चमति

Sanskrit

Alternative scripts

চমতি (Assamese script)
ᬘᬫᬢᬶ (Balinese script)
চমতি (Bengali script)
𑰓𑰦𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀘𑀫𑀢𑀺 (Brahmi script)
စမတိ (Burmese script)
ચમતિ (Gujarati script)
ਚਮਤਿ (Gurmukhi script)
𑌚𑌮𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦕꦩꦠꦶ (Javanese script)
𑂒𑂧𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಚಮತಿ (Kannada script)
ចមតិ (Khmer script)
ຈມຕິ (Lao script)
ചമതി (Malayalam script)
ᢜᠠᠮᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘓𑘦𑘝𑘱 (Modi script)
ᢋᠠᠮᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑦳𑧆𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐔𑐩𑐟𑐶 (Newa script)
ଚମତି (Odia script)
ꢗꢪꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆖𑆩𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖓𑖦𑖝𑖰 (Siddham script)
චමති (Sinhalese script)
𑩡𑩴𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚏𑚢𑚙𑚮 (Takri script)
சமதி (Tamil script)
చమతి (Telugu script)
จมติ (Thai script)
ཙ་མ་ཏི (Tibetan script)
𑒔𑒧𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨣𑨢𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *ćámati, from Proto-Indo-Iranian *čámati, from Proto-Indo-European *kʷém-e-ti, from *kʷem- (“to swallow”). Cognate with Avestan 𐬀𐬱𐬀𐬨 (ašam, “sip”), Old Armenian քիմք (kʻimkʻ, “palate”), Icelandic hvóma.

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /t͡ɕɐ́.mɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /t͡ɕɐ.mɐ.t̪i/

Verb

चम॑ति • (cámati) third-singular indicative (class 1, type P, root चम्)

to sip, drink
Synonym: पिबति (píbati)
to eat, swallow
Synonyms: अत्ति (átti), खादति (khā́dati), भक्षति (bhákṣati)

Conjugation

Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

Nonfinite Forms: चमि॑तुम् (cámitum)
	Undeclinable
Infinitive	चमि॑तुम् cámitum
Gerund	च॒मि॒त्वा camitvā́
	Participles
Masculine/Neuter Gerundive	चम्य॑ / चमितव्य / चमनीय cámya / camitavya / camanīya
Feminine Gerundive	चम्या॑ / चमितव्या / चमनीया cámyā / camitavyā / camanīyā
Masculine/Neuter Past Passive Participle	च॒मि॒त camitá
Feminine Past Passive Participle	च॒मि॒ता camitā́
Masculine/Neuter Past Active Participle	च॒मि॒तव॑त् camitávat
Feminine Past Active Participle	च॒मि॒तव॑ती camitávatī

Present: चम॑ति (cámati), चम॑ते (cámate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	चम॑ति cámati	चम॑तः cámataḥ	चम॑न्ति cámanti	चम॑ते cámate	चमे॑ते cámete	चम॑न्ते cámante
Second	चम॑सि cámasi	चम॑थः cámathaḥ	चम॑थ cámatha	चम॑से cámase	चमे॑थे cámethe	चम॑ध्वे cámadhve
First	चमा॑मि cámāmi	चमा॑वः cámāvaḥ	चमा॑मः / चमा॑मसि¹ cámāmaḥ / cámāmasi¹	चमे॑ cáme	चमा॑वहे cámāvahe	चमा॑महे cámāmahe
Imperative
Third	चम॑तु cámatu	चम॑ताम् cámatām	चम॑न्तु cámantu	चम॑ताम् cámatām	चमे॑ताम् cámetām	चम॑न्ताम् cámantām
Second	चम॑ cáma	चम॑तम् cámatam	चम॑त cámata	चम॑स्व cámasva	चमे॑थाम् cámethām	चम॑ध्वम् cámadhvam
First	चमा॑नि cámāni	चमा॑व cámāva	चमा॑म cámāma	चमै॑ cámai	चमा॑वहै cámāvahai	चमा॑महै cámāmahai
Optative/Potential
Third	चमे॑त् cámet	चमे॑ताम् cámetām	चमे॑युः cámeyuḥ	चमे॑त cámeta	चमे॑याताम् cámeyātām	चमे॑रन् cámeran
Second	चमेः॑ cámeḥ	चमे॑तम् cámetam	चमे॑त cámeta	चमे॑थाः cámethāḥ	चमे॑याथाम् cámeyāthām	चमे॑ध्वम् cámedhvam
First	चमे॑यम् cámeyam	चमे॑व cámeva	चमे॑म cámema	चमे॑य cámeya	चमे॑वहि cámevahi	चमे॑महि cámemahi
Subjunctive
Third	चमा॑त् / चमा॑ति cámāt / cámāti	चमा॑तः cámātaḥ	चमा॑न् cámān	चमा॑ते / चमा॑तै cámāte / cámātai	चमै॑ते cámaite	चम॑न्त / चमा॑न्तै cámanta / cámāntai
Second	चमाः॑ / चमा॑सि cámāḥ / cámāsi	चमा॑थः cámāthaḥ	चमा॑थ cámātha	चमा॑से / चमा॑सै cámāse / cámāsai	चमै॑थे cámaithe	चमा॑ध्वै cámādhvai
First	चमा॑नि cámāni	चमा॑व cámāva	चमा॑म cámāma	चमै॑ cámai	चमा॑वहै cámāvahai	चमा॑महै cámāmahai
Participles
	चम॑त् cámat			चम॑मान cámamāna
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अच॑मत् (ácamat), अच॑मत (ácamata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अच॑मत् ácamat	अच॑मताम् ácamatām	अच॑मन् ácaman	अच॑मत ácamata	अच॑मेताम् ácametām	अच॑मन्त ácamanta
Second	अच॑मः ácamaḥ	अच॑मतम् ácamatam	अच॑मत ácamata	अच॑मथाः ácamathāḥ	अच॑मेथाम् ácamethām	अच॑मध्वम् ácamadhvam
First	अच॑मम् ácamam	अच॑माव ácamāva	अच॑माम ácamāma	अच॑मे ácame	अच॑मावहि ácamāvahi	अच॑मामहि ácamāmahi

