𑀅𑀘𑁆𑀘𑁂𑀇
Prakrit
Etymology
Etymology tree
Inherited from Sanskrit अत्ये॑ति (átyeti), from अति- (ati-) + एति॑ (éti).[1]
Verb
𑀅𑀘𑁆𑀘𑁂𑀇 (accei) (Devanagari अच्चेइ, Gujarati અચ્ચેઇ) (ambitransitive) (attested in Ardhamāgadhī) [2][3]
- to pass, go by
- c. 600 BCE – 400 BCE, Mahāvīra, Uttarādhyayana Sūtra chapter 13, line 31:
- 𑀅𑀘𑁆𑀘𑁂𑀇 𑀓𑀸𑀮𑁄 𑀢𑀽𑀭𑀁𑀢𑀺 𑀭𑀸𑀇𑀑, 𑀦 𑀬𑀸𑀯𑀺 𑀪𑁄𑀕𑀸 𑀧𑀼𑀭𑀺𑀲𑀸𑀡 𑀦𑀺𑀘𑁆𑀘𑀸𑁇
𑀉𑀯𑀺𑀘𑁆𑀘 𑀪𑁄𑀕𑀸 𑀧𑀼𑀭𑀺𑀲𑀁 𑀘𑀬𑀁𑀢𑀺, 𑀤𑀼𑀫𑀁 𑀚𑀳𑀸 𑀔𑀻𑀡-𑀨𑀮𑀁-𑀯 𑀧𑀓𑁆𑀔𑀻 𑁈𑁩𑁧𑁈- accei kālo tūraṃti rāio, na yāvi bhogā purisāṇa niccā.
uvicca bhogā purisaṃ cayaṃti, dumaṃ jahā khīṇa-phalaṃ-va pakkhī .31.
- 1992 translation by Brij Mohan Jain
- 31. O King! Time is passing, nights are running away and mundane pleasures are also not everlasting.
As birds leave a tree devoid of fruits, in the same way the worldly pleasures abandon man, when the acquired merit-karmas are exhausted.
- 31. O King! Time is passing, nights are running away and mundane pleasures are also not everlasting.
- accei kālo tūraṃti rāio, na yāvi bhogā purisāṇa niccā.
- 𑀅𑀘𑁆𑀘𑁂𑀇 𑀓𑀸𑀮𑁄 𑀢𑀽𑀭𑀁𑀢𑀺 𑀭𑀸𑀇𑀑, 𑀦 𑀬𑀸𑀯𑀺 𑀪𑁄𑀕𑀸 𑀧𑀼𑀭𑀺𑀲𑀸𑀡 𑀦𑀺𑀘𑁆𑀘𑀸𑁇
- to cross
Descendants
- Northern Indo-Aryan:
- Mahasu Pahari: अजणो / 𑚀𑚑𑚘𑚴 (ajṇo) (Kothgarhi), अछणो / 𑚀𑚐𑚘𑚴 (achṇo) (Kothgarhi)
- Northwestern Indo-Aryan:
- Western Indo-Aryan:
- Vaghri: અચ્ચણુ (accaṇu)
References
- ^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “átyēti”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 12: “Pk. accēi 'surpasses'”
- ^ Sheth, Hargovind Das T[rikamcand] (1923–1928), “अच्चे”, in पाइअ-सद्द-महण्णवो [pāia-sadda-mahaṇṇavo, Ocean of Prakrit words] (in Hindi), Calcutta: [Published by the Author], page 20.
- ^ Pischel, Richard; Jha, Subhadra (contributor) (1957), Comparative Grammar of the Prakrit Languages, Varanasi: Motilal Banarasidass, page 126: “AMg. accei = atyeti”