dzieżka
Old Polish
Etymology
Etymology tree
From dzieża + -ka. First attested in 1463.
Pronunciation
Noun
dzieżka f
- (hapax legomenon) diminutive of dzieża (“kneading trough”) (wooden vessel for kneading bread dough)
- XV p. post., Wokabularz petersburski II, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.XVI.12, page 9:
- Pistrio *deska
- [Pistrio *dzieżka]
- milk jug (clay vessel for liquid dairy products or other liquids)
- 1463, Wokabularz petersburski VII, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.I.100, page 12:
- Seria dzeska
- [Seria dzieżka]
- XV p. post., Wokabularz petersburski II, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.XVI.12, page 10:
- Seria dzyeska
- [Seria dzieżka]
- (hapax legomenon) butter churning bowl
- 1463, Wokabularz petersburski VII, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.I.100, page 12:
- Stima dzeska
- [Stima dzieżka]
Declension
Declension of dzieżka
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | dzieżka | — | — |
| genitive | — | — | — |
| dative | — | — | — |
| accusative | — | — | — |
| instrumental | — | — | — |
| locative | — | — | — |
| vocative | — | — | — |
Descendants
- Polish: dzieżka
- Silesian: dziyżka
References
- Boryś, Wiesław (2005), “dzieża”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- K. Nitsch, editor (1958), “dzieżka”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 2, Wrocław, Kraków, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 329
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dzieżka”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “dzieżka”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “dzieżka”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
Alternative forms
- dziézka (Western Kraków, Zebrzydowice, Western Lublin, Sułów, Biecz, Brzeziny, Podhale, Chochołów, Zakopane, Żywiec, Sopotnia Mała)
- dziżka (Central Greater Poland, Poznań, Kostrzyn, Środa Wielkopolska, Przemyśl, San river)
- dziezka (Podlachia, Tykocin, Łowicz)
- dzizka (Near Masovian, Łukowiec)
- dziéżka (Malbork)
Etymology
Etymology tree
Inherited from Old Polish dzieżka. By surface analysis, dzieża + -ka.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈd͡ʑɛʂ.ka/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈd͡ʑeʂ.ka/
- (Masovia):
- (Suwałki) IPA(key): [ˈd͡ʑɛʂ.ka]
- (Lesser Poland):
- (Eastern Lublin) IPA(key): [ˈd͡ʑɛʂ.ka]
- (Goral):
- (Podhale) IPA(key): [ˈd͡ʑɛʂ.ka]
Audio: (file) - Rhymes: -ɛʂka
- Syllabification: dzież‧ka
Noun
dzieżka f
- diminutive of dzieża (“kneading trough”)
- (obsolete or dialectal, Suwałki, Augustów Governorate, Eastern Lublin, Włodawa, Podhale) diminutive of dzieża (“milk jug”)
Declension
Declension of dzieżka
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | dzieżka | dzieżki |
| genitive | dzieżki | dzieżek |
| dative | dzieżce | dzieżkom |
| accusative | dzieżkę | dzieżki |
| instrumental | dzieżką | dzieżkami |
| locative | dzieżce | dzieżkach |
| vocative | dzieżko | dzieżki |
Further reading
- dzieżka in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “dzieżka”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “DZIEŻKA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 13.11.2025
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “dzieżka”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “dzieżka”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dzieżka”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 654
- Jan Karłowicz (1900), “dzieża, dzieżka”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 438