dziwny

• dziwni

Inherited from Proto-Slavic *divьnъ. By surface analysis, dziw +‎ -ny. First attested in the 14th century.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /d͡ʑʲivniː/
• IPA^(key): (15^th CE) /d͡ʑʲivni/

dziwny (derived adverb dziwno or dziwnie)

1. (attested in Lesser Poland) wonderful; awesome
   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, numbers 4, 4, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:

     Y wedzce, isz dziwna vczinil gospodzin swøtego swego (mirificavit dominus sanctum suum)

     [I wiedzcie, iż dziwna uczynił Gospodzin świętego swego (mirificavit Dominus sanctum suum)]

   • 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 146r:

     Mirabilis dzywny

     [Mirabilis dziwny]

2. (attested in Lesser Poland) odd; unusual; peculiar
   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, numbers 92, 6, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:

     Dzywna powiszena morza, dziwny w wisokoscy gospodzin (mirabiles elationes maris, mirabilis in altis dominus)

     [Dziwna powyszenia morza, dziwny w wysokości Gospodzin (mirabiles elationes maris, mirabilis in altis Dominus)]

3. sightworthy (worth seeing)
   • 1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 17, 17:

     Vczinylesz myø dziwnego nade wszitki lyvdzi (fecisti me spectabilem super omnes homines), panye bosze moy!

     [Uczyniłeś mię dziwnego nade wszytki ludzi (fecisti me spectabilem super omnes homines), Panie Boże mój!]

4. The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
   1. wild; feral
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 63:

        Dziwny] kosch ibicum (numquid nosti tempus partus ibicum in petris vel parturientes cervas observasti? Job 39, 1)

        [Dziwny[ch] koz ibicum (numquid nosti tempus partus ibicum in petris vel parturientes cervas observasti? Job 39, 1)]

• Polish: dziwny
• Silesian: dziwny

• Boryś, Wiesław (2005), “dziwny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “dziwny”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “dziwny”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “dziwny”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dziwny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “dziwny”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Inherited from Old Polish dziwny. By surface analysis, dziw +‎ -ny.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ivnɘ
• Syllabification: dziw‧ny

dziwny (comparative dziwniejszy, superlative najdziwniejszy, Middle Polish comparative nadziwniejszy, derived adverb dziwnie or dziwno)

1. strange, odd, weird (behaving or appearing in an unusual, abnormal, or not understandable way; indicative of such behavior)
2. strange, odd, weird (unexpected and drawing attention)
3. (Middle Polish) peculiar, particular; unique, special

   Synonym: osobliwy

4. (Middle Polish) miraculous

   Synonym: cudowny

5. (Middle Polish) awesome; sightworthy (worthy of awe or admiration, or seeing)
6. (Middle Polish) surprised

   Synonym: zdziwiony

7. (Middle Polish) larger than expected
8. (Middle Polish) strange; miraculous Further details are uncertain.
   • 1564, J. Mączyński, Lexicon‎^[1], page 223c:

     Mirus, Dźiwny

     [Mirus, Dziwny]

   • 1564, J. Mączyński, Lexicon‎^[2], page 445d:

     Portentosns, Dźiwny [...] Pełny dźiwów.

     [Portentosns, Dziwny [...] Pełny dźiwów.]

   • 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum‎^[3], page 664b:

     Mirificus ‒ Dziwni.

     [Mirificus ‒ Dziwny.]

• dziwny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• dziwny in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “dziwny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “DZIWNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 06.11.2017
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “dziwny”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “dziwny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dziwny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 662
• dziwny in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

Inherited from Old Polish dziwny. By surface analysis, dziwn +‎ -ny.

• IPA^(key): /ˈd͡ʑiv.nɪ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ivnɪ
• Syllabification: dziw‧ny

dziwny (comparative dziwniyjszy, superlative nojdziwniyjszy, derived adverb dziwnie)

1. strange, odd, weird

• dziwny in silling.org
• Henryk Jaroszewicz (2022), “dziwnŏ”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 75
• Aleksandra Wencel (2023), “dźiwny”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 195