sãmbyhy
Paraguayan Guarani
Pronunciation
- Rhymes: -ɨ
Verb
sãmbyhy
Conjugation
Conjugation of sãmbyhy
| singular | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person inclusive |
1st person exclusive |
2nd person | 3rd person | ||
| active | ||||||||
| indicative | che asãmbyhy | nde resãmbyhy | ha'e osãmbyhy | ñande ñasãmbyhy | ore rosãmbyhy | peẽ pesãmbyhy | ha'ekuéra osãmbyhy/osãmbyhy hikuái | |
| hortative | tasãmbyhy che | teresãmbyhy nde | tosãmbyhy ha'e | tañasãmbyhy ñande | torosãmbyhy ore | tapesãmbyhy peẽ | tosãmbyhy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | esãmbyhy | - | - | - | pesãmbyhy | - | |
| passive | ||||||||
| indicative | che añesãmbyhy | nde reñesãmbyhy | ha'e oñesãmbyhy | ñande ñañesãmbyhy | ore roñesãmbyhy | peẽ peñesãmbyhy | ha'ekuéra oñesãmbyhy/oñesãmbyhy hikuái | |
| hortative | tañesãmbyhy che | tereñesãmbyhy nde | toñesãmbyhy ha'e | tañañesãmbyhy ñande | toroñesãmbyhy ore | tapeñesãmbyhy peẽ | toñesãmbyhy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eñesãmbyhy | - | - | - | peñesãmbyhy | - | |
| reciprocal | ||||||||
| indicative | - | - | - | ñande ñañosãmbyhy | ore roñosãmbyhy | peẽ peñosãmbyhy | ha'ekuéra oñosãmbyhy/oñosãmbyhy hikuái | |
| hortative | - | - | - | tañañosãmbyhy ñande | toroñosãmbyhy ore | tapeñosãmbyhy peẽ | toñosãmbyhy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | - | - | - | - | peñosãmbyhy | - | |
| coactive | ||||||||
| indicative | che amosãmbyhy | nde remosãmbyhy | ha'e omosãmbyhy | ñande ñamosãmbyhy | ore romosãmbyhy | peẽ pemosãmbyhy | ha'ekuéra omosãmbyhy/omosãmbyhy hikuái | |
| hortative | tamosãmbyhy che | teremosãmbyhy nde | tomosãmbyhy ha'e | tañamosãmbyhy ñande | toromosãmbyhy ore | tapemosãmbyhy peẽ | tomosãmbyhy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | emosãmbyhy | - | - | - | pemosãmbyhy | - | |
| objective | ||||||||
| indicative | che arosãmbyhy/aguerosãmbyhy | nde rerosãmbyhy/reguerosãmbyhy | ha'e orosãmbyhy/oguerosãmbyhy | ñande ñarosãmbyhy/ñaguerosãmbyhy | ore rorosãmbyhy/roguerosãmbyhy | peẽ perosãmbyhy/peguerosãmbyhy | ha'ekuéra orosãmbyhy/oguerosãmbyhy//orosãmbyhy/oguerosãmbyhy hikuái | |
| hortative | torosãmbyhy/taguerosãmbyhy che | tererosãmbyhy/tereguerosãmbyhy nde | torosãmbyhy/toguerosãmbyhy ha'e | tajarosãmbyhy/tañaguerosãmbyhy ñande | tororosãmbyhy/toroguerosãmbyhy ore | taperosãmbyhy/tapeguerosãmbyhy peẽ | torosãmbyhy/toguerosãmbyhy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | erosãmbyhy/eguerosãmbyhy | - | - | - | perosãmbyhy/peguerosãmbyhy | - | |
| subsumptive¹ | ||||||||
| indicative | che aporosãmbyhy/amba'esãmbyhy | nde reporosãmbyhy/remba'esãmbyhy | ha'e oporosãmbyhy/omba'esãmbyhy | ñande ñaporosãmbyhy/ñamba'esãmbyhy | ore roporosãmbyhy/romba'esãmbyhy | peẽ peporosãmbyhy/pemba'esãmbyhy | ha'ekuéra oporosãmbyhy/omba'esãmbyhy//oporosãmbyhy/omba'esãmbyhy hikuái | |
| hortative | taporosãmbyhy/tamba'esãmbyhy che | tereporosãmbyhy/teremba'esãmbyhy nde | toporosãmbyhy/tomba'esãmbyhy ha'e | tañaporosãmbyhy/tañamba'esãmbyhy ñande | toroporosãmbyhy/toromba'esãmbyhy ore | tapeporosãmbyhy/tapemba'esãmbyhy peẽ | toporosãmbyhy/tomba'esãmbyhy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eporosãmbyhy/emba'esãmbyhy | - | - | - | peporosãmbyhy/pemba'esãmbyhy | - | |
| ¹: the subsumptive forms with -poro- are used with humans, while the forms with -mba'e- are used with animals. | ||||||||
References
- Canese, Natalia Krivoshein de; Alcaraz, Feliciano Acosta (2016), “sãmbyhy”, in Ñe’ẽryru [Dictionary] (overall work in Spanish), Asunción: Instituto Superior de Lenguas, →ISBN, page 100, column 1