kąt

See also: Appendix:Variations of "kat"

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *kǫ̃tъ. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /kɑ̃t/
    • IPA(key): (15th CE) /kɑ̃t/

    Noun

    kąt m animacy unattested

    1. corner (place where walls meet)
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 117, 21, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Kamen, gen sø odrzvczyly dzalayøcz, ten vczynon gest we glowø køta (hic factus est in caput anguli)
        [Kamień, jen są odrzucili działając, ten uczynion jest we głowę kąta (hic factus est in caput anguli)]
      • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 28, 24:
        Achaz... zdzalal sobye oltarze po wszech køcyech ierusalemskich (fecit sibi altaria in universis angulis Jerusalem)
        [Achaz... zdziałał sobie ołtarze po wszech kąciech jerusalemskich (fecit sibi altaria in universis angulis Jerusalem)]
    2. corner (remote or out of the way place)
      • 1857 [1309], Codex Diplomaticus Silesiae. Bd. 1, Urkunden des Klosters Czarnowanz[2], volume I, Silesia, page 21:
        Ad pratum, quod dicitur Choualkowy canti
        [Ad pratum, quod dicitur Ch[o]wałkowy kąty]
    3. corner (secret or secluded place)
      • 1874-1891 [1440], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[3], [4], [5], volume XXV, page 242:
        Po kaczech per vicos
        [Po kąciech per vicos]

    Derived terms

    adjectives
    nouns
    • cztyrzy kąty
    nouns
    • kątowe

    Descendants

    • Polish: kąt
    • Silesian: kōnt

    References

    • Boryś, Wiesław (2005), “kąt”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    • Sławski, Franciszek (1958-1965), “kąt”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
    • Mańczak, Witold (2017), “kąt”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
    • Bańkowski, Andrzej (2000), “kąt”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “kąt”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish kąt.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈkɔnt/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɔnt
      • Syllabification: kąt
      • Homophone: kont

      Noun

      kąt m inan (diminutive kącik or kątek, related adjective kątowy)

      1. corner (place where walls meet)
      2. corner (projection into space of an angle in a solid object)
      3. (geometry) angle (figure formed by two rays which start from a common point or by three planes that intersect)
      4. corner (secluded place for someone; place of residence)
      5. corner (little visited place)
      6. side; direction (region in a specified position with respect to something)
        Synonym: strona
      7. (obsolete) corner (place with little room)
      8. (Middle Polish) country
        Synonym: kraj
      9. (Middle Polish) corner of one's eye where the tear sac
      10. (Middle Polish) piece of land
      11. (Middle Polish, obsolete) sect; heresy

      Declension

      Derived terms

      adjectives
      adverbs
      • po kątach
      • z kąta w kąt
      prepositions
      proverbs
      • siedź w kącie a znajdą cię
      verbs
      • postawić do kąta pf, stawiać do kąta impf
      • pójść w kąt pf, iść w kąt impf
      • rozstawić po kątach pf, rozstawiać po kątach impf
      • rzucić w kąt pf, rzucać w kąt impf
      • siedzieć w kącie impf
      • wyłazić z każdego kąta impf
      • zamieszkać kątem pf, mieszkać kątem impf

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), kąt is one of the most used words in Polish, appearing 41 times in scientific texts, 3 times in news, 3 times in essays, 21 times in fiction, and 13 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 81 times, making it the 789th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “kąt”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 175

      Further reading