ullmhaigh
Irish
Etymology
From Middle Irish ellmaigid.[1] By surface analysis, ullamh (“ready”) + -aigh.
Pronunciation
- (Munster) IPA(key): /ˈʊl̪ˠəvˠɪɟ/
- (Galway) IPA(key): /ˈʊl̪ˠwə/
- (Mayo) IPA(key): /ˈʊl̪ˠwiː/
- (Ulster) IPA(key): /ˈɞl̪ˠwi/
Verb
ullmhaigh (present analytic ullmhaíonn, future analytic ullmhóidh, verbal noun ullmhú, past participle ullmhaithe)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | ullmhaím | ullmhaíonn tú; ullmhaír† |
ullmhaíonn sé, sí | ullmhaímid; ullmhaíonn muid |
ullmhaíonn sibh | ullmhaíonn siad; ullmhaíd† |
a ullmhaíonn; a ullmhaíos | ullmhaítear |
| past | d'ullmhaigh mé; d'ullmhaíos / ullmhaigh mé‡; ullmhaíos‡ |
d'ullmhaigh tú; d'ullmhaís / ullmhaigh tú‡; ullmhaís‡ |
d'ullmhaigh sé, sí / ullmhaigh sé, sí‡ |
d'ullmhaíomar; d'ullmhaigh muid / ullmhaíomar‡; ullmhaigh muid‡ |
d'ullmhaigh sibh; d'ullmhaíobhair / ullmhaigh sibh‡; ullmhaíobhair‡ |
d'ullmhaigh siad; d'ullmhaíodar / ullmhaigh siad‡; ullmhaíodar‡ |
a d'ullmhaigh | ullmhaíodh; hullmhaíodh† |
| past habitual | d'ullmhaínn / ullmhaínn‡ |
d'ullmhaíteá / ullmhaíteᇠ|
d'ullmhaíodh sé, sí / ullmhaíodh sé, sí‡ |
d'ullmhaímis; d'ullmhaíodh muid / ullmhaímis‡; ullmhaíodh muid‡ |
d'ullmhaíodh sibh / ullmhaíodh sibh‡ |
d'ullmhaídís; d'ullmhaíodh / ullmhaídís‡; ullmhaíodh siad‡ |
a d'ullmhaíodh | d'ullmhaítí / ullmhaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | ullmhóidh mé; ullmhód; ullmhóchaidh mé† |
ullmhóidh tú; ullmhóir†; ullmhóchaidh tú† |
ullmhóidh sé, sí; ullmhóchaidh sé, sí† |
ullmhóimid; ullmhóidh muid; ullmhóchaimid†; ullmhóchaidh muid† |
ullmhóidh sibh; ullmhóchaidh sibh† |
ullmhóidh siad; ullmhóid†; ullmhóchaidh siad† |
a ullmhóidh; a ullmhós; a ullmhóchaidh†; a ullmhóchas† | ullmhófar; ullmhóchar† |
| conditional | d'ullmhóinn; d'ullmhóchainn† / ullmhóinn‡; ullmhóchainn†‡ |
d'ullmhófá; d'ullmhóchthᆠ/ ullmhófá‡; ullmhóchthᆇ |
d'ullmhódh sé, sí; d'ullmhóchadh sé, sí† / ullmhódh sé, sí‡; ullmhóchadh sé, s톇 |
d'ullmhóimis; d'ullmhódh muid; d'ullmhóchaimis†; d'ullmhóchadh muid† / ullmhóimis‡; ullmhódh muid‡; ullmhóchaimis†‡; ullmhóchadh muid†‡ |
d'ullmhódh sibh; d'ullmhóchadh sibh† / ullmhódh sibh‡; ullmhóchadh sibh†‡ |
d'ullmhóidís; d'ullmhódh siad; d'ullmhóchaidís†; d'ullmhóchadh siad† / ullmhóidís‡; ullmhódh siad‡; ullmhóchaidís†‡; ullmhóchadh siad†‡ |
a d'ullmhódh; a d'ullmhóchadh† | d'ullmhófaí; d'ullmhóchthaí† / ullmhófaí‡; ullmhóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go n-ullmhaí mé; go n-ullmhaíod† |
go n-ullmhaí tú; go n-ullmhaír† |
go n-ullmhaí sé, sí | go n-ullmhaímid; go n-ullmhaí muid |
go n-ullmhaí sibh | go n-ullmhaí siad; go n-ullmhaíd† |
— | go n-ullmhaítear |
| past | dá n-ullmhaínn | dá n-ullmhaíteá | dá n-ullmhaíodh sé, sí | dá n-ullmhaímis; dá n-ullmhaíodh muid |
dá n-ullmhaíodh sibh | dá n-ullmhaídís; dá n-ullmhaíodh siad |
— | dá n-ullmhaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | ullmhaím | ullmhaigh | ullmhaíodh sé, sí | ullmhaímis | ullmhaígí; ullmhaídh† |
ullmhaídís | — | ullmhaítear |
| past participle | ullmhaithe | |||||||
| verbal noun | ullmhú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Mutation
| radical | eclipsis | with h-prothesis | with t-prothesis |
|---|---|---|---|
| ullmhaigh | n-ullmhaigh | hullmhaigh | not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “ellmaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “ullmhaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Dinneen, Patrick S. (1904), “ullṁuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 777
- “ullmhaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
- “ullmhaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026