razić

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *raziti. First attested in the 15th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /raʑit͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /raʑit͡ɕʲ/

    Verb

    razić impf

    1. (attested in Silesia, hapax legomenon) to hit, to beat
      • 1956 [XV med.], Jerzy Woronczak, editor, Teksty polskie w rękopisie nr 43 Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu z połowy XV wieku[1], Silesia, page 57v:
        Illos autem, qui sunt in inferno, percutit, rasy, plaga infernali
        [Illos autem, qui sunt in inferno, percutit, razi, plaga infernali]

    Derived terms

    nouns
    verbs
    adjectives
    • nieurażony
    • wielowyobrażony
    • zarażony
    adverbs
    • wyobraźnie
    nouns

    Descendants

    • Polish: razić
    • Silesian: razić

    References

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish razić.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈra.ʑit͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -aʑit͡ɕ
      • Syllabification: ra‧zić

      Verb

      razić impf

      1. (transitive, of light or a light source) to dazzle, to glare (to blind someone with intensity) [with instrumental ‘with what’]
        Słońce raziło nas po oczach.The sun dazzled us.
      2. (transitive) to stun (to cause paralysis of cease the functioning of body parts) [with instrumental ‘with what’]
      3. (transitive, literary) to strike (to hit someone or something hard) [with instrumental ‘with what’]
        Bestia raziła go potężnym ciosem.The beast struck him with a powerful blow.
        1. (transitive, Middle Polish, of projectiles) to strike (to inflict blows, to kill, to wound)
      4. (transitive, literary) to strike, to stand out (to create an unpleasant impression, often violating or offending some moral, social or aesthetic norms) [with instrumental ‘with what’]
        W twojej pracy najbardziej rażą mnie literówki.In your work, the typos stand out the most.
        1. (impersonal, obsolete or dialectal, Podhale, Podegrodzie) to stink (to emit a bad odor) [with dative ‘who stinks’; or with od (+ genitive) ‘who stinks’; or with z (+ genitive) ‘what part stinks’]
          Synonym: cuchnąć
          Razi od ciebie. (Podhale, Podegrodzie)You stink.
          Razi mu z gęby. (Podhale)His mouth stinks.
        • 1951, Stanisław Witkiewicz, Pisma wybrane, volume 4, Utwory tatrzańskie, page 142:
          Złazili się też rówieśnicy Samka, pługawe i brudne dziady, od których razilo starym masłem.
          Samek's peers also showed up, dirty, plow-handed old men who smelled of old butter.

      Conjugation

      Conjugation of razić impf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive razić
      present tense 1st rażę razimy
      2nd razisz razicie
      3rd razi rażą
      impersonal razi się
      past tense 1st raziłem,
      -(e)m raził
      raziłam,
      -(e)m raziła
      raziłom,
      -(e)m raziło
      raziliśmy,
      -(e)śmy razili
      raziłyśmy,
      -(e)śmy raziły
      2nd raziłeś,
      -(e)ś raził
      raziłaś,
      -(e)ś raziła
      raziłoś,
      -(e)ś raziło
      raziliście,
      -(e)ście razili
      raziłyście,
      -(e)ście raziły
      3rd raził raziła raziło razili raziły
      impersonal rażono
      future tense 1st będę raził,
      będę razić
      będę raziła,
      będę razić
      będę raziło,
      będę razić
      będziemy razili,
      będziemy razić
      będziemy raziły,
      będziemy razić
      2nd będziesz raził,
      będziesz razić
      będziesz raziła,
      będziesz razić
      będziesz raziło,
      będziesz razić
      będziecie razili,
      będziecie razić
      będziecie raziły,
      będziecie razić
      3rd będzie raził,
      będzie razić
      będzie raziła,
      będzie razić
      będzie raziło,
      będzie razić
      będą razili,
      będą razić
      będą raziły,
      będą razić
      impersonal będzie razić się
      conditional 1st raziłbym,
      bym raził
      raziłabym,
      bym raziła
      raziłobym,
      bym raziło
      razilibyśmy,
      byśmy razili
      raziłybyśmy,
      byśmy raziły
      2nd raziłbyś,
      byś raził
      raziłabyś,
      byś raziła
      raziłobyś,
      byś raziło
      razilibyście,
      byście razili
      raziłybyście,
      byście raziły
      3rd raziłby,
      by raził
      raziłaby,
      by raziła
      raziłoby,
      by raziło
      raziliby,
      by razili
      raziłyby,
      by raziły
      impersonal rażono by
      imperative 1st niech rażę raźmy
      2nd raź raźcie
      3rd niech razi niech rażą
      active adjectival participle rażący rażąca rażące rażący rażące
      passive adjectival participle rażony rażona rażone rażeni rażone
      contemporary adverbial participle rażąc
      verbal noun rażenie

      Derived terms

      adjectives
      adverbs
      • jak rażony piorunem
      verbs
      nouns

      Further reading

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish razić.

