artõ

See also: arto and Arto

Livonian

Etymology 1

    a’r (branch) +‎ -tõ

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈɑˀrtə/, [ˈɑˀrtˑə]

    Verb

    a’rtõ

    1. (transitive) to unravel
    Conjugation
    Conjugation of a’rtõ (54)
    infinitive a’rtõ supine a’rtõm active participle a’rtõn
    gerund a’rtõs supine abessive a’rtõmõt passive participle a’rtõd
    singular (ikšlu’g) plural (pǟgiņlu’g)
    1st person
    (e’žmi pärsōn)
    2nd person
    (tuoi pärsōn)
    3rd person
    (kuolmõz pärsōn)
    1st person
    (e’žmi pärsōn)
    2nd person
    (tuoi pärsōn)
    3rd person
    (kuolmõz pärsōn)
    indicative ma sa ta mēg tēg ne
    present
    (paldīņāiga)
    a’rtõb a’rtõd a’rtõb a’rtõm a’rtõt a’rtõbõd
    past
    (lǟ’ndāiga)
    a’rtiz a’rtizt a’rtiz a’rtizmõ a’rtizt
    a’rtiztõ
    a’rtizt
    a’rtiztõ
    future
    perfect
    līb a’rtõn līd a’rtõn līb a’rtõn līm(õ) a’rtõnd līt(õ) a’rtõnd lībõd a’rtõnd
    indicative
    negative
    ma sa ta mēg tēg ne
    present
    (paldīņāiga)
    ä’b a’rt ä’d a’rt ä’b a’rt ä’b a’rtõm ät a’rtõt ä’b a’rtõt
    past
    (lǟ’ndāiga)
    i’z a’rt i’zt a’rt i’z a’rt i’z a’rtõm i’zt a’rtõt i’zt a’rtõt
    future
    perfect
    ä’b a’rtõn ä’d a’rtõn ä’b a’rtõn ä’b līm(õ) a’rtõnd ät līt(õ) a’rtõnd ä’b līt(õ) a’rtõnd
    (sa) (mēg) (tēg)
    imperative 1 a’rt! 1 (a’rtõgõm!2) a’rtõgid! 1
    imperative negative 3 alā a’rt! 3 (algõm a’rtõgõm!2) algid a’rtõgid! 3
    ma sa ta mēg tēg ne
    conditional a’rtõks a’rtõkst a’rtõks a’rtõksmõ a’rtõkstõ a’rtõkstõ
    conditional negative ä’b a’rtõks ä’d a’rtõkst ä’b a’rtõks ä’b a’rtõksmõ ät a’rtõkstõ ä’b a’rtõkstõ
    jussive a’rtõg a’rtõg a’rtõg a’rtõgõd a’rtõgõd a’rtõgõd
    jussive negative algõ a’rtõg algõ a’rtõg algõ a’rtõg algõd a’rtõgõd algõd a’rtõgõd algõd a’rtõgõd
    quotative a’rtiji a’rtiji a’rtiji a’rtijid a’rtijid a’rtijid
    debitive mi’nnõn si’nnõn tä’mmõn mä’ddõn tä’ddõn näntõn
    u’m a’rtõmõst u’m a’rtõmõst u’m a’rtõmõst u’m a’rtõmõst u’m a’rtõmõst u’m a’rtõmõst

    1) imperative-like constructions possible with la’z (so that) + jussive: la’z ma/ta a’rtõg, la’z ne a’rtõgõd
    2) rare, using indicative present more common, la’z + jussive construction possible: la’z mēg a’rtõgõd
    3) possible to imply an indirect request by using jussive negative: algõ ma/ta a’rtõg, algõd ne a’rtõgõd

    Etymology 2

      Apparently a variant of a’rtõ (to unravel), perhaps influenced by Latvian ārdīt.

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈɑrtə/, [ˈɑrˑtˑə]

      Verb

      artõ

      1. (transitive) to take apart, tear up, destroy
      Conjugation
      Conjugation of artõ (53)
      infinitive artõ supine artõm active participle artõn
      gerund artõs supine abessive artõmõt passive participle artõd
      singular (ikšlu’g) plural (pǟgiņlu’g)
      1st person
      (e’žmi pärsōn)
      2nd person
      (tuoi pärsōn)
      3rd person
      (kuolmõz pärsōn)
      1st person
      (e’žmi pärsōn)
      2nd person
      (tuoi pärsōn)
      3rd person
      (kuolmõz pärsōn)
      indicative ma sa ta mēg tēg ne
      present
      (paldīņāiga)
      artõb artõd artõb artõm artõt artõbõd
      past
      (lǟ’ndāiga)
      artiz artizt artiz artizmõ artizt
      artiztõ
      artizt
      artiztõ
      future
      perfect
      līb artõn līd artõn līb artõn līm(õ) artõnd līt(õ) artõnd lībõd artõnd
      indicative
      negative
      ma sa ta mēg tēg ne
      present
      (paldīņāiga)
      ä’b art ä’d art ä’b art ä’b artõm ät artõt ä’b artõt
      past
      (lǟ’ndāiga)
      i’z art i’zt art i’z art i’z artõm i’zt artõt i’zt artõt
      future
      perfect
      ä’b artõn ä’d artõn ä’b artõn ä’b līm(õ) artõnd ät līt(õ) artõnd ä’b līt(õ) artõnd
      (sa) (mēg) (tēg)
      imperative 1 art! 1 (artõgõm!2) artõgid! 1
      imperative negative 3 alā art! 3 (algõm artõgõm!2) algid artõgid! 3
      ma sa ta mēg tēg ne
      conditional artõks artõkst artõks artõksmõ artõkstõ artõkstõ
      conditional negative ä’b artõks ä’d artõkst ä’b artõks ä’b artõksmõ ät artõkstõ ä’b artõkstõ
      jussive artõg artõg artõg artõgõd artõgõd artõgõd
      jussive negative algõ artõg algõ artõg algõ artõg algõd artõgõd algõd artõgõd algõd artõgõd
      quotative artiji artiji artiji artijid artijid artijid
      debitive mi’nnõn si’nnõn tä’mmõn mä’ddõn tä’ddõn näntõn
      u’m artõmõst u’m artõmõst u’m artõmõst u’m artõmõst u’m artõmõst u’m artõmõst

      1) imperative-like constructions possible with la’z (so that) + jussive: la’z ma/ta artõg, la’z ne artõgõd
      2) rare, using indicative present more common, la’z + jussive construction possible: la’z mēg artõgõd
      3) possible to imply an indirect request by using jussive negative: algõ ma/ta artõg, algõd ne artõgõd

      Etymology 3

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈɑˀrtə/, [ˈɑˀrtˑə]

      Noun

      a’rtõ

      1. partitive singular of a’r

      References

      • Tiit-Rein Viitso; Valts Ernštreits (2012–2013), “artõ”, in Līvõkīel-ēstikīel-lețkīel sõnārōntõz [Livonian-Estonian-Latvian Dictionary]‎[1] (in Estonian and Latvian), Tartu, Rīga: Tartu Ülikool, Latviešu valodas aģentūra
      • Tiit-Rein Viitso; Valts Ernštreits (2012–2013), “a’rtõ”, in Līvõkīel-ēstikīel-lețkīel sõnārōntõz [Livonian-Estonian-Latvian Dictionary]‎[2] (in Estonian and Latvian), Tartu, Rīga: Tartu Ülikool, Latviešu valodas aģentūra