nɨkaɨde

Murui Huitoto

Etymology

Cognate with Minica Huitoto nɨkaɨde.

Pronunciation

  • IPA(key): [ˈnɯkaɯ̯dɛ]
  • Hyphenation: nɨ‧kaɨ‧de

Verb

nɨkaɨde

  1. (transitive) to see in a dream

Conjugation

Conjugation of nɨkaɨde
Nonfuture indicative Future indicative
affirmative negative affirmative negative
m f m f m f m f
1st sg nɨkaɨdɨkue nɨkaɨñedɨkue 1st sg nɨkaɨitɨkue nɨkaɨñeitɨkue
2nd sg nɨkaɨdo nɨkaɨñedo 2nd sg nɨkaɨito nɨkaɨñeito
3rd sg anim1) nɨkaɨdɨmɨe nɨkaɨdɨñaiño nɨkaɨñedɨmɨe nɨkaɨñedɨñaiño 3rd sg anim1) nɨkaɨitɨmɨe nɨkaɨitɨñaiño nɨkaɨñeitɨmɨe nɨkaɨñeitɨñaiño
1st du nɨkaɨdɨkoko nɨkaɨdɨkaɨñaɨ nɨkaɨñedɨkoko nɨkaɨñedɨkaɨñaɨ 1st du nɨkaɨitɨkoko nɨkaɨitɨkaɨñaɨ nɨkaɨñeitɨkoko nɨkaɨñeitɨkaɨñaɨ
2nd du nɨkaɨdomɨko nɨkaɨdomɨñoɨ nɨkaɨñedomɨko nɨkaɨñedomɨñoɨ 2nd du nɨkaɨitomɨko nɨkaɨitomɨñoɨ nɨkaɨñeitomɨko nɨkaɨñeitomɨñoɨ
3rd du anim1) nɨkaɨdaɨmaiaɨ nɨkaɨdaɨñuaɨ nɨkaɨñedaɨmaiaɨ nɨkaɨñedaɨñuaɨ 3rd du anim1) nɨkaɨitaɨmaiaɨ nɨkaɨitaɨñuaɨ nɨkaɨñeitaɨmaiaɨ nɨkaɨñeitaɨñuaɨ
1st pl nɨkaɨdɨkaɨ nɨkaɨñedɨkaɨ 1st pl nɨkaɨitɨkaɨ nɨkaɨñeitɨkaɨ
2nd pl nɨkaɨdomoɨ nɨkaɨñedomoɨ 2nd pl nɨkaɨitomoɨ nɨkaɨñeitomoɨ
3rd pl anim1) nɨkaɨdɨmakɨ nɨkaɨñedɨmakɨ 3rd pl anim1) nɨkaɨitɨmakɨ nɨkaɨñeitɨmakɨ
3rd neut nɨkaɨde nɨkaɨñede 3rd neut nɨkaɨite nɨkaɨñeite
Imperative Apprehensive Future event Passive Negative passive Overlap
simple immediate prohibitive nonfuture future nonfuture future
nɨkaɨ!
nɨkaɨno!
nɨkaɨnokai! nɨkaɨñeno! nɨkaɨza! nɨkaɨye nɨkaɨga nɨkaɨyɨ nɨkaɨñega nɨkaɨñeyɨ nɨkaɨkana
Conditional
real hypothetical immediate negative
nɨkaɨa nɨkaɨna nɨkaɨkaina nɨkaɨñenia

1) The animate 3rd person inflections are only used when the animacy of the subject needs to be emphasised. Otherwise, the neutral 3rd singular is used.
*) Same-time forms may be formed from any indicative form by adding the ending -mo directly to the inflected form.
**) The evidentiality markers -dɨ, -za and -ta may be added to any indicative form.

Derived terms

References

  • Katarzyna Izabela Wojtylak (2017), A grammar of Murui (Bue): a Witotoan language of Northwest Amazonia.[1], Townsville: James Cook University press (PhD thesis), page 398