budzić

Inherited from Proto-Slavic *budìti. First attested in the 15th century.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /bud͡ʑʲit͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /bud͡ʑʲit͡ɕʲ/

budzić impf

1. (hapax legomenon) to awaken
   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[1], [2], [3]}, volume XXV, page 157:

     Budzy wolą movet enim liberum

     [Budzi wolą movet enim liberum]

• Polish: budzić
• Silesian: budzić

• Boryś, Wiesław (2005), “budzić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “budzić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “budzić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “budzić”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Brückner, Aleksander (1927), “budzić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• K. Nitsch, editor (1954), “budzić”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 175
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “budzić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “budzić”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Inherited from Old Polish budzić.

• Audio 1; “budzić”:

  (file)

• Audio 2; “budzić”:

  (file)

• Audio 3; “budzić się”:

  (file)

• Rhymes: -ud͡ʑit͡ɕ
• Syllabification: bu‧dzić

budzić impf (perfective obudzić)

1. (transitive) to awaken, to wake, to wake up, to stir (to interrupt someone's sleep) [with z (+ genitive) ‘from what’; or with instrumental ‘with what’]

   Synonyms: przebudzać, zbudzać

   Antonym: usypiać

2. (transitive) to awaken, to wake, to wake up, to stir (to bring out of some state) [with z (+ genitive) ‘from what’; or with do (+ genitive) ‘to/for what’]

   Synonyms: przebudzać, zbudzać

3. (transitive) to awaken, to stir (to evoke some reactions, e.g. attitudes or feelings) [with w (+ locative) ‘in whom’; or (proscribed) with u (+ genitive) ‘in whom’]

   Synonyms: wzbudzać, zbudzać

4. (transitive, Kuyavia, agriculture) to stir (to move beetroots with a hoe, etc.)
5. (transitive, obsolete) to encourage, to arouse

   Synonym: pobudzać

6. (transitive, Middle Polish) to heal, to cure, to treat

   Synonym: leczyć

7. (reflexive with się) to awaken, to wake up (to stop sleeping, to become awake) [with z (+ genitive) ‘from what’]

   Synonyms: przebudzać się, wybudzać się, zbudzać się

   Antonyms: usypiać, zasypiać

   Budziłem się kilka razy w nocy. ― I woke up a few times during the night.

8. (reflexive with się) to wake up (to regain a sense of reality) [with z (+ genitive) ‘from what’]

   Synonyms: przebudzać się, przytomnieć, wybudzać się, zbudzać się

9. (reflexive with się) to wake up (to become active after a period of inactivity) [with z (+ genitive) ‘from what’; or with do (+ genitive) ‘to/for what’]

   Synonyms: odradzać się, przebudzać się, wybudzać się, zbudzać się

10. (reflexive with się, of internal phenomena, e.g. feelings) to awaken (to arise as a result of some circumstances or events) [with w (+ locative) ‘in whom’; or (proscribed) with u (+ genitive) ‘in whom/what’]

    Synonyms: przebudzać się, rodzić się, wzbudzać się, zbudzać się

    Hypernym: powstawać

• budzić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• budzić się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• budzić in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “budzić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “budzić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Ewa Małachowska-Pasek (20.11.2025), “BUDZIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Ewa Małachowska-Pasek (28.04.2011), “BUDZIĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “budzić”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “budzić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “budzić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 228
• budzić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
• Władysław Matlakowski (1892), “budzić”, in Słownik wyrazów ludowych zebranych w Czerskiem i na Kujawach (in Polish), Kraków: nakł. Akademii Umiejętności; Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego pod zarządem A. M. Kosterkiewicza, page 2

Inherited from Old Polish budzić.

• IPA^(key): /ˈbu.d͡ʑit͡ɕ/
• Rhymes: -ud͡ʑit͡ɕ
• Syllabification: bu‧dzić

budzić impf

1. (transitive) to awaken, to wake, to wake up, to stir (to interrupt someone's sleep)
2. (transitive) to awaken, to wake, to wake up, to stir (to cause; to entice)
3. (transitive) to awaken, to stir (to evoke some reactions, e.g. attitudes or feelings)
4. (reflexive with sie) to awaken, to wake up (to stop sleeping, to become awake)

• budzic in dykcjonorz.eu
• budzić in silling.org
• Henryk Jaroszewicz (2022), “budzić (siã)”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 66
• Eugeniusz Kosmała (2023), Dykcjōnôrz Polsko-Ślonskiy (in Silesian), b, page 120