tukana

Estonian

Noun

tukana

  1. essive singular of tukk

Nheengatu

Etymology

    Borrowed from Old Tupi tukana, influenced by Brazilian Portuguese tucano. The broader use, including other toucan species and the Tucano people, is a semantic loan from Brazilian Portuguese tucano. Doublet of tukanu.

    Pronunciation

    • IPA(key): /tuˈka.na/, [tuˈkã.nɐ]
    • Rhymes: -ana
    • Hyphenation: tu‧ka‧na

    Adjective

    tukana

    1. (relational) Tucano

    Noun

    tukana (plural tukana-itá)

    1. toucan (any bird from the family Ramphastidae)
    2. Tucano people
    3. (uncountable) Tucano language

    Derived terms

    • tukana-arasarí
    • tukana-buya
    • tukana-ira
    • tukana-iwakawa
    • tukana-makaxera
    • tukana-maniiwa

    References

    • Avila, Marcel Twardowsky (2021), “tukana”, in Proposta de dicionário nheengatu-português [Nheengatu–Portuguese dictionary proposal] (in Portuguese), São Paulo: USP, →DOI, page 765

    Old Tupi

    Etymology

      Derived from Proto-Tupi-Guarani *tũkãn, from Proto-Tupian *jɨokãn.

      Cognate with Kamayurá tukan, Mbya Guarani and Wayampi tukã.

      Pronunciation

      • IPA(key): [tuˈkã.na]
      • Rhymes: -ãna
      • Hyphenation: tu‧ka‧na

      Noun

      tukana (unpossessable)

      1. toco toucan (Ramphastos toco)
        Synonym: tukanusu

      Descendants

      • Nheengatu: tukana
      • French: toucan m (see there for further descendants)
      • New Latin: tucana, Tucana
      • Portuguese: tucano m (see there for further descendants)

      References

      Swahili

      Etymology

      Inherited from Proto-Bantu [Term?].

      Pronunciation

      • Audio (Kenya):(file)

      Verb

      -tukana (infinitive kutukana)

      1. to abuse, insult

      Conjugation

      Conjugation of -tukana
      Positive present -natukana
      Subjunctive -tukane
      Negative -tukani
      Imperative singular tukana
      Infinitives
      Positive kutukana
      Negative kutotukana
      Imperatives
      Singular tukana
      Plural tukaneni
      Tensed forms
      Habitual hutukana
      Positive past positive subject concord + -litukana
      Negative past negative subject concord + -kutukana
      Positive present (positive subject concord + -natukana)
      Singular Plural
      1st person ninatukana/natukana tunatukana
      2nd person unatukana mnatukana
      3rd person m-wa(I/II) anatukana wanatukana
      other classes positive subject concord + -natukana
      Negative present (negative subject concord + -tukani)
      Singular Plural
      1st person situkani hatutukani
      2nd person hutukani hamtukani
      3rd person m-wa(I/II) hatukani hawatukani
      other classes negative subject concord + -tukani
      Positive future positive subject concord + -tatukana
      Negative future negative subject concord + -tatukana
      Positive subjunctive (positive subject concord + -tukane)
      Singular Plural
      1st person nitukane tutukane
      2nd person utukane mtukane
      3rd person m-wa(I/II) atukane watukane
      other classes positive subject concord + -tukane
      Negative subjunctive positive subject concord + -situkane
      Positive present conditional positive subject concord + -ngetukana
      Negative present conditional positive subject concord + -singetukana
      Positive past conditional positive subject concord + -ngalitukana
      Negative past conditional positive subject concord + -singalitukana
      Gnomic (positive subject concord + -atukana)
      Singular Plural
      1st person natukana twatukana
      2nd person watukana mwatukana
      3rd person m-wa(I/II) atukana watukana
      m-mi(III/IV) watukana yatukana
      ji-ma(V/VI) latukana yatukana
      ki-vi(VII/VIII) chatukana vyatukana
      n(IX/X) yatukana zatukana
      u(XI) watukana see n(X) or ma(VI) class
      ku(XV/XVII) kwatukana
      pa(XVI) patukana
      mu(XVIII) mwatukana
      Perfect positive subject concord + -metukana
      "Already" positive subject concord + -meshatukana
      "Not yet" negative subject concord + -jatukana
      "If/When" positive subject concord + -kitukana
      "If not" positive subject concord + -sipotukana
      Consecutive katukana / positive subject concord + -katukana
      Consecutive subjunctive positive subject concord + -katukane
      Object concord (indicative positive)
      Singular Plural
      1st person -nitukana -tutukana
      2nd person -kutukana -watukana/-kutukaneni/-watukaneni
      3rd person m-wa(I/II) -mtukana -watukana
      m-mi(III/IV) -utukana -itukana
      ji-ma(V/VI) -litukana -yatukana
      ki-vi(VII/VIII) -kitukana -vitukana
      n(IX/X) -itukana -zitukana
      u(XI) -utukana see n(X) or ma(VI) class
      ku(XV/XVII) -kutukana
      pa(XVI) -patukana
      mu(XVIII) -mutukana
      Reflexive -jitukana
      Relative forms
      General positive (positive subject concord + (object concord) + -tukana- + relative marker)
      Singular Plural
      m-wa(I/II) -tukanaye -tukanao
      m-mi(III/IV) -tukanao -tukanayo
      ji-ma(V/VI) -tukanalo -tukanayo
      ki-vi(VII/VIII) -tukanacho -tukanavyo
      n(IX/X) -tukanayo -tukanazo
      u(XI) -tukanao see n(X) or ma(VI) class
      ku(XV/XVII) -tukanako
      pa(XVI) -tukanapo
      mu(XVIII) -tukanamo
      Other forms (subject concord + tense marker + relative marker + (object concord) + -tukana)
      Singular Plural
      m-wa(I/II) -yetukana -otukana
      m-mi(III/IV) -otukana -yotukana
      ji-ma(V/VI) -lotukana -yotukana
      ki-vi(VII/VIII) -chotukana -vyotukana
      n(IX/X) -yotukana -zotukana
      u(XI) -otukana see n(X) or ma(VI) class
      ku(XV/XVII) -kotukana
      pa(XVI) -potukana
      mu(XVIII) -motukana
      Some forms not commonly seen in modern Standard Swahili are absent from the table. See Appendix:Swahili verbs for more information.

      Derived terms

      • Nominal derivations: