starać

See also: starac

Polish

Etymology

Etymology tree
Proto-Slavic *starati sę
Polish starać

    Inherited from Proto-Slavic *starati sę.[1][2] First attested in the 16th century.[3][4]

    Pronunciation

     
    • IPA(key): /ˈsta.rat͡ɕ/
    • Audio 1; “starać”:(file)
    • Audio 2; “starać się”:(file)
    • Rhymes: -arat͡ɕ
    • Syllabification: sta‧rać

    Verb

    starać impf (perfective postarać)

    1. (reflexive with się) to attempt, to try (to make efforts to do or achieve) [with o (+ accusative) ‘for what’; or with infinitive ‘to do what’]

    Verb

    starać impf

    1. (reflexive with się) to do one's best
    2. (reflexive with się) to court (to make efforts for a woman's hand in marriage) [with o (+ accusative) ‘for whom/what’]

    Conjugation

    Conjugation of starać impf
    person singular plural
    masculine feminine neuter virile nonvirile
    infinitive starać
    present tense 1st staram staramy
    2nd starasz staracie
    3rd stara starają
    impersonal stara się
    past tense 1st starałem,
    -(e)m starał     		starałam,
    -(e)m starała     		starałom,
    -(e)m starało     		staraliśmy,
    -(e)śmy starali     		starałyśmy,
    -(e)śmy starały
    2nd starałeś,
    -(e)ś starał     		starałaś,
    -(e)ś starała     		starałoś,
    -(e)ś starało     		staraliście,
    -(e)ście starali     		starałyście,
    -(e)ście starały
    3rd starał starała starało starali starały
    impersonal starano
    future tense 1st będę starał,
    będę starać     		będę starała,
    będę starać     		będę starało,
    będę starać     		będziemy starali,
    będziemy starać     		będziemy starały,
    będziemy starać
    2nd będziesz starał,
    będziesz starać     		będziesz starała,
    będziesz starać     		będziesz starało,
    będziesz starać     		będziecie starali,
    będziecie starać     		będziecie starały,
    będziecie starać
    3rd będzie starał,
    będzie starać     		będzie starała,
    będzie starać     		będzie starało,
    będzie starać     		będą starali,
    będą starać     		będą starały,
    będą starać
    impersonal będzie starać się
    conditional 1st starałbym,
    bym starał     		starałabym,
    bym starała     		starałobym,
    bym starało     		staralibyśmy,
    byśmy starali     		starałybyśmy,
    byśmy starały
    2nd starałbyś,
    byś starał     		starałabyś,
    byś starała     		starałobyś,
    byś starało     		staralibyście,
    byście starali     		starałybyście,
    byście starały
    3rd starałby,
    by starał     		starałaby,
    by starała     		starałoby,
    by starało     		staraliby,
    by starali     		starałyby,
    by starały
    impersonal starano by
    imperative 1st niech staram starajmy
    2nd staraj starajcie
    3rd niech stara niech starają
    active adjectival participle starający starająca starające starający starające
    contemporary adverbial participle starając
    verbal noun staranie

    Trivia

    According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), starać is one of the most used words in Polish, appearing 14 times in scientific texts, 11 times in news, 13 times in essays, 18 times in fiction, and 17 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 73 times, making it the 890th most common word in a corpus of 500,000 words.[5]

    Verb

    starać impf (perfective nastarać)

    1. (transitive, Podegrodzie) synonym of gromadzić (“to gather, to collect”)

    References

    1. ^ Boryś, Wiesław (2005), “starać się”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    2. ^ Mańczak, Witold (2017), “starać się”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
    3. ^ Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “starać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
    4. ^ Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “starać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
    5. ^ Ida Kurcz (1990), “starać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 557

    Further reading

    • starać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
    • starać in Polish dictionaries at PWN
    • “STARAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 15.12.2011
    • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “starać”, in Słownik języka polskiego
    • Aleksander Zdanowicz (1861), “starać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
    • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “starać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 393
    • starać się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
    • Karol Mátyás (1891), “starać”, in “Słowniczek gwary ludu zamieszkującego wschodnio-południową najbliższą okolicę Nowego Sącza”, in Sprawozdania Komisyi Językowej Akademii Umiejętności (in Polish), volume 4, Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, page 330

    Silesian

    Etymology

    Etymology tree
    Proto-Slavic *starati sę
    Silesian starać

      Inherited from Proto-Slavic *starati sę.

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈsta.rat͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -arat͡ɕ
      • Syllabification: sta‧rać

      Verb

      starać impf

      1. (reflexive with sie) to attempt, to try; to do one's best
      2. (reflexive with sie) to worry about; to take care of [with nad (+ instrumental) ‘about/for whom’]

      Conjugation

      Conjugation of starać pf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive starać
      future tense 1st starōm starōmy
      2nd starŏsz starŏcie
      3rd starŏ starajōm
      past tense 1st starołch,
      starołech,
      staroł żech             		starałach
      starała żech             		starałoch1)
      starało żech      1)       		staralimy,
      staralichmy             		starałymy,
      starałychmy
      2nd starołś,
      starołeś,
      staroł żeś             		starałaś
      starała żeś             		starałoś1)
      starało żeś      1)       		staraliście,
      starali żeście             		starałyście,
      starały żeście
      3rd staroł starała starało starali starały
      pluperfect tense2)
      		 1st bōłch staroł,
      bōłech staroł,
      bōł żech staroł             		byłach starała
      była żech starała             		byłoch starało1)
      było żech starało      1)       		byli my starali,
      bylichmy starali             		były my starały,
      byłychmy starały
      2nd bōłś staroł,
      bōłeś staroł,
      bōł żeś staroł             		byłaś starała
      była żeś starała             		byłoś starało1)
      było żeś starało      1)       		byliście starali,
      byli żeście starali             		byłyście starały,
      były żeście starały
      3rd bōł staroł była starała było starało1)
             		były my starali,
      byłychmy starali             		były starały
      conditional 1st bych staroł bych starała byście starali by my starały,
      bychmy starały
      2nd byś staroł byś starała byście starali byście starały
      3rd by staroł by starała by starało by starali by starały
      imperative 1st niych starōm starejmy
      2nd starej starejcie
      3rd niych starŏ niych starajōm
      verbal noun staranie
      1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
      2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

      Derived terms

      nouns
      interjections
      • starej sie ô sie
      verbs
      adjectives
      adverbs
      nouns

      Further reading

      • starac-sie in dykcjonorz.eu
      • starać_sie in silling.org
      • Bogdan Kallus (2020), “starać sie”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 382
      • Bogdan Kallus (2020), “starać sie nad kimś”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 382
      • Henryk Jaroszewicz (2022), “starać sie”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 136
      This article is issued from Wiktionary. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.