ma'ẽ
Mbya Guarani
Verb
ma'ẽ
- to look at
Conjugation
| singular | plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person inclusive |
1st person exclusive |
2nd person | 3rd person |
| xee ama'ẽ | ndee erema'ẽ | ha'e oma'ẽ | nhande nhama'ẽ | ore oroma'ẽ | peẽ pema'ẽ | ha'e oma'ẽ |
Paraguayan Guarani
Pronunciation
- IPA(key): /maʔẽ/, [mãˈʔẽ]
- Rhymes: -ẽ
Verb
ma'ẽ
Conjugation
Conjugation of ma'ẽ
| singular | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person inclusive |
1st person exclusive |
2nd person | 3rd person | ||
| active | ||||||||
| indicative | che ama'ẽ | nde rema'ẽ | ha'e oma'ẽ | ñande ñama'ẽ | ore roma'ẽ | peẽ pema'ẽ | ha'ekuéra oma'ẽ/oma'ẽ hikuái | |
| hortative | tama'ẽ che | terema'ẽ nde | toma'ẽ ha'e | tañama'ẽ ñande | toroma'ẽ ore | tapema'ẽ peẽ | toma'ẽ ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | ema'ẽ | - | - | - | pema'ẽ | - | |
| passive | ||||||||
| indicative | che añema'ẽ | nde reñema'ẽ | ha'e oñema'ẽ | ñande ñañema'ẽ | ore roñema'ẽ | peẽ peñema'ẽ | ha'ekuéra oñema'ẽ/oñema'ẽ hikuái | |
| hortative | tañema'ẽ che | tereñema'ẽ nde | toñema'ẽ ha'e | tañañema'ẽ ñande | toroñema'ẽ ore | tapeñema'ẽ peẽ | toñema'ẽ ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eñema'ẽ | - | - | - | peñema'ẽ | - | |
| reciprocal | ||||||||
| indicative | - | - | - | ñande ñañoma'ẽ | ore roñoma'ẽ | peẽ peñoma'ẽ | ha'ekuéra oñoma'ẽ/oñoma'ẽ hikuái | |
| hortative | - | - | - | tañañoma'ẽ ñande | toroñoma'ẽ ore | tapeñoma'ẽ peẽ | toñoma'ẽ ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | - | - | - | - | peñoma'ẽ | - | |
| coactive | ||||||||
| indicative | che amoma'ẽ | nde remoma'ẽ | ha'e omoma'ẽ | ñande ñamoma'ẽ | ore romoma'ẽ | peẽ pemoma'ẽ | ha'ekuéra omoma'ẽ/omoma'ẽ hikuái | |
| hortative | tamoma'ẽ che | teremoma'ẽ nde | tomoma'ẽ ha'e | tañamoma'ẽ ñande | toromoma'ẽ ore | tapemoma'ẽ peẽ | tomoma'ẽ ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | emoma'ẽ | - | - | - | pemoma'ẽ | - | |
| objective | ||||||||
| indicative | che aroma'ẽ/agueroma'ẽ | nde reroma'ẽ/regueroma'ẽ | ha'e oroma'ẽ/ogueroma'ẽ | ñande ñaroma'ẽ/ñagueroma'ẽ | ore roroma'ẽ/rogueroma'ẽ | peẽ peroma'ẽ/pegueroma'ẽ | ha'ekuéra oroma'ẽ/ogueroma'ẽ//oroma'ẽ/ogueroma'ẽ hikuái | |
| hortative | toroma'ẽ/tagueroma'ẽ che | tereroma'ẽ/teregueroma'ẽ nde | toroma'ẽ/togueroma'ẽ ha'e | tajaroma'ẽ/tañagueroma'ẽ ñande | tororoma'ẽ/torogueroma'ẽ ore | taperoma'ẽ/tapegueroma'ẽ peẽ | toroma'ẽ/togueroma'ẽ ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eroma'ẽ/egueroma'ẽ | - | - | - | peroma'ẽ/pegueroma'ẽ | - | |
| subsumptive¹ | ||||||||
| indicative | che aporoma'ẽ/amba'ema'ẽ | nde reporoma'ẽ/remba'ema'ẽ | ha'e oporoma'ẽ/omba'ema'ẽ | ñande ñaporoma'ẽ/ñamba'ema'ẽ | ore roporoma'ẽ/romba'ema'ẽ | peẽ peporoma'ẽ/pemba'ema'ẽ | ha'ekuéra oporoma'ẽ/omba'ema'ẽ//oporoma'ẽ/omba'ema'ẽ hikuái | |
| hortative | taporoma'ẽ/tamba'ema'ẽ che | tereporoma'ẽ/teremba'ema'ẽ nde | toporoma'ẽ/tomba'ema'ẽ ha'e | tañaporoma'ẽ/tañamba'ema'ẽ ñande | toroporoma'ẽ/toromba'ema'ẽ ore | tapeporoma'ẽ/tapemba'ema'ẽ peẽ | toporoma'ẽ/tomba'ema'ẽ ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eporoma'ẽ/emba'ema'ẽ | - | - | - | peporoma'ẽ/pemba'ema'ẽ | - | |
| ¹: the subsumptive forms with -poro- are used with humans, while the forms with -mba'e- are used with animals. | ||||||||
References
- Canese, Natalia Krivoshein de; Alcaraz, Feliciano Acosta (2016), “ma'ẽ”, in Ñe’ẽryru [Dictionary] (overall work in Spanish), Asunción: Instituto Superior de Lenguas, →ISBN, page 53, column 1