cogain
Irish
Alternative forms
Etymology
From Middle Irish cocnaid, from Old Irish con·cná,[1] from Proto-Celtic *kom-knāyeti (“to bite, chew”), from Proto-Indo-European *kneh₂- (“to bite, gnaw”). Cognate with Scottish Gaelic cagainn, Manx caign and Welsh cnoi.
Pronunciation
Verb
cogain (present analytic cognaíonn, future analytic cognóidh, verbal noun cogaint, past participle coganta)
- to chew
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | cognaím | cognaíonn tú; cognaír† |
cognaíonn sé, sí | cognaímid; cognaíonn muid |
cognaíonn sibh | cognaíonn siad; cognaíd† |
a chognaíonn; a chognaíos | cognaítear |
| past | chogain mé; chognaíos | chogain tú; chognaís | chogain sé, sí | chognaíomar; chogain muid | chogain sibh; chognaíobhair | chogain siad; chognaíodar | a chogain | cognaíodh |
| past habitual | chognaínn / cognaínn‡ |
chognaíteá / cognaíteᇠ|
chognaíodh sé, sí / cognaíodh sé, sí‡ |
chognaímis; chognaíodh muid / cognaímis‡; cognaíodh muid‡ |
chognaíodh sibh / cognaíodh sibh‡ |
chognaídís; chognaíodh / cognaídís‡; cognaíodh siad‡ |
a chognaíodh | chognaítí / cognaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | cognóidh mé; cognód; cognóchaidh mé† |
cognóidh tú; cognóir†; cognóchaidh tú† |
cognóidh sé, sí; cognóchaidh sé, sí† |
cognóimid; cognóidh muid; cognóchaimid†; cognóchaidh muid† |
cognóidh sibh; cognóchaidh sibh† |
cognóidh siad; cognóid†; cognóchaidh siad† |
a chognóidh; a chognós; a chognóchaidh†; a chognóchas† | cognófar; cognóchar† |
| conditional | chognóinn; chognóchainn† / cognóinn‡; cognóchainn†‡ |
chognófá; chognóchthᆠ/ cognófá‡; cognóchthᆇ |
chognódh sé, sí; chognóchadh sé, sí† / cognódh sé, sí‡; cognóchadh sé, s톇 |
chognóimis; chognódh muid; chognóchaimis†; chognóchadh muid† / cognóimis‡; cognódh muid‡; cognóchaimis†‡; cognóchadh muid†‡ |
chognódh sibh; chognóchadh sibh† / cognódh sibh‡; cognóchadh sibh†‡ |
chognóidís; chognódh siad; chognóchaidís†; chognóchadh siad† / cognóidís‡; cognódh siad‡; cognóchaidís†‡; cognóchadh siad†‡ |
a chognódh; a chognóchadh† | chognófaí; chognóchthaí† / cognófaí‡; cognóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gcognaí mé; go gcognaíod† |
go gcognaí tú; go gcognaír† |
go gcognaí sé, sí | go gcognaímid; go gcognaí muid |
go gcognaí sibh | go gcognaí siad; go gcognaíd† |
— | go gcognaítear |
| past | dá gcognaínn | dá gcognaíteá | dá gcognaíodh sé, sí | dá gcognaímis; dá gcognaíodh muid |
dá gcognaíodh sibh | dá gcognaídís; dá gcognaíodh siad |
— | dá gcognaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | cognaím | cogain | cognaíodh sé, sí | cognaímis | cognaígí; cognaídh† |
cognaídís | — | cognaítear |
| past participle | coganta | |||||||
| verbal noun | cogaint | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
- Alternative verbal nouns: cognadh, cognamh
Derived terms
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| cogain | chogain | gcogain |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “con·cnaí”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1904), “cognaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 159
- Ó Dónaill, Niall (1977), “cogain”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- “cogain”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “cogain”, in English-Irish Dictionary, An Gúm