        Pronunciation

        • IPA(key): /ˈra.ʑit͡ɕ/
        • Rhymes: -aʑit͡ɕ
        • Syllabification: ra‧zić

        Verb

        razić impf

        1. (transitive) to push off, to disgust
        2. (transitive, obsolete) to offend; to be rude to

        Conjugation

        Conjugation of razić impf
        person singular plural
        masculine feminine neuter virile nonvirile
        infinitive razić
        present tense 1st rażã rażymy
        2nd razisz razicie
        3rd razi rażōm
        past tense 1st raziōłch,
        raziōłech,
        raziōł żech
        raziyłach
        raziyła żech
        raziyłoch1)
        raziyło żech
        1)
        raziylimy,
        raziylichmy
        raziyłymy,
        raziyłychmy
        2nd raziōłś,
        raziōłeś,
        raziōł żeś
        raziyłaś
        raziyła żeś
        raziyłoś1)
        raziyło żeś
        1)
        raziyliście,
        raziyli żeście
        raziyłyście,
        raziyły żeście
        3rd raziōł raziyła raziyło raziyli raziyły
        future tense 1st bydã raziōł,
        bydã razić
        bydã raziyła,
        bydã razić
        bydã raziyło,1)
        bydã razić
        bydymy raziyli,
        bydymy razić
        bydymy raziyły,
        bydymy razić
        2nd bydziesz raziōł,
        bydziesz razić
        bydziesz raziyła,
        bydziesz razić
        bydziesz raziyło,1)
        bydziesz razić
        bydziecie raziyli,
        bydziecie razić
        bydziecie raziyły,
        bydziecie razić
        3rd bydzie raziōł,
        bydzie razić
        bydzie raziyła,
        bydzie razić
        bydzie raziyło,
        bydzie razić
        bydōm raziyli,
        bydōm razić
        bydōm raziyły,
        bydōm razić
        pluperfect tense2)
        1st bōłch raziōł,
        bōłech raziōł,
        bōł żech raziōł
        byłach raziyła
        była żech raziyła
        byłoch raziyło1)
        było żech raziyło
        1)
        byli my raziyli,
        bylichmy raziyli
        były my raziyły,
        byłychmy raziyły
        2nd bōłś raziōł,
        bōłeś raziōł,
        bōł żeś raziōł
        byłaś raziyła
        była żeś raziyła
        byłoś raziyło1)
        było żeś raziyło
        1)
        byliście raziyli,
        byli żeście raziyli
        byłyście raziyły,
        były żeście raziyły
        3rd bōł raziōł była raziyła było raziyło1)
        były my raziyli,
        byłychmy raziyli
        były raziyły
        conditional 1st bych raziōł bych raziyła byście raziyli by my raziyły,
        bychmy raziyły
        2nd byś raziōł byś raziyła byście raziyli byście raziyły
        3rd by raziōł by raziyła by raziyło by raziyli by raziyły
        imperative 1st niych rażã raźmy
        2nd raź raźcie
        3rd niych razi niych rażōm
        active adjectival participle rażōncy rażōncŏ rażōnce rażōncy rażōnce
        passive adjectival participle rażōny rażōnŏ rażōne rażyni rażōne
        verbal noun rażynie
        1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
        2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

        Derived terms

        nouns
        verbs
        • narazić pf, narŏżać impf
        • przerazić pf, przerŏżać impf
        • przirazić pf, przirŏżać impf
        • urazić pf, urŏżać impf
        • wrazić pf, wrŏżać impf
        • wyrazić pf, wyrŏżać impf
        • wyôbrazić pf, wyôbrŏżać impf
        • zarazić pf
        • zrazić pf, zrŏżać impf
        • ôbrazić pf, ôbrŏżać impf

        Further reading

        • Henryk Jaroszewicz (2022), “razić”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 127
        • Eugeniusz Kosmała (2023), Dykcjōnôrz Polsko-Ślonskiy (in Silesian), r, page 20
        • Michał Przywara (c. 1900), “razić”, in Narzecza śląskie napisał ks. Michał Przywara. C. Słownik[2]