przypadek

From przypaść + -ek. First attested in 1487. Compare Old Czech případek.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /pr̝ipaːdɛk/
• IPA^(key): (15^th CE) /pr̝ipɒdɛk/

przypadek m animacy unattested

1. that what someone may be entitled to in addition to the inheritance share

   Coordinate term: spadek

   • 1856-1870 [1487], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[2], volume IX, number 973:

     Vendidit (sc. Zophia) partem suam totam aduocacie... cum omnibus prouentibus, censibus, obuencionibus, cessionibus al. z przypadky ac emolimentis

     [Vendidit (sc. Zofija) partem suam totam aduocacie... cum omnibus prouentibus, censibus, obuencionibus, cessionibus al. z przypadki ac emolimentis]

• Polish: przypadek
• Silesian: przipŏdek

• Boryś, Wiesław (2005), “przypadek”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “przypadek”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “przypadek 1”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przypadek”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Inherited from Old Polish przypadek. Noun 1 sense 2, noun 1 sense 3, noun 1 sense 4 and noun 2 sense 1 are semantic loans from Latin cāsus, which displaced spadek.^[1][2] By surface analysis, przypadać +‎ -ek. Compare Czech případek, Kashubian przëpôdk, and Russian припа́док (pripádok). Further compare Hungarian eset and German Fall.

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -adɛk
• Syllabification: przy‧pa‧dek

przypadek m inan (abbreviation przyp.)

1. chance, accident; coincidence (situation which occurred that could not have been predicted)

   Synonyms: traf, zbieg okoliczności

3. event, instance, case (something that happened)

   Synonyms: wydarzenie, wypadek

   w takim przypadku ― in that case

5. (medicine) case (instance of a specific condition or set of symptoms)

   Synonyms: kazus, syndrom

7. (medicine) case (person representing said condition or set of symptoms)
8. (obsolete) adventure; event
9. (obsolete, chiefly in the plural) facts; events (that which occurred in someone's life)
10. (Middle Polish) characteristic (that which defines a person's features or behaviors)
11. (Middle Polish) shift (established order of performing duties)

    Synonym: zmiana

12. (Middle Polish) fate

    Synonyms: los, przeznaczenie

13. (Middle Polish) assets, income (that which belongs to someone)
14. (Middle Polish) tribute, tax
15. (Middle Polish) will; regulations, commandments (that what someone wants)
16. (Middle Polish) property (that which belongs to or is located in a particular area)
17. (Middle Polish, of land) addition, adjacency

przypadek m inan

2. (grammar) case

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), przypadek is one of the most used words in Polish, appearing 90 times in scientific texts, 6 times in news, 30 times in essays, 12 times in fiction, and 13 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 151 times, making it the 380th most common word in a corpus of 500,000 words.^[3]

• przypadek in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• przypadek in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “przypadek”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “PRZYPADEK”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 15 December 2020
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “przypadek”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “przypadek”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “przypadek”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 335
• przypadek in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego