सप्तम
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- সপ্তম (Assamese script)
- ᬲᬧ᭄ᬢᬫ (Balinese script)
- সপ্তম (Bengali script)
- 𑰭𑰢𑰿𑰝𑰦 (Bhaiksuki script)
- 𑀲𑀧𑁆𑀢𑀫 (Brahmi script)
- သပ္တမ (Burmese script)
- સપ્તમ (Gujarati script)
- ਸਪ੍ਤਮ (Gurmukhi script)
- 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌮 (Grantha script)
- ꦱꦥ꧀ꦠꦩ (Javanese script)
- 𑂮𑂣𑂹𑂞𑂧 (Kaithi script)
- ಸಪ್ತಮ (Kannada script)
- សប្តម (Khmer script)
- ສປ຺ຕມ (Lao script)
- സപ്തമ (Malayalam script)
- ᠰᠠᢒᢠᠠᠮᠠ (Manchu script)
- 𑘭𑘢𑘿𑘝𑘦 (Modi script)
- ᠰᠠᢒᢐᠠᠮᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧍𑧂𑧠𑦽𑧆 (Nandinagari script)
- 𑐳𑐥𑑂𑐟𑐩 (Newa script)
- ସପ୍ତମ (Odia script)
- ꢱꢦ꣄ꢡꢪ (Saurashtra script)
- 𑆱𑆥𑇀𑆠𑆩 (Sharada script)
- 𑖭𑖢𑖿𑖝𑖦 (Siddham script)
- සප්තම (Sinhalese script)
- 𑪁𑩰 𑪙𑩫𑩴 (Soyombo script)
- 𑚨𑚞𑚶𑚙𑚢 (Takri script)
- ஸப்தம (Tamil script)
- సప్తమ (Telugu script)
- สปฺตม (Thai script)
- ས་པྟ་མ (Tibetan script)
- 𑒮𑒣𑓂𑒞𑒧 (Tirhuta script)
- 𑨰𑨞𑩇𑨙𑨢 (Zanabazar Square script)
| 70[a], [b] | ||
| ← 6 | ७ 7 |
8 → |
|---|---|---|
| Cardinal: सप्त (sapta) Ordinal: सप्तम (saptama) Multiplier: सप्तधा (saptadhā) | ||
Etymology
Inherited from Proto-Indo-Iranian *saptamás, from Proto-Indo-European *septm̥mós, from *septḿ̥ (“seven”). Cognate with Latin septimus, Ancient Greek ἕβδομος (hébdomos), Ossetian ӕвдӕм (ævdæm), Khotanese 𑀳𑁄𑀤𑀫 (hodama), Persian هفتم (haftom).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /sɐp.tɐ.mɐ́/, [sɐp̚.tɐ.mɐ́]
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /s̪ɐp.t̪ɐ.mɐ/, [s̪ɐp̚.t̪ɐ.mɐ]
Adjective
स॒प्त॒म • (saptamá) stem
- seventh
- Synonym: सप्तथ (saptátha)
- c. 1200 BCE – 800 BCE, Kṛṣṇa-Yajurveda (Taittirīya Saṃhitā) VI.1.8:
- षट् पदान्यनु नि क्रामति [...] सप्तमे पदे जुहोति
- ṣaṭ padānyanu ni krāmati [...] saptame pade juhoti
- He walks six steps [...] in the seventh step, he offers the libation.
- षट् पदान्यनु नि क्रामति [...] सप्तमे पदे जुहोति
- c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 15.17:
- योऽस्य प्रथमो व्यानः सेयं भूमिः ॥
योऽस्य द्वितीयो व्यानस्तदन्तरिक्षम् ॥
योऽस्य तृतीयो व्यानः सा द्यौः ॥
योऽस्य चतुर्थो व्यानस्तानि नक्षत्राणि ॥
योऽस्य पञ्चमो व्यानस्त ऋतवः ॥
योऽस्य षष्ठो व्यानस्त आर्तवाः ॥
योऽस्य सप्तमो व्यानः स संवत्सरः ॥- yoʼsya prathamo vyānaḥ seyaṃ bhūmiḥ.
yoʼsya dvitīyo vyānastadantarikṣam.
yoʼsya tṛtīyo vyānaḥ sā dyauḥ.
yoʼsya caturtho vyānastāni nakṣatrāṇi.
yoʼsya pañcamo vyānasta ṛtavaḥ.
yoʼsya ṣaṣṭho vyānasta ārtavāḥ.
yoʼsya saptamo vyānaḥ sa saṃvatsaraḥ. - His first diffused breath is this Earth.
His second diffused breath is that Firmament.
His third diffused breath is that Heaven.
His fourth diffused breath are those Constellations.
His fifth diffused breath are the Seasons.
His sixth diffused breath are the Season-groups.
His seventh diffused breath is the year.
- yoʼsya prathamo vyānaḥ seyaṃ bhūmiḥ.
