𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅
Prakrit
Alternative forms
- 𑀉𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (ujjhāa), 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀬 (uvajjhaya), 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀬 (uvajjhāya), 𑀉𑀯𑀛𑀸𑀬 (uvajhāya), 𑀊𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (ūjjhāa), 𑀉𑀅𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (uajjhāa)
Etymology
Inherited from Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya).[1] Cognate with Pali upajjhāya.
Noun
𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (uvajjhāa) m (Devanagari उवज्झाअ, Kannada ಉವಜ್ಝಾಅ) (attested in Māhārāṣṭrī, Śaurasenī) [2][3][4]
- teacher, preceptor
- c. 10th century CE, Rājaśekhara, Kappūra-Maṃjarī 1.9:
- 𑀩𑀸𑀮𑀓𑀈 𑀓𑀇𑀭𑀸𑀑 𑀡𑀺𑀩𑁆𑀪𑀭-𑀭𑀸𑀅𑀲𑁆𑀲 𑀢𑀳 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀑𑁇
𑀇𑀅 𑀚𑀲𑁆𑀲 𑀧𑀏𑀳𑀺𑀀 𑀧𑀭𑀁𑀧𑀭𑀸𑀇 𑀫𑀸𑀳𑀧𑁆𑀧𑀫𑀸𑀭𑀽𑀠𑀁 𑁈𑁯𑁈- bālakaī kaïrāo ṇibbhara-rāassa taha uvajjhāo.
ia jassa paehim̐ paraṃparāi māhappamārūḍhaṃ .9.
- 1901 translation by Charles Rockwell Lanman
- [The author of this work, Rājaśekhara,] has risen to lofty dignity
by the successive steps of young poet, chief poet, and teacher of King Ṇibbhara [Mahendrapala I].
- [The author of this work, Rājaśekhara,] has risen to lofty dignity
- bālakaī kaïrāo ṇibbhara-rāassa taha uvajjhāo.
- 𑀩𑀸𑀮𑀓𑀈 𑀓𑀇𑀭𑀸𑀑 𑀡𑀺𑀩𑁆𑀪𑀭-𑀭𑀸𑀅𑀲𑁆𑀲 𑀢𑀳 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀑𑁇
Declension
| Magadhi declension of 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (masculine) | ||
|---|---|---|
| singular | plural | |
| Nominative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) |
| Accusative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀁 (uvajjhāaṃ) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) |
| Instrumental | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀡 (uvajjhāeṇa) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀡𑀁 (uvajjhāeṇaṃ) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀳𑀺 (uvajjhāehi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀳𑀺𑀁 (uvajjhāehiṃ) |
| Dative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀅 (uvajjhāāa) | — |
| Ablative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀤𑁄 (uvajjhāādo) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀢𑁆𑀢𑁄 (uvajjhāatto) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳𑀺𑀁𑀢𑁄 (uvajjhāāhiṃto) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀤𑀼 (uvajjhāādu) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳𑀺 (uvajjhāāhi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀰𑀼𑀁𑀢𑁄 (uvajjhāaśuṃto) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀰𑀼𑀁𑀢𑁄 (uvajjhāeśuṃto) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳𑀺𑀁𑀢𑁄 (uvajjhāāhiṃto) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳𑀺 (uvajjhāāhi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀳𑀺 (uvajjhāehi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀑 (uvajjhāāo) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀉 (uvajjhāāu) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀢𑁆𑀢𑁄 (uvajjhāatto) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀤𑁄 (uvajjhāādo) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀤𑀼 (uvajjhāādu) |
| Genitive | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀰𑁆𑀰 (uvajjhāaśśa) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳 (uvajjhāāha) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀡𑀁 (uvajjhāāṇaṃ) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳𑀁 (uvajjhāāhaṃ) |
| Locative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀫𑁆𑀳𑀺 (uvajjhāamhi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀫𑁆𑀫𑀺 (uvajjhāammi) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀰𑀼 (uvajjhāeśu) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀰𑀼𑀁 (uvajjhāeśuṃ) |
| Vocative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (uvajjhāa) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) |
| Maharastri declension of 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (masculine) | ||
|---|---|---|
| singular | plural | |
| Nominative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀑 (uvajjhāo) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) |
| Accusative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀁 (uvajjhāaṃ) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) |
