wzgląd

Inherited from Proto-Slavic *vъzględъ, deverbal from *vъzględati, from *vъz- + *ględati.

• IPA^(key): /ˈvzɡlɔ̃t/
• Rhymes: -ɔ̃t
• Syllabification: wzgląd

wzgląd m inan

1. regard (taking someone into consideration)

• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “wzgląd”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[2]
• “wzgląd”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Inherited from Proto-Slavic *vъzględъ, deverbal from *vъzględati, from *vъz- + *ględati. First attested in the 15th century. By surface analysis, deverbal from względać.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /vzɡlʲɑ̃t/
• IPA^(key): (15^th CE) /vzɡlʲɑ̃t/

wzgląd m inan

1. (attested in Sieradz-Łęczyca) appearance, look, form
   • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[3], [4], [5]}, volume XXII, Łęczyca, page 25:

     Sedile sibi constituebat (sc. angelus) ibi, formaque fulgurei terroris, gl. aspectus fulminee horribilitatis wszgląth straszlyvego lyskanya, erat faciei

     [Sedile sibi constituebat (sc. angelus) ibi, formaque fulgurei terroris, gl. aspectus fulminee horribilitatis wzgląd straszliwego łyskania, erat faciei]

2. (attested in Sieradz-Łęczyca) image, likeness
   • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[6], [7], [8]}, volume XXII, Łęczyca, page 11:

     Cum fame tue titulos deflorando de te perversorum oblatrat detractio, vite tue tibi propone speculum, wszgląd, et mentem tuam interroga

     [Cum fame tue titulos deflorando de te perversorum oblatrat detractio, vite tue tibi propone speculum, wzgląd, et mentem tuam interroga]

3. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) regard, view (way of interacting or relating to someone, way of looking)
   • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎^[9], Krakow, Brodnia, page 91b:

     Nyechay bandzye wzglad moy na czyą, pana mego, yako wyernoscz y pylnoscz szlugy kozdego (Psal 122, 2)

     [Niechaj będzie wzgląd moj na cię, Pana mego, jako wierność i pilność sługi kożdego (Psal 122, 2)]

4. (attested in Greater Poland) regard (keeping someone in mind)
   • 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎^[10], Lubiń, page 127:

     Myecz wsglad respicere

     [Mieć wzgląd respicere]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 115v:

     Respicere id est iterum videre ansehen myecz wsglad

     [Respicere id est iterum videre ansehen mieć wzgląd]

5. vision, hallucination, apparition
   • 1885-2024 [c. 1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎^[11], volume IV, page 571:

     Od nepodobnego wszgląda ab illicitis visionibus

     [Od niepodobnego względa ab illicitis visionibus]

6. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) model, example
   • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[12], [13], [14]}, volume XXV, Radom, Miłosław, page 139:

     Collegit (sc. pictor) septem virgines formosas in exemplar na wszglądi

     [Collegit (sc. pictor) septem virgines formosas in exemplar na względy]

• Polish: wzgląd
• Silesian: wzglōnd

• Boryś, Wiesław (2005), “wzgląd”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “wzgląd”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wzgląd”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “wzgląd”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Inherited from Old Polish wzgląd. By surface analysis, deverbal from wzglądać.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔnt
• Syllabification: wzgląd

wzgląd m inan

1. (literary) sake, consideration, regard (act of considering something, act of recognizing something's importance) [with na (+ accusative) ‘for whom/what’]
2. regard, sake (reason)

   Synonym: przyczyna

3. regard (particular aspect or detail; respect, sense)
4. (in the plural, literary) favor (benevolent regard)
5. (obsolete, in the plural) consideration, regard; understanding, tolerance, leniency, sympathy

   Synonyms: pobłażanie, wyrozumiałość

6. (obsolete) regard (steady look, a gaze)
7. (obsolete) relation, proportion

   Synonyms: proporcja, stosunek

8. (Middle Polish) regard, respect (high opinion of someone or something)

   Synonyms: poważanie, szacunek

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wzgląd is one of the most used words in Polish, appearing 60 times in scientific texts, 21 times in news, 62 times in essays, 20 times in fiction, and 13 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 176 times, making it the 328th most common word in a corpus of 500,000 words.^[1]

• wzgląd in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• wzgląd in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “wzgląd”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “WZGLĄD”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 28.08.2023
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “wzgląd”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “wzgląd”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wzgląd”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 1135
• wzgląd in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego