kañy
Paraguayan Guarani
Pronunciation
- Rhymes: -ɨ̃
Verb
kañy
- (intransitive) to hide
Conjugation
Conjugation of kañy
| singular | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person inclusive |
1st person exclusive |
2nd person | 3rd person | ||
| active | ||||||||
| indicative | che akañy | nde rekañy | ha'e okañy | ñande ñakañy | ore rokañy | peẽ pekañy | ha'ekuéra okañy/okañy hikuái | |
| hortative | takañy che | terekañy nde | tokañy ha'e | tañakañy ñande | torokañy ore | tapekañy peẽ | tokañy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | ekañy | - | - | - | pekañy | - | |
| passive | ||||||||
| indicative | che añekañy | nde reñekañy | ha'e oñekañy | ñande ñañekañy | ore roñekañy | peẽ peñekañy | ha'ekuéra oñekañy/oñekañy hikuái | |
| hortative | tañekañy che | tereñekañy nde | toñekañy ha'e | tañañekañy ñande | toroñekañy ore | tapeñekañy peẽ | toñekañy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eñekañy | - | - | - | peñekañy | - | |
| reciprocal | ||||||||
| indicative | - | - | - | ñande ñañokañy | ore roñokañy | peẽ peñokañy | ha'ekuéra oñokañy/oñokañy hikuái | |
| hortative | - | - | - | tañañokañy ñande | toroñokañy ore | tapeñokañy peẽ | toñokañy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | - | - | - | - | peñokañy | - | |
| coactive | ||||||||
| indicative | che amokañy | nde remokañy | ha'e omokañy | ñande ñamokañy | ore romokañy | peẽ pemokañy | ha'ekuéra omokañy/omokañy hikuái | |
| hortative | tamokañy che | teremokañy nde | tomokañy ha'e | tañamokañy ñande | toromokañy ore | tapemokañy peẽ | tomokañy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | emokañy | - | - | - | pemokañy | - | |
| objective | ||||||||
| indicative | che arokañy/aguerokañy | nde rerokañy/reguerokañy | ha'e orokañy/oguerokañy | ñande ñarokañy/ñaguerokañy | ore rorokañy/roguerokañy | peẽ perokañy/peguerokañy | ha'ekuéra orokañy/oguerokañy//orokañy/oguerokañy hikuái | |
| hortative | torokañy/taguerokañy che | tererokañy/tereguerokañy nde | torokañy/toguerokañy ha'e | tajarokañy/tañaguerokañy ñande | tororokañy/toroguerokañy ore | taperokañy/tapeguerokañy peẽ | torokañy/toguerokañy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | erokañy/eguerokañy | - | - | - | perokañy/peguerokañy | - | |
| subsumptive¹ | ||||||||
| indicative | che aporokañy/amba'ekañy | nde reporokañy/remba'ekañy | ha'e oporokañy/omba'ekañy | ñande ñaporokañy/ñamba'ekañy | ore roporokañy/romba'ekañy | peẽ peporokañy/pemba'ekañy | ha'ekuéra oporokañy/omba'ekañy//oporokañy/omba'ekañy hikuái | |
| hortative | taporokañy/tamba'ekañy che | tereporokañy/teremba'ekañy nde | toporokañy/tomba'ekañy ha'e | tañaporokañy/tañamba'ekañy ñande | toroporokañy/toromba'ekañy ore | tapeporokañy/tapemba'ekañy peẽ | toporokañy/tomba'ekañy ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eporokañy/emba'ekañy | - | - | - | peporokañy/pemba'ekañy | - | |
| ¹: the subsumptive forms with -poro- are used with humans, while the forms with -mba'e- are used with animals. | ||||||||
References
- Canese, Natalia Krivoshein de; Alcaraz, Feliciano Acosta (2016), “kañy”, in Ñe’ẽryru [Dictionary] (overall work in Spanish), Asunción: Instituto Superior de Lenguas, →ISBN, page 45, column 2