dotaakade
Murui Huitoto
Etymology
From dotade (“to throw; to abandon”) + -akade.
Pronunciation
- IPA(key): [ˈdɔtaːkadɛ]
- Hyphenation: do‧ta‧a‧ka‧de
Verb
dotaakade
- (transitive) to want to throw
- (transitive) to want to abandon
- 2008 [1978], Huitoto Murui Bible, 2nd edition, Mateo 1:19:
- María jai uruesillana naimɨe mɨcorɨ fɨdɨanona, naiñaiñona meidaitañellena jira, naiñaiñona bainino dotaacade.
- After he found out that Mary was already pregnant, because he became embarrassed with her, he wanted to leave her in secret.
Conjugation
| Nonfuture indicative | Future indicative | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| affirmative | negative | affirmative | negative | ||||||
| m | f | m | f | m | f | m | f | ||
| 1st sg | dotaakadɨkue | dotaakañedɨkue | 1st sg | dotaakaitɨkue | dotaakañeitɨkue | ||||
| 2nd sg | dotaakado | dotaakañedo | 2nd sg | dotaakaito | dotaakañeito | ||||
| 3rd sg anim1) | dotaakadɨmɨe | dotaakadɨñaiño | dotaakañedɨmɨe | dotaakañedɨñaiño | 3rd sg anim1) | dotaakaitɨmɨe | dotaakaitɨñaiño | dotaakañeitɨmɨe | dotaakañeitɨñaiño |
| 1st du | dotaakadɨkoko | dotaakadɨkaɨñaɨ | dotaakañedɨkoko | dotaakañedɨkaɨñaɨ | 1st du | dotaakaitɨkoko | dotaakaitɨkaɨñaɨ | dotaakañeitɨkoko | dotaakañeitɨkaɨñaɨ |
| 2nd du | dotaakadomɨko | dotaakadomɨñoɨ | dotaakañedomɨko | dotaakañedomɨñoɨ | 2nd du | dotaakaitomɨko | dotaakaitomɨñoɨ | dotaakañeitomɨko | dotaakañeitomɨñoɨ |
| 3rd du anim1) | dotaakadaɨmaiaɨ | dotaakadaɨñuaɨ | dotaakañedaɨmaiaɨ | dotaakañedaɨñuaɨ | 3rd du anim1) | dotaakaitaɨmaiaɨ | dotaakaitaɨñuaɨ | dotaakañeitaɨmaiaɨ | dotaakañeitaɨñuaɨ |
| 1st pl | dotaakadɨkaɨ | dotaakañedɨkaɨ | 1st pl | dotaakaitɨkaɨ | dotaakañeitɨkaɨ | ||||
| 2nd pl | dotaakadomoɨ | dotaakañedomoɨ | 2nd pl | dotaakaitomoɨ | dotaakañeitomoɨ | ||||
| 3rd pl anim1) | dotaakadɨmakɨ | dotaakañedɨmakɨ | 3rd pl anim1) | dotaakaitɨmakɨ | dotaakañeitɨmakɨ | ||||
| 3rd neut | dotaakade | dotaakañede | 3rd neut | dotaakaite | dotaakañeite | ||||
| Imperative | Apprehensive | Future event | Passive | Negative passive | Overlap | ||||
| simple | immediate | prohibitive | nonfuture | future | nonfuture | future | |||
| dotaaka! dotaakano! |
dotaakanokai! | dotaakañeno! | dotaakaiza! | dotaakaye | — | — | — | — | dotaakakana |
| Conditional | |||||||||
| real | hypothetical | immediate | negative | ||||||
| dotaakaia | dotaakana | dotaakakaina | dotaakañenia | ||||||
1) The animate 3rd person inflections are only used when the animacy of the subject needs to be emphasised. Otherwise, the neutral 3rd singular is used.
*) Same-time forms may be formed from any indicative form by adding the ending -mo directly to the inflected form.
**) The evidentiality markers -dɨ, -za and -ta may be added to any indicative form.