Future: च॒मि॒ष्यति॑ (camiṣyáti), च॒मि॒ष्यते॑ (camiṣyáte)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	च॒मि॒ष्यति॑ camiṣyáti	च॒मि॒ष्यतः॑ camiṣyátaḥ	च॒मि॒ष्यन्ति॑ camiṣyánti	च॒मि॒ष्यते॑ camiṣyáte	च॒मि॒ष्येते॑ camiṣyéte	च॒मि॒ष्यन्ते॑ camiṣyánte
Second	च॒मि॒ष्यसि॑ camiṣyási	च॒मि॒ष्यथः॑ camiṣyáthaḥ	च॒मि॒ष्यथ॑ camiṣyátha	च॒मि॒ष्यसे॑ camiṣyáse	च॒मि॒ष्येथे॑ camiṣyéthe	च॒मि॒ष्यध्वे॑ camiṣyádhve
First	च॒मि॒ष्यामि॑ camiṣyā́mi	च॒मि॒ष्यावः॑ camiṣyā́vaḥ	च॒मि॒ष्यामः॑ / च॒मि॒ष्याम॑सि¹ camiṣyā́maḥ / camiṣyā́masi¹	च॒मि॒ष्ये camiṣyé	च॒मि॒ष्याव॑हे camiṣyā́vahe	च॒मि॒ष्याम॑हे camiṣyā́mahe
Participles
	च॒मि॒ष्यत् camiṣyát			च॒मि॒ष्यमा॑ण camiṣyámāṇa
Notes	¹Vedic

Conditional: अच॑मिष्यत् (ácamiṣyat), अच॑मिष्यत (ácamiṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अच॑मिष्यत् ácamiṣyat	अच॑मिष्यताम् ácamiṣyatām	अच॑मिष्यन् ácamiṣyan	अच॑मिष्यत ácamiṣyata	अच॑मिष्येताम् ácamiṣyetām	अच॑मिष्यन्त ácamiṣyanta
Second	अच॑मिष्यः ácamiṣyaḥ	अच॑मिष्यतम् ácamiṣyatam	अच॑मिष्यत ácamiṣyata	अच॑मिष्यथाः ácamiṣyathāḥ	अच॑मिष्येथाम् ácamiṣyethām	अच॑मिष्यध्वम् ácamiṣyadhvam
First	अच॑मिष्यम् ácamiṣyam	अच॑मिष्याव ácamiṣyāva	अच॑मिष्याम ácamiṣyāma	अच॑मिष्ये ácamiṣye	अच॑मिष्यावहि ácamiṣyāvahi	अच॑मिष्यामहि ácamiṣyāmahi