| Instrumental | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀡 (uvajjhāeṇa) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀡𑀁 (uvajjhāeṇaṃ) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀳𑀺 (uvajjhāehi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀳𑀺𑀁 (uvajjhāehiṃ) |
| Dative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀅 (uvajjhāāa) | — |
| Ablative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀑 (uvajjhāāo) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀉 (uvajjhāāu) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳𑀺 (uvajjhāāhi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀳𑀺𑀁𑀢𑁄 (uvajjhāāhiṃto) | — |
| Genitive | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀲𑁆𑀲 (uvajjhāassa) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀡 (uvajjhāāṇa) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀡𑀁 (uvajjhāāṇaṃ) |
| Locative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀫𑁆𑀫𑀺 (uvajjhāammi) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀲𑀼 (uvajjhāesu) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀲𑀼𑀁 (uvajjhāesuṃ) |
| Vocative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (uvajjhāa) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) |
| Sauraseni declension of 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (masculine) | ||
|---|---|---|
| singular | plural | |
| Nominative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀑 (uvajjhāo) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) |
| Accusative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀁 (uvajjhāaṃ) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) |
| Instrumental | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀡 (uvajjhāeṇa) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀳𑀺𑀁 (uvajjhāehiṃ) |
| Dative | — | — |
| Ablative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀤𑁄 (uvajjhāādo) | — |
| Genitive | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅𑀲𑁆𑀲 (uvajjhāassa) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆𑀡𑀁 (uvajjhāāṇaṃ) |
| Locative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏 (uvajjhāe) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀲𑀼 (uvajjhāesu) or 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀏𑀲𑀼𑀁 (uvajjhāesuṃ) |
| Vocative | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (uvajjhāa) | 𑀉𑀯𑀚𑁆𑀛𑀸𑀆 (uvajjhāā) |
Derived terms
Descendants
- ⇒ Prakrit: 𑀑𑀚𑁆𑀛𑀸𑀅 (ŏjjhāa), 𑀑𑀚𑁆𑀛𑀸𑀬 (ŏjjhāya) — hiatus-filler form
- Apabhramsa:
- Devanagari script: ओझा (ojhā)
- Siddham script: 𑖌𑖕𑖿𑖖𑖯 (ojjhā), 𑖌𑖖𑖯 (ojhā)
- → Tamil: ஓச்சன் (ōccaṉ)
- → Telugu: ఒజ్జే (ojjē)
- Apabhramsa:
- →? Classical Persian: خْوَاجَه (xwāja)
- Tajik: хоҷа (xoja)
- → Arabic: خَوَاجَة (ḵawāja)
- → English: howadji
- → Azerbaijani: xoca
- → Baluchi: واجہ
- → Bashkir: хужа (xuja)
- → Bengali: খোজা (khōja), খাজা (khaja)
- → Chagatai:
- → Gujarati: ખોજા (khojā), ખોજો (khojo)
- → English: Khoja
- → Hindustani:
- → Kazakh: Қожа (Qoja)
- → Malay: khoja
- Indonesian: khoja
- → Malayalam: കോയ (kōya)
- → Ottoman Turkish: خواجه (hâce, hoca), խօճա (hoca) — Armeno-Turkish
- → Punjabi:
- Gurmukhi script: ਖ਼ਵਾਜਾ (xavājā), ਖ਼ੋਜਾ (xojā)
- Shahmukhi script: خواجہ (xavāja), خوجہ (xoja)
- → Sindhi: خوجه, خواجه
- → Telugu: ఒజ్జ (ojja)(Please either change this template to {{desc}} or insert a ====Descendants==== section in ఒజ్జ#Telugu)
- → Turkmen: hoja, goja
- →? Middle Chinese: 和尚 (hwa dzyangH)
References
More information
- ^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “upādhyāya”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 107: “Pk. uajjhāa-, uj°, oj°, ujjha- m.”
- ^ Sheth, Hargovind Das T[rikamcand] (1923–1928), “उवज्झय, उवज्झाय”, in पाइअ-सद्द-महण्णवो [pāia-sadda-mahaṇṇavo, Ocean of Prakrit words] (in Hindi), Calcutta: [Published by the Author], page 137.
- ^ Woolner, Alfred Cooper, An Introduction to Prakrit, Calcutta: Baptist Mission Press, 1917, pages 14, 44, 197.
- ^ Pischel, Richard; Jha, Subhadra (contributor) (1957), Comparative Grammar of the Prakrit Languages, Varanasi: Motilal Banarasidass, pages 121, 197: “ujjhāa, that is found in poetry in JM. […] stands for *ūjjhāa from *uujjhāa=M.Ś. uvajjhāa […] dhya=jjha: M.Ś. uvajjhāa”