्मर॑सि smárasi	स्मर॑थः smárathaḥ	स्मर॑थ smáratha	स्मर॑से smárase	स्मरे॑थे smárethe	स्मर॑ध्वे smáradhve
First	स्मरा॑मि smárāmi	स्मरा॑वः smárāvaḥ	स्मरा॑मः / स्मरा॑मसि¹ smárāmaḥ / smárāmasi¹	स्मरे॑ smáre	स्मरा॑वहे smárāvahe	स्मरा॑महे smárāmahe
Imperative
Third	स्मर॑तु smáratu	स्मर॑ताम् smáratām	स्मर॑न्तु smárantu	स्मर॑ताम् smáratām	स्मरे॑ताम् smáretām	स्मर॑न्ताम् smárantām
Second	स्मर॑ smára	स्मर॑तम् smáratam	स्मर॑त smárata	स्मर॑स्व smárasva	स्मरे॑थाम् smárethām	स्मर॑ध्वम् smáradhvam
First	स्मरा॑णि smárāṇi	स्मरा॑व smárāva	स्मरा॑म smárāma	स्मरै॑ smárai	स्मरा॑वहै smárāvahai	स्मरा॑महै smárāmahai
Optative/Potential
Third	स्मरे॑त् smáret	स्मरे॑ताम् smáretām	स्मरे॑युः smáreyuḥ	स्मरे॑त smáreta	स्मरे॑याताम् smáreyātām	स्मरे॑रन् smáreran
Second	स्मरेः॑ smáreḥ	स्मरे॑तम् smáretam	स्मरे॑त smáreta	स्मरे॑थाः smárethāḥ	स्मरे॑याथाम् smáreyāthām	स्मरे॑ध्वम् smáredhvam
First	स्मरे॑यम् smáreyam	स्मरे॑व smáreva	स्मरे॑म smárema	स्मरे॑य smáreya	स्मरे॑वहि smárevahi	स्मरे॑महि smáremahi
Subjunctive
Third	स्मरा॑त् / स्मरा॑ति smárāt / smárāti	स्मरा॑तः smárātaḥ	स्मरा॑न् smárān	स्मरा॑ते / स्मरा॑तै smárāte / smárātai	स्मरै॑ते smáraite	स्मर॑न्त / स्मरा॑न्तै smáranta / smárāntai
Second	स्मराः॑ / स्मरा॑सि smárāḥ / smárāsi	स्मरा॑थः smárāthaḥ	स्मरा॑थ smárātha	स्मरा॑से / स्मरा॑सै smárāse / smárāsai	स्मरै॑थे smáraithe	स्मरा॑ध्वै smárādhvai
First	स्मरा॑णि smárāṇi	स्मरा॑व smárāva	स्मरा॑म smárāma	स्मरै॑ smárai	स्मरा॑वहै smárāvahai	स्मरा॑महै smárāmahai
Participles
	स्मर॑त् smárat			स्मर॑माण smáramāṇa
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अस्म॑रत् (ásmarat), अस्म॑रत (ásmarata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अस्म॑रत् ásmarat	अस्म॑रताम् ásmaratām	अस्म॑रन् ásmaran	अस्म॑रत ásmarata	अस्म॑रेताम् ásmaretām	अस्म॑रन्त ásmaranta
Second	अस्म॑रः ásmaraḥ	अस्म॑रतम् ásmaratam	अस्म॑रत ásmarata	अस्म॑रथाः ásmarathāḥ	अस्म॑रेथाम् ásmarethām	अस्म॑रध्वम् ásmaradhvam
First	अस्म॑रम् ásmaram	अस्म॑राव ásmarāva	अस्म॑राम ásmarāma	अस्म॑रे ásmare	अस्म॑रावहि ásmarāvahi	अस्म॑रामहि ásmarāmahi

Descendants

Pali: sumarati, sarati
Prakrit: 𑀲𑀼𑀫𑀭𑀇 (sumaraï), 𑀲𑀫𑀭𑀇 (samaraï), 𑀲𑀭𑀇 (saraï)
- Sauraseni Apabhramsa: 𑀲𑀼𑀯𑀭𑀇 (suvaraï), 𑀲𑀼𑀯𑀁𑀭𑀇 (suvãraï)

With -आपयति (-āpayati):

Pali: sarāpeti
Prakrit: 𑀲𑀼𑀫𑀭𑀸𑀯𑀇 (sumarāvaï)

References

Monier Williams (1899), “स्मरति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1271.