- योऽस्य प्रथमो व्यानः सेयं भूमिः ॥
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | स॒प्त॒मः (saptamáḥ) | स॒प्त॒मौ (saptamáu) स॒प्त॒मा¹ (saptamā́¹) |
स॒प्त॒माः (saptamā́ḥ) स॒प्त॒मासः॑¹ (saptamā́saḥ¹) |
| accusative | स॒प्त॒मम् (saptamám) | स॒प्त॒मौ (saptamáu) स॒प्त॒मा¹ (saptamā́¹) |
स॒प्त॒मान् (saptamā́n) |
| instrumental | स॒प्त॒मेन॑ (saptaména) | स॒प्त॒माभ्या॑म् (saptamā́bhyām) | स॒प्त॒मैः (saptamáiḥ) स॒प्त॒मेभिः॑¹ (saptamébhiḥ¹) |
| dative | स॒प्त॒माय॑ (saptamā́ya) | स॒प्त॒माभ्या॑म् (saptamā́bhyām) | स॒प्त॒मेभ्यः॑ (saptamébhyaḥ) |
| ablative | स॒प्त॒मात् (saptamā́t) | स॒प्त॒माभ्या॑म् (saptamā́bhyām) | स॒प्त॒मेभ्यः॑ (saptamébhyaḥ) |
| genitive | स॒प्त॒मस्य॑ (saptamásya) | स॒प्त॒मयोः॑ (saptamáyoḥ) | स॒प्त॒माना॑म् (saptamā́nām) |
| locative | स॒प्त॒मे (saptamé) | स॒प्त॒मयोः॑ (saptamáyoḥ) | स॒प्त॒मेषु॑ (saptaméṣu) |
| vocative | सप्त॑म (sáptama) | सप्त॑मौ (sáptamau) सप्त॑मा¹ (sáptamā¹) |
सप्त॑माः (sáptamāḥ) सप्त॑मासः¹ (sáptamāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | स॒प्त॒मी (saptamī́) | स॒प्त॒म्यौ॑ (saptamyàu) स॒प्त॒मी¹ (saptamī́¹) |
स॒प्त॒म्यः॑ (saptamyàḥ) स॒प्त॒मीः¹ (saptamī́ḥ¹) |
| accusative | स॒प्त॒मीम् (saptamī́m) | स॒प्त॒म्यौ॑ (saptamyàu) स॒प्त॒मी¹ (saptamī́¹) |
स॒प्त॒मीः (saptamī́ḥ) |
| instrumental | स॒प्त॒म्या (saptamyā́) | स॒प्त॒मीभ्या॑म् (saptamī́bhyām) | स॒प्त॒मीभिः॑ (saptamī́bhiḥ) |
| dative | स॒प्त॒म्यै (saptamyái) | स॒प्त॒मीभ्या॑म् (saptamī́bhyām) | स॒प्त॒मीभ्यः॑ (saptamī́bhyaḥ) |
| ablative | स॒प्त॒म्याः (saptamyā́ḥ) स॒प्त॒म्यै² (saptamyái²) |
स॒प्त॒मीभ्या॑म् (saptamī́bhyām) | स॒प्त॒मीभ्यः॑ (saptamī́bhyaḥ) |
| genitive | स॒प्त॒म्याः (saptamyā́ḥ) स॒प्त॒म्यै² (saptamyái²) |
स॒प्त॒म्योः (saptamyóḥ) | स॒प्त॒मीना॑म् (saptamī́nām) |
| locative | स॒प्त॒म्याम् (saptamyā́m) | स॒प्त॒म्योः (saptamyóḥ) | स॒प्त॒मीषु॑ (saptamī́ṣu) |
| vocative | सप्त॑मि (sáptami) | सप्त॑म्यौ (sáptamyau) सप्त॑मी¹ (sáptamī¹) |
सप्त॑म्यः (sáptamyaḥ) सप्त॑मीः¹ (sáptamīḥ¹) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | स॒प्त॒मम् (saptamám) | स॒प्त॒मे (saptamé) | स॒प्त॒मानि॑ (saptamā́ni) स॒प्त॒मा¹ (saptamā́¹) |
| accusative | स॒प्त॒मम् (saptamám) | स॒प्त॒मे (saptamé) | स॒प्त॒मानि॑ (saptamā́ni) स॒प्त॒मा¹ (saptamā́¹) |
| instrumental | स॒प्त॒मेन॑ (saptaména) | स॒प्त॒माभ्या॑म् (saptamā́bhyām) | स॒प्त॒मैः (saptamáiḥ) स॒प्त॒मेभिः॑¹ (saptamébhiḥ¹) |
| dative | स॒प्त॒माय॑ (saptamā́ya) | स॒प्त॒माभ्या॑म् (saptamā́bhyām) | स॒प्त॒मेभ्यः॑ (saptamébhyaḥ) |
| ablative | स॒प्त॒मात् (saptamā́t) | स॒प्त॒माभ्या॑म् (saptamā́bhyām) | स॒प्त॒मेभ्यः॑ (saptamébhyaḥ) |
| genitive | स॒प्त॒मस्य॑ (saptamásya) | स॒प्त॒मयोः॑ (saptamáyoḥ) | स॒प्त॒माना॑म् (saptamā́nām) |
| locative | स॒प्त॒मे (saptamé) | स॒प्त॒मयोः॑ (saptamáyoḥ) | स॒प्त॒मेषु॑ (saptaméṣu) |
| vocative | सप्त॑म (sáptama) | सप्त॑मे (sáptame) | सप्त॑मानि (sáptamāni) सप्त॑मा¹ (sáptamā¹) |
- ¹Vedic
Descendants
- Gandhari: 𐨯𐨟𐨨 (satama)
- Niya Prakrit: 𐨯𐨟𐨎𐨨 (sataṃma)
- Pali: sattama
- → Burmese: သတ္တမ (satta.ma.)
- Prakrit: 𑀲𑀢𑁆𑀢𑀫 (sattama)
- → Bengali: সপ্তম (śoptom)
- → Kannada: ಸಪ್ತಮ (saptama)
References
- Monier Williams (1899), “सप्तम”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1150, column 3.