чрьнъ
Old Church Slavonic
Alternative forms
- чрънъ (črŭnŭ)
Etymology
From Proto-Slavic *čьrnъ, from Proto-Balto-Slavic *kiršnas, from Proto-Indo-European *kr̥snós (“black”).
Adjective
чрьнъ • (črĭnŭ)
- black
- from Vita Methodii, 0300300-0300310:
- шьдъ въ Алимбь, идеже живоуть свѧтии оьци, постригъ сѧ облѣче въ чьрꙿнꙑ ризꙑ
- Going to Olympus where the holy fathers live, he was tonsured, and he put on the black habit.
- from Vita Methodii, 0300300-0300310:
Declension
| singular | dual | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | |
| nominative | чрьнъ črĭnŭ |
чрьно črĭno |
чрьна črĭna |
чрьна črĭna |
чрьнѣ črĭně |
чрьни črĭni |
чрьна črĭna |
чрьнꙑ črĭny | |
| genitive | чрьна črĭna |
чрьнꙑ črĭny |
чрьноу črĭnu |
чрьноу črĭnu |
чрьнъ črĭnŭ |
чрьнъ črĭnŭ | |||
| dative | чрьноу črĭnu |
чрьнѣ črĭně |
чрьнома črĭnoma |
чрьнама črĭnama |
чрьномъ črĭnomŭ |
чрьнамъ črĭnamŭ | |||
| accusative | чрьнъ črĭnŭ |
чрьно črĭno |
чрьнѫ črĭnǫ |
чрьна črĭna |
чрьнѣ črĭně |
чрьнꙑ črĭny |
чрьна črĭna |
чрьнꙑ črĭny | |
| instrumental | чрьномь črĭnomĭ |
чрьноѭ črĭnojǫ |
чрьнома črĭnoma |
чрьнама črĭnama |
чрьнꙑ črĭny |
чрьнами črĭnami | |||
| locative | чрьнѣ črĭně |
чрьнѣ črĭně |
чрьноу črĭnu |
чрьноу črĭnu |
чрьнѣхъ črĭněxŭ |
чрьнахъ črĭnaxŭ | |||
| vocative | чрьнъ črĭnŭ |
чрьно črĭno |
чрьна črĭna |
чрьна črĭna |
чрьнѣ črĭně |
чрьни črĭni |
чрьна črĭna |
чрьнꙑ črĭny | |
| singular | dual | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | masculine | neuter | feminine | |
| nominative | чрьнꙑи črĭnyi |
чрьноѥ črĭnoje |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнѣи črĭněi |
чрьнии črĭnii |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнꙑѩ črĭnyję | |
| genitive | чрьнаѥго črĭnajego |
чрьнꙑѩ črĭnyję |
чрьноую črĭnuju |
чрьноую črĭnuju |
чрьнꙑихъ črĭnyixŭ |
чрьнꙑихъ črĭnyixŭ | |||
| dative | чрьноуѥмоу črĭnujemu |
чрьнѣи črĭněi |
чрьнꙑима črĭnyima |
чрьнꙑима črĭnyima |
чрьнꙑимъ črĭnyimŭ |
чрьнꙑимъ črĭnyimŭ | |||
| accusative | чрьнꙑи črĭnyi |
чрьноѥ črĭnoje |
чрьнѫѭ črĭnǫjǫ |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнѣи črĭněi |
чрьнꙑѩ črĭnyję |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнꙑѩ črĭnyję | |
| instrumental | чрьнꙑимь črĭnyimĭ |
чрьнѫѭ črĭnǫjǫ |
чрьнꙑима črĭnyima |
чрьнꙑима črĭnyima |
чрьнꙑими črĭnyimi |
чрьнꙑими črĭnyimi | |||
| locative | чрьнѣѥмь črĭnějemĭ |
чрьнѣи črĭněi |
чрьноую črĭnuju |
чрьноую črĭnuju |
чрьнꙑихъ črĭnyixŭ |
чрьнꙑихъ črĭnyixŭ | |||
| vocative | чрьнꙑи črĭnyi |
чрьноѥ črĭnoje |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнѣи črĭněi |
чрьнии črĭnii |
чрьнаꙗ črĭnaja |
чрьнꙑѩ črĭnyję | |
Derived terms
- чрьньць (črĭnĭcĭ)
See also
| бѣлъ (bělŭ), плавъ (plavŭ) | сивъ (sivŭ), сѣръ (sěrŭ), соуръ (surŭ) | чрьнъ (črĭnŭ), галъ (galŭ), смаглъ (smaglŭ) |
| чрьвл҄енъ (črĭvlʹjenŭ), роумѣнъ (ruměnŭ); багъръ (bagŭrŭ) | смѣдъ (smědŭ) | жлътъ (žlŭtŭ), роусъ (rusŭ) |
| зеленъ (zelenŭ) | ||
| син҄ь (sinʹĭ) | ||
References
- Vasmer, Max (1964–1973), “черный”, in Oleg Trubachyov, transl., Этимологический словарь русского языка [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), Moscow: Progress
- Бояджиев, Андрей (2016), Старобългарска читанка[1], София