śliczny
Old Polish
Etymology
Etymology tree
Inherited from Proto-Slavic *sъličьnъ, from *sъ- + *ličiti (“to shape, to form, to decorate”) + *-ьnъ. First attested in the 15th century. By surface analysis, z- + liczyć + -ny.
Pronunciation
Adjective
śliczny (derived adverb śliczno)
- (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Masovia) beautiful (distinguished by beauty)
- 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[1], [2], [3], volume XXIV, page 360:
- Qui cum yidisset beatum Adalbertum adhuc parwlum multum elegantem, gl. elegans valens uel excellens, nobilis, pulcer […] vlg. slycznhy, kstaltownhy
- [Qui cum yidisset beatum Adalbertum adhuc parwlum multum elegantem, gl. elegans valens uel excellens, nobilis, pulcer […] vlg. slycznhy, kształtowny]
- XV med., Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy i zapiski polskie z dwóch rękopisów, numbers 1490/11, 1945/1, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie, page 360:
- Erat autem ruphus et pulcer, decoraque, slicznego a wybornego, facie
- [Erat autem ruphus et pulcer, decoraque, ślicznego a wybornego, facie]
- 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 24, 16:
- dzewka wyelmy sliczna panna przekrasna møza nyeznala ata przysla kustudnyczi ynapelnyla swe wyadro Agdisz syø zassyø wroczyla
- [dziewka wielmi śliczna, panna przekrasna, męża nieznała, a ta przyszła ku studnicy i napełniła swe wiadro, a *gdyż się zasię *wrociła]
- 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[7], Krakow, Brodnia, page 74a:
- Roszka szlyczna, panna naszwyathsza Maria, porodzila
- [Rożka śliczna, panna naświętsza Maria, porodziła]
- 1973 [1493], Elżbieta Belcarzowa, Felicja Wysocka, editors, Glosy polskie w zbiorze kazań łacińskich w rękopisie Biblioteki Jagiellońskiej nr 67/54[8], Lutomiersk, page 122:
- Stetit enim retro velut muta ante faciem conspicuam, slycznym, Iesu
- [Stetit enim retro velut muta ante faciem conspicuam, ślicznym, Iesu]
- 1921-2024 [XV p. post.], Slavia Occidentalis[9], volume XXXIV, Gniezno, Warsaw, page 162:
- Tacz panna […] szlyczną yako myeszyącz w pelny
- [Tać panna […] śliczna jako miesiąc w pełni]
- 1915 [XV ex.], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543[10], page 444:
- Slvsbą moya vstavyczna thwey mylosczy, panno slyczna!
- [Służba moja ustawiczna twej miłości, panno śliczna!]
Derived terms
nouns
- śliczność
Descendants
References
- Boryś, Wiesław (2005), “śliczny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017), “śliczny”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Brückner, Aleksander (1927), “śliczny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
- Krystyna Długosz-Kurczabowa (2021), “liczyć”, in Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, →ISBN
- S. Urbańczyk, editor (1982), “śliczny”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 9, Wrocław, Warsaw, Kraków, Gdańsk, Łódź: Polish Academy of Sciences, page 13
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “śliczny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “śliczny”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish śliczny. By surface analysis, z- + liczyć + -ny
Pronunciation
Audio: (file) - Rhymes: -it͡ʂnɘ
- Syllabification: ślicz‧ny
Adjective
śliczny (comparative śliczniejszy, superlative najśliczniejszy, derived adverb ślicznie, diminutive śliczniutki)
- beautiful, gorgeous (distinguished by beauty)
- wonderful (being a fine specimen of its genus, species, etc.)
- Synonym: wspaniały
Declension
Declension of śliczny (hard)
| singular | plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine animate | masculine inanimate | feminine | neuter | virile (= masculine personal) | non-virile | |
| nominative/ |
śliczny | śliczna | śliczne | śliczni | śliczne | |
| genitive | ślicznego | ślicznej | ślicznego | ślicznych | ||
| dative | ślicznemu | ślicznej | ślicznemu | ślicznym | ||
| accusative | ślicznego | śliczny | śliczną | śliczne | ślicznych | śliczne |
| instrumental | ślicznym | śliczną | ślicznym | ślicznymi | ||
| locative | ślicznym | ślicznej | ślicznym | ślicznych | ||
Derived terms
nouns
- śliczność
Further reading
- śliczny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- śliczny in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “śliczny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “ŚLICZNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 03.01.2009
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “śliczny”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “śliczny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “śliczny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 729
Silesian
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish śliczny.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈɕlit͡ʂ.nɪ/
- Rhymes: -it͡ʂnɪ
- Syllabification: ślicz‧ny
Adjective
śliczny (comparative śliczniyjszy, superlative nojśliczniyjszy)
Declension
| singular | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | neuter | feminine | virile | nonvirile | ||||
| animate | inanimate | |||||||
| nominative | śliczny | śliczne | ślicznŏ | śliczni | śliczne | |||
| genitive | ślicznego | ślicznyj | ślicznych | |||||
| dative | ślicznymu | ślicznyj | ślicznym | |||||
| accusative | ślicznego | śliczny | śliczne | ślicznõ | ślicznych | śliczne | ||
| instrumental | ślicznym | ślicznōm | ślicznymi | |||||
| locative | ślicznym | ślicznyj | ślicznych | |||||
| vocative | śliczny | śliczne | ślicznŏ | śliczni | śliczne | |||
Further reading
- śliczny in silling.org
- Henryk Jaroszewicz (2022), “ślicznŏ”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 141