Aorist: अच॑मीत् (ácamīt), अच॑मिष्ट (ácamiṣṭa)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अच॑मीत् ácamīt	अच॑मिष्टाम् ácamiṣṭām	अच॑मिषुः ácamiṣuḥ	अच॑मिष्ट ácamiṣṭa	अच॑मिषाताम् ácamiṣātām	अच॑मिषत ácamiṣata
Second	अच॑मीः ácamīḥ	अच॑मिष्टम् ácamiṣṭam	अच॑मिष्ट ácamiṣṭa	अच॑मिष्ठाः ácamiṣṭhāḥ	अच॑मिषाथाम् ácamiṣāthām	अच॑मिढ्वम् ácamiḍhvam
First	अच॑मिषम् ácamiṣam	अच॑मिष्व ácamiṣva	अच॑मिष्म ácamiṣma	अच॑मिषि ácamiṣi	अच॑मिष्वहि ácamiṣvahi	अच॑मिष्महि ácamiṣmahi
Injunctive
Third	चमी॑त् cámīt	चमि॑ष्टाम् cámiṣṭām	चमि॑षुः cámiṣuḥ	चमि॑ष्ट cámiṣṭa	चमि॑षाताम् cámiṣātām	चमि॑षत cámiṣata
Second	चमीः॑ cámīḥ	चमि॑ष्टम् cámiṣṭam	चमि॑ष्ट cámiṣṭa	चमि॑ष्ठाः cámiṣṭhāḥ	चमि॑षाथाम् cámiṣāthām	चमि॑ढ्वम् cámiḍhvam
First	चमि॑षम् cámiṣam	चमि॑ष्व cámiṣva	चमि॑ष्म cámiṣma	चमि॑षि cámiṣi	चमि॑ष्वहि cámiṣvahi	चमि॑ष्महि cámiṣmahi
Subjunctive
Third	चमि॑षत् / चमि॑षति cámiṣat / cámiṣati	चमि॑षतः cámiṣataḥ	चमि॑षन् cámiṣan	चमि॑षते / चमि॑षातै cámiṣate / cámiṣātai	चमि॑षैते cámiṣaite	चमि॑षन्त cámiṣanta
Second	चमि॑षः / चमि॑षसि cámiṣaḥ / cámiṣasi	चमि॑षथः cámiṣathaḥ	चमि॑षथ cámiṣatha	चमि॑षसे / चमि॑षासै cámiṣase / cámiṣāsai	चमि॑षैथे cámiṣaithe	चमि॑षध्वे / चमि॑षाध्वै cámiṣadhve / cámiṣādhvai
First	चमि॑षाणि cámiṣāṇi	चमि॑षाव cámiṣāva	चमि॑षाम cámiṣāma	चमि॑षै cámiṣai	चमि॑षावहे cámiṣāvahe	चमि॑षामहे / चमि॑षामहै cámiṣāmahe / cámiṣāmahai
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit.

Benedictive/Precative: च॒म्यात् (camyā́t) or च॒म्याः (camyā́ḥ), -
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Optative/Potential
Third	च॒म्यात् / च॒म्याः¹ camyā́t / camyā́ḥ¹	च॒म्यास्ता॑म् camyā́stām	च॒म्यासुः॑ camyā́suḥ	-	-	-
Second	च॒म्याः camyā́ḥ	च॒म्यास्त॑म् camyā́stam	च॒म्यास्त॑ camyā́sta	-	-	-
First	च॒म्यास॑म् camyā́sam	च॒म्यास्व॑ camyā́sva	च॒म्यास्म॑ camyā́sma	-	-	-
Notes	¹Vedic

Perfect: च॒चाम॑ (cacā́ma), चे॒मे (cemé)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	च॒चाम॑ cacā́ma	चे॒मतुः॑ cemátuḥ	चे॒मुः cemúḥ	चे॒मे cemé	चे॒माते॑ cemā́te	चे॒मि॒रे cemiré
Second	च॒चन्थ॑ / चे॒मि॒थ¹ cacántha / cemithá¹	चे॒मथुः॑ cemáthuḥ	चे॒म cemá	चे॒मि॒षे cemiṣé	चे॒माथे॑ cemā́the	चे॒मि॒ध्वे cemidhvé
First	च॒चम॑ / च॒चाम॑¹ cacáma / cacā́ma¹	चे॒मि॒व cemivá	चे॒मि॒म cemimá	चे॒मे cemé	चे॒मि॒वहे॑ cemiváhe	चे॒मि॒महे॑ cemimáhe
Participles
	चे॒मि॒वांस् cemivā́ṃs			चे॒मा॒न cemāná
Notes	¹Later Sanskrit

References

Monier Williams (1899), “चमति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 388.