fɨnuaɨbide
Murui Huitoto
Etymology
From fɨnode (“to make”) + -aɨbide.
Pronunciation
- IPA(key): [ˈɸɯnuwaɯ̯bidɛ]
- Hyphenation: fɨ‧nu‧aɨ‧bi‧de
Verb
fɨnuaɨbide
Conjugation
| Nonfuture indicative | Future indicative | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| affirmative | negative | affirmative | negative | ||||||
| m | f | m | f | m | f | m | f | ||
| 1st sg | fɨnuaɨbidɨkue | fɨnuaɨbiñedɨkue | 1st sg | fɨnuaɨbiitɨkue | fɨnuaɨbiñeitɨkue | ||||
| 2nd sg | fɨnuaɨbido | fɨnuaɨbiñedo | 2nd sg | fɨnuaɨbiito | fɨnuaɨbiñeito | ||||
| 3rd sg anim1) | fɨnuaɨbidɨmɨe | fɨnuaɨbidɨñaiño | fɨnuaɨbiñedɨmɨe | fɨnuaɨbiñedɨñaiño | 3rd sg anim1) | fɨnuaɨbiitɨmɨe | fɨnuaɨbiitɨñaiño | fɨnuaɨbiñeitɨmɨe | fɨnuaɨbiñeitɨñaiño |
| 1st du | fɨnuaɨbidɨkoko | fɨnuaɨbidɨkaɨñaɨ | fɨnuaɨbiñedɨkoko | fɨnuaɨbiñedɨkaɨñaɨ | 1st du | fɨnuaɨbiitɨkoko | fɨnuaɨbiitɨkaɨñaɨ | fɨnuaɨbiñeitɨkoko | fɨnuaɨbiñeitɨkaɨñaɨ |
| 2nd du | fɨnuaɨbidomɨko | fɨnuaɨbidomɨñoɨ | fɨnuaɨbiñedomɨko | fɨnuaɨbiñedomɨñoɨ | 2nd du | fɨnuaɨbiitomɨko | fɨnuaɨbiitomɨñoɨ | fɨnuaɨbiñeitomɨko | fɨnuaɨbiñeitomɨñoɨ |
| 3rd du anim1) | fɨnuaɨbidaɨmaiaɨ | fɨnuaɨbidaɨñuaɨ | fɨnuaɨbiñedaɨmaiaɨ | fɨnuaɨbiñedaɨñuaɨ | 3rd du anim1) | fɨnuaɨbiitaɨmaiaɨ | fɨnuaɨbiitaɨñuaɨ | fɨnuaɨbiñeitaɨmaiaɨ | fɨnuaɨbiñeitaɨñuaɨ |
| 1st pl | fɨnuaɨbidɨkaɨ | fɨnuaɨbiñedɨkaɨ | 1st pl | fɨnuaɨbiitɨkaɨ | fɨnuaɨbiñeitɨkaɨ | ||||
| 2nd pl | fɨnuaɨbidomoɨ | fɨnuaɨbiñedomoɨ | 2nd pl | fɨnuaɨbiitomoɨ | fɨnuaɨbiñeitomoɨ | ||||
| 3rd pl anim1) | fɨnuaɨbidɨmakɨ | fɨnuaɨbiñedɨmakɨ | 3rd pl anim1) | fɨnuaɨbiitɨmakɨ | fɨnuaɨbiñeitɨmakɨ | ||||
| 3rd neut | fɨnuaɨbide | fɨnuaɨbiñede | 3rd neut | fɨnuaɨbiite | fɨnuaɨbiñeite | ||||
| Imperative | Apprehensive | Future event | Passive | Negative passive | Overlap | ||||
| simple | immediate | prohibitive | nonfuture | future | nonfuture | future | |||
| fɨnuaɨbi! fɨnuaɨbiño! |
fɨnuaɨbiñokai! | fɨnuaɨbiñeno! | fɨnuaɨbiza! | fɨnuaɨbiye | fɨnuaɨbiga | fɨnuaɨbiyɨ | fɨnuaɨbiñega | fɨnuaɨbiñeyɨ | fɨnuaɨbikana |
| Conditional | |||||||||
| real | hypothetical | immediate | negative | ||||||
| fɨnuaɨbia | fɨnuaɨbina | fɨnuaɨbikaina | fɨnuaɨbiñenia | ||||||
1) The animate 3rd person inflections are only used when the animacy of the subject needs to be emphasised. Otherwise, the neutral 3rd singular is used.
*) Same-time forms may be formed from any indicative form by adding the ending -mo directly to the inflected form.
**) The evidentiality markers -dɨ, -za and -ta may be added to any indicative form.
References
- Katarzyna Izabela Wojtylak (2017), A grammar of Murui (Bue): a Witotoan language of Northwest Amazonia.[1], Townsville: James Cook University press (PhD thesis), page 100