deasaigh

Irish

Alternative forms

deasuigh (obsolete)^[1]

Etymology

From Middle Irish desaigid.^[2] By surface analysis, deas +‎ -igh. Doublet of deisigh.

Pronunciation

(Munster) IPA^(key): /ˈdʲasˠɪɟ/
(Connacht) IPA^(key): /ˈdʲasˠiː/^[3]
(Ulster) IPA^(key): /ˈdʲasˠi/

Verb

deasaigh (present analytic deasaíonn, future analytic deasóidh, verbal noun deasú, past participle deasaithe)

(military) to dress (arrange (soldiers or troops) into proper formation)
(art, photography, transitive) to pose (set in place, arrange)
(art, photography, reflexive) to pose (assume or maintain a pose)
Synonym: deisigh
to prepare (also in reference to food), make ready, fit
Synonyms: ullmhaigh, réitigh
to fit out
to settle (place in a fixed or permanent condition)
Synonym: socraigh
(dated) to adjust

Conjugation

Conjugation of *deasaigh* (second conjugation)
indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
indicative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	deasaím	deasaíonn tú; deasaír^†	deasaíonn sé, sí	deasaímid; deasaíonn muid	deasaíonn sibh	deasaíonn siad; deasaíd^†	a dheasaíonn; a dheasaíos	deasaítear
past	dheasaigh mé; dheasaíos	dheasaigh tú; dheasaís	dheasaigh sé, sí	dheasaíomar; dheasaigh muid	dheasaigh sibh; dheasaíobhair	dheasaigh siad; dheasaíodar	a dheasaigh	deasaíodh
past habitual	dheasaínn / deasaínn^‡	dheasaíteá / deasaíteá^‡	dheasaíodh sé, sí / deasaíodh sé, sí^‡	dheasaímis; dheasaíodh muid / deasaímis^‡; deasaíodh muid^‡	dheasaíodh sibh / deasaíodh sibh^‡	dheasaídís; dheasaíodh / deasaídís^‡; deasaíodh siad^‡	a dheasaíodh	dheasaítí / deasaítí^‡

	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
future	deasóidh mé; deasód; deasóchaidh mé^†	deasóidh tú; deasóir^†; deasóchaidh tú^†	deasóidh sé, sí; deasóchaidh sé, sí^†	deasóimid; deasóidh muid; deasóchaimid^†; deasóchaidh muid^†	deasóidh sibh; deasóchaidh sibh^†	deasóidh siad; deasóid^†; deasóchaidh siad^†	a dheasóidh; a dheasós; a dheasóchaidh^†; a dheasóchas^†	deasófar; deasóchar^†
conditional	dheasóinn; dheasóchainn^† / deasóinn^‡; deasóchainn^†^‡	dheasófá; dheasóchthá^† / deasófá^‡; deasóchthá^†^‡	dheasódh sé, sí; dheasóchadh sé, sí^† / deasódh sé, sí^‡; deasóchadh sé, sí^†^‡	dheasóimis; dheasódh muid; dheasóchaimis^†; dheasóchadh muid^† / deasóimis^‡; deasódh muid^‡; deasóchaimis^†^‡; deasóchadh muid^†^‡	dheasódh sibh; dheasóchadh sibh^† / deasódh sibh^‡; deasóchadh sibh^†^‡	dheasóidís; dheasódh siad; dheasóchaidís^†; dheasóchadh siad^† / deasóidís^‡; deasódh siad^‡; deasóchaidís^†^‡; deasóchadh siad^†^‡	a dheasódh; a dheasóchadh^†	dheasófaí; dheasóchthaí^† / deasófaí^‡; deasóchthaí^†^‡

subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
subjunctive	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	go ndeasaí mé; go ndeasaíod^†	go ndeasaí tú; go ndeasaír^†	go ndeasaí sé, sí	go ndeasaímid; go ndeasaí muid	go ndeasaí sibh	go ndeasaí siad; go ndeasaíd^†	—	go ndeasaítear
past	dá ndeasaínn	dá ndeasaíteá	dá ndeasaíodh sé, sí	dá ndeasaímis; dá ndeasaíodh muid	dá ndeasaíodh sibh	dá ndeasaídís; dá ndeasaíodh siad	—	dá ndeasaítí

imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
imperative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
—	deasaím	deasaigh	deasaíodh sé, sí	deasaímis	deasaígí; deasaídh^†	deasaídís	—	deasaítear

past participle	deasaithe

verbal noun	deasú

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Derived terms

deasaigh thart (“get into position, move over into position, keep still”)
deasaigh isteach (“snuggle, cuddle”)

Mutation

Mutated forms of *deasaigh*
radical	lenition	eclipsis
deasaigh	dheasaigh	ndeasaigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

^ “deasaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “dessigid, dessaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 76