nɨkaɨrite

Murui Huitoto

Etymology

From nɨkaɨde (to see in a dream) +‎ -rite.

Cognate with Minica Huitoto nɨkaɨrite and Nüpode Huitoto nɨkaɨride.

Pronunciation

  • IPA(key): [ˈnɯkaɯ̯ɾitɛ]
  • Hyphenation: nɨ‧kaɨ‧ri‧te

Verb

nɨkaɨrite

  1. (transitive) to dream of
  2. (intransitive) to dream

Conjugation

Conjugation of nɨkaɨrite
Nonfuture indicative Future indicative
affirmative negative affirmative negative
m f m f m f m f
1st sg nɨkaɨritɨkue nɨkaɨriñedɨkue 1st sg nɨkaɨriitɨkue nɨkaɨriñeitɨkue
2nd sg nɨkaɨrito nɨkaɨriñedo 2nd sg nɨkaɨriito nɨkaɨriñeito
3rd sg anim1) nɨkaɨritɨmɨe nɨkaɨritɨñaiño nɨkaɨriñedɨmɨe nɨkaɨriñedɨñaiño 3rd sg anim1) nɨkaɨriitɨmɨe nɨkaɨriitɨñaiño nɨkaɨriñeitɨmɨe nɨkaɨriñeitɨñaiño
1st du nɨkaɨritɨkoko nɨkaɨritɨkaɨñaɨ nɨkaɨriñedɨkoko nɨkaɨriñedɨkaɨñaɨ 1st du nɨkaɨriitɨkoko nɨkaɨriitɨkaɨñaɨ nɨkaɨriñeitɨkoko nɨkaɨriñeitɨkaɨñaɨ
2nd du nɨkaɨritomɨko nɨkaɨritomɨñoɨ nɨkaɨriñedomɨko nɨkaɨriñedomɨñoɨ 2nd du nɨkaɨriitomɨko nɨkaɨriitomɨñoɨ nɨkaɨriñeitomɨko nɨkaɨriñeitomɨñoɨ
3rd du anim1) nɨkaɨritaɨmaiaɨ nɨkaɨritaɨñuaɨ nɨkaɨriñedaɨmaiaɨ nɨkaɨriñedaɨñuaɨ 3rd du anim1) nɨkaɨriitaɨmaiaɨ nɨkaɨriitaɨñuaɨ nɨkaɨriñeitaɨmaiaɨ nɨkaɨriñeitaɨñuaɨ
1st pl nɨkaɨritɨkaɨ nɨkaɨriñedɨkaɨ 1st pl nɨkaɨriitɨkaɨ nɨkaɨriñeitɨkaɨ
2nd pl nɨkaɨritomoɨ nɨkaɨriñedomoɨ 2nd pl nɨkaɨriitomoɨ nɨkaɨriñeitomoɨ
3rd pl anim1) nɨkaɨritɨmakɨ nɨkaɨriñedɨmakɨ 3rd pl anim1) nɨkaɨriitɨmakɨ nɨkaɨriñeitɨmakɨ
3rd neut nɨkaɨrite nɨkaɨriñede 3rd neut nɨkaɨriite nɨkaɨriñeite
Imperative Apprehensive Future event Passive Negative passive Overlap
simple immediate prohibitive nonfuture future nonfuture future
nɨkaɨri!
nɨkaɨriño!
nɨkaɨriñokai! nɨkaɨriñeno! nɨkaɨriza! nɨkaɨriye nɨkaɨrika nɨkaɨriyɨ nɨkaɨriñega nɨkaɨriñeyɨ nɨkaɨrikana
Conditional
real hypothetical immediate negative
nɨkaɨria nɨkaɨrina nɨkaɨrikaina nɨkaɨriñenia

1) The animate 3rd person inflections are only used when the animacy of the subject needs to be emphasised. Otherwise, the neutral 3rd singular is used.
*) Same-time forms may be formed from any indicative form by adding the ending -mo directly to the inflected form.
**) The evidentiality markers -dɨ, -za and -ta may be added to any indicative form.

Derived terms

References

  • Shirley Burtch (1983), “nɨcaɨ̀rite”, in Diccionario Huitoto Murui (Tomo I) (Linguistica Peruana No. 20)‎[1] (in Spanish), Yarinacocha, Peru: Instituto Lingüístico de Verano, page 196