drapać

• dropać

Inherited from Proto-Slavic *drāpàti. First attested in the 15th century.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /dra(ː)pat͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /drapat͡ɕʲ/, /drɒpat͡ɕʲ/

drapać impf

1. (attested in Greater Poland, Lesser Poland, transitive) to scratch (to tear, to split, to cut)
   • 1874-1891 [XV p. pr], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[1], [2], [3]}, volume XVI, page 327:

     Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapal, hic ąuatit vda labella

     [Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapał, hic ąuatit vda labella]

   • 1885-2024 [c. 1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎^[4], volume IV, page 579:

     Drapaya pasznocthi delaniant ungvibus […] , ut ursus *myedzwyed

     [Drapają paznokty delaniant ungvibus […] , ut ursus miedźwiedź]

   • 1856-1870 [1453], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[5], volume II, number 3527:

     Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro wlnere cruentato al. drapana

     [Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro vulnere cruentato al. drapana]

   • 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎^[6], Lesser Poland, page 1:

     Ale ysze nawiączsza dobrocz gest od lvdzi na swiecze sprawiedlywoscz mylowacz, czvdzego nye drapacz, opczego a swego podlvg boszey woley […] vszywacz

     [Ale iże nawięcsza dobroć jest od ludzi na świecie sprawiedliwość miłować, cudzego nie drapać, obcego a swego podług bożej wolej […] używać]

   • 1876-1929 [c. 1500], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎^[7], volume X, Trzemeszno, page 386:

     Drapali scalpebant

     [Drapali scalpebant]

2. (usually of clothing) to tear, to rip, to rend
   • 1461-1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 151r:

     Drapali lacerarent

     [Drapali lacerarent]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[8], page 718:

     Tedy Cayphasch począl na ssobye odzyenye drapacz

     [Tedy Kajpasz począł na sobie odzienie drapać]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[9], page 724:

     Cayphasch drapal na sobye odzyenye […] , bo to ych obyczay, kyedykoly myely zaloscz, tedy na sobye odzyenye drapaly

     [Kajpasz drapał na sobie odzienie […] , bo to ich obyczaj, kiedykoli mieli żałość, tedy na sobie odzienie drapali]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[10], page 725:

     Przetoz ten ystny byskup począl na sobye odzyenye drapacz

     [Przetoż ten istny biskup począł na sobie odzienie drapać]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[11], page 725:

     Obyczay byl zydovsky, kyedykoly vslyschely krzyvdą boską, tedy nathychmyast drapaly na sobye odzyenye

     [Obyczaj był żydowski, kiedykoli usłyszeli krzywdę boską, tedy natychmiast drapali na sobie odzienie]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[12], page 727:

     O kxyaza zlosczyve […] , czemv drapasch sve odzyenye, a nye drapasch svego sercza […] , bo czye o tho napomyna navka proroczska, gdzyez movy: Drapaycze sercza vasche, a nye odzyenya vasze!

     [O książę złościwe […] , czemu drapasz swe odzienie, a nie drapasz swego serca […] , bo cie o to napomina nauka prorocska, gdzież mowi: Drapajcie serca wasze a nie odzienia wasze]

3. The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
   1. to itch
      • 1915 [XV med.], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543‎^[13], page 523:

        Nye bądze szwyrbyalo any bądze dropano tunc gaudes defricacione

        [Nie będzie świrbiało ani będzie dropano tunc gaudes defricacione]

      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 131:

        Drapyanczie prurientes

        [Drapiące prurientes]

• Polish: drapać
• Silesian: drŏpać

• Boryś, Wiesław (2005), “drapać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “drapać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “drapać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “drapać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Brückner, Aleksander (1927), “drapać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• K. Nitsch, editor (1957), “drapać”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 2, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 177
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “drapać, dropać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “drapać, dropać”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Inherited from Old Polish drapać.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -apat͡ɕ
• Syllabification: dra‧pać

drapać impf

1. (transitive) to scratch (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]

   Synonym: skrobać

   Perfectives: drapnąć, podrapać

2. (transitive) to scratch (to cause damage to some surface, e.g. one's skin, by sliding something over it) [with po (+ locative) ‘along what’]
3. (transitive, of clothes) to scratch, to irritate (to cause or induce displeasure or irritation) [with w (+ accusative) ‘where’]
4. (transitive, of dust, smoke) to scratch (to cause burning or itching by entering the respiratory tract or eyes) [with w (+ accusative) ‘where’; or with w (+ locative) ‘where’]

   Drapie mnie w gardle. ― My throat is scratchy.

5. (intransitive, colloquial) to escape, to flee, to run away

   Synonyms: see Thesaurus:uciekać

   Perfective: drapnąć

6. (transitive, colloquial) to arrest, to catch

   Synonyms: aresztować, łapać

   Perfective: drapnąć

7. (transitive, colloquial) to steal

   Synonyms: see Thesaurus:kraść

   Perfective: drapnąć

8. (transitive, obsolete) to wrong; to loot

   Near-synonyms: grabić, krzywdzić

9. (transitive, Middle Polish) to tear; to rend; to rip; to strike; to wound, to maim; to bite; to torture; to torment
10. (transitive, Middle Polish) to persecute, to oppress, to harass, to criticize, to slander
11. (transitive, Middle Polish, humorous, as a pun) to shave

    Synonym: golić

12. (reflexive with się) to scratch oneself (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]

    Synonym: skrobać się

    Perfective: podrapać sie

13. (reflexive with się, colloquial) to scramble over, to scramble up (to trudge, move with difficulty, upwards)

    Perfective: wdrapać sie

    Synonyms: piąć się, wdrapywać się, wspinać się

14. (reflexive with się, obsolete) to get through (to cross or go through with difficulty)

    Synonym: przedzierać się

15. (reflexive with się, Middle Polish) to fight, to quarrel, to argue (to conflict with physically or verbally)

    Synonyms: szarpać się, bić się, kłócić się

16. (reflexive with się, Middle Polish) to be scratched (to be rubbed with a sharp object)

• drapać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• drapać się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• drapać in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “drapać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “drapać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “DRAPAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.06.2010
• “DRAPAĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.06.2010
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “drapać”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “drapać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “drapać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 551
• drapać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego