lón
Eastern Maninkakan
Alternative scripts
- ߟߏ߲ (nko)
Noun
lón
Icelandic
Etymology
From Old Norse lón f (“calm section of a river, lagoon”), from Proto-Norse *luhnō (“inlet, sea loch”). Cognate with Norwegian Nynorsk lon, Persian [script needed] (lón, “seaside meadow”). Perhaps derived from ló (“clearing, meadow”).[1][2] Ultimately part of the family of terms derived from Proto-Indo-European *lewk- (“bright”), referring to shining water. Germanic related terms include English lown (“shelter”), Danish lyn (“lightning”), Swedish lugn (“calm water”).
Pronunciation
- IPA(key): /louːn/
- Rhymes: -ouːn
Noun
lón n (genitive singular lóns, nominative plural lón)
Declension
| singular | plural | |||
|---|---|---|---|---|
| indefinite | definite | indefinite | definite | |
| nominative | lón | lónið | lón | lónin |
| accusative | lón | lónið | lón | lónin |
| dative | lóni | lóninu | lónum | lónunum |
| genitive | lóns | lónsins | lóna | lónanna |
References
- ^ Jan de Vries (1977) [1957–1960], “lón”, in Altnordisches etymologisches Wörterbuch [Old Norse Etymological Dictionary] (in German), 3rd edition, Leiden: E[vert] J[an] Brill, →OCLC, page 366.
- ^ Ásgeir Blöndal Magnússon (1989), “lón”, in Íslensk orðsifjabók, Reykjavík: Árni Magnússon Institute for Icelandic Studies, →ISBN, page 577 (Available at Málið.is under the “Eldri orðabækur” tab.)
Further reading
- Pokorny, Julius (1959), Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume 2, Bern, München: Francke Verlag, page 689
Irish
Pronunciation
- (Munster) IPA(key): /l̪ˠoːn̪ˠ/[1], /l̪ˠuːn̪ˠ/[2]
- (Galway) IPA(key): /l̪ˠuːnˠ/[3], (Cois Fharraige) /l̪ˠoːn̪ˠ/[4]
- (Ulster) IPA(key): /l̪ˠoːnˠ/[5]
- Homophone: Luan (one pronunciation of each word)
Etymology 1
From Old Irish lón (“provision(s), victuals”), with the shift in meaning towards “lunch” likely influenced by the resemblance to the English word, from Proto-Celtic *lawano- (“provisions”), from Proto-Indo-European *lewH- (“to cut off, separate”).[6]
Noun
lón m (genitive singular lóin, nominative plural lónta)
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
- aimsir lóin, am lóin (“lunch-time”)
- armlón (“ammunition”)
- ceannaí lóin, lóncheannaí (“provision merchant”)
- lónadóir (“caterer, provisioner”)
- lónaigh (“supply, provision; lay in; put by, hoard”, transitive verb)
- long lóin (“supply ship”)
- lónroinn (“commissariat”)
- mála lóin (“haversack”)
- píosa lóin (“lunch-packet”)
- sos lóin (“lunch interval”)
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1927), “lón”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 675; reprinted with additions 1996, →ISBN
- Ó Dónaill, Niall (1977), “lón”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 lón”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Etymology 2
Noun
lón m (genitive singular lóin, nominative plural lóin)
- alternative form of luan (“loin”)
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Etymology 3
Verb
lón (present analytic lónann, future analytic lónfaidh, verbal noun lónadh, past participle lónta)
- (transitive) alternative form of lónaigh (“supply, provision; lay in; put by, hoard”)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | lónaim | lónann tú; lónair† |
lónann sé, sí | lónaimid; lónann muid | lónann sibh | lónann siad; lónaid† |
a lónann; a lónas | lóntar |
| past | lón mé; lónas | lón tú; lónais | lón sé, sí | lónamar; lón muid | lón sibh; lónabhair | lón siad; lónadar | a lón | lónadh |
| past habitual | lónainn | lóntá | lónadh sé, sí | lónaimis; lónadh muid | lónadh sibh | lónaidís; lónadh siad | a lónadh | lóntaí |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | lónfaidh mé; lónfad |
lónfaidh tú; lónfair† |
lónfaidh sé, sí | lónfaimid; lónfaidh muid |
lónfaidh sibh | lónfaidh siad; lónfaid† |
a lónfaidh; a lónfas | lónfar |
| conditional | lónfainn | lónfá | lónfadh sé, sí | lónfaimis; lónfadh muid | lónfadh sibh | lónfaidís; lónfadh siad | a lónfadh | lónfaí |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go lóna mé; go lónad† |
go lóna tú; go lónair† |
go lóna sé, sí | go lónaimid; go lóna muid |
go lóna sibh | go lóna siad; go lónaid† |
— | go lóntar |
| past | dá lónainn | dá lóntá | dá lónadh sé, sí | dá lónaimis; dá lónadh muid |
dá lónadh sibh | dá lónaidís; dá lónadh siad |
— | dá lóntaí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | lónaim | lón | lónadh sé, sí | lónaimis | lónaigí; lónaidh† |
lónaidís | — | lóntar |
| past participle | lónta | |||||||
| verbal noun | lónadh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
References
- ^ Ó Cuív, Brian (1968), The Irish of West Muskerry, Co. Cork: A Phonetic Study, Dublin Institute for Advanced Studies, →ISBN, section 164, page 48; reprinted 1988
- ^ Breatnach, Risteard B. (1947), The Irish of Ring, Co. Waterford: A Phonetic Study, Dublin Institute for Advanced Studies, →ISBN, page 92, line 4
- ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 182
- ^ de Bhaldraithe, Tomás (1975), The Irish of Cois Fhairrge, Co. Galway: A Phonetic Study, revised edition, Dublin Institute for Advanced Studies, § 668, page 124
- ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 38, page 17
- ^ Matasović, Ranko (2009), “lawano-”, in Etymological Dictionary of Proto-Celtic (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 9), Leiden: Brill, →ISBN, page 234