बोधति
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- বোধতি (Assamese script)
- ᬩᭀᬥᬢᬶ (Balinese script)
- বোধতি (Bengali script)
- 𑰤𑰺𑰠𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀩𑁄𑀥𑀢𑀺 (Brahmi script)
- ဗောဓတိ (Burmese script)
- બોધતિ (Gujarati script)
- ਬੋਧਤਿ (Gurmukhi script)
- 𑌬𑍋𑌧𑌤𑌿 (Grantha script)
- ꦧꦺꦴꦣꦠꦶ (Javanese script)
- 𑂥𑂷𑂡𑂞𑂱 (Kaithi script)
- ಬೋಧತಿ (Kannada script)
- ពោធតិ (Khmer script)
- ໂພຘຕິ (Lao script)
- ബോധതി (Malayalam script)
- ᠪᠣᢡᠠᢠᡳ (Manchu script)
- 𑘤𑘻𑘠𑘝𑘱 (Modi script)
- ᠪᠣᠸᠠᢑᠾᠠᢐᠢ (Mongolian script)
- 𑧄𑧜𑧀𑦽𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐧𑑀𑐢𑐟𑐶 (Newa script)
- ବୋଧତି (Odia script)
- ꢨꣂꢤꢡꢶ (Saurashtra script)
- 𑆧𑆾𑆣𑆠𑆴 (Sharada script)
- 𑖤𑖺𑖠𑖝𑖰 (Siddham script)
- බොධති (Sinhalese script)
- 𑩲𑩕𑩮𑩫𑩑 (Soyombo script)
- 𑚠𑚴𑚜𑚙𑚮 (Takri script)
- பே³ாத⁴தி (Tamil script)
- బోధతి (Telugu script)
- โพธติ (Thai script)
- བོ་དྷ་ཏི (Tibetan script)
- 𑒥𑒼𑒡𑒞𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨠𑨆𑨜𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
From Proto-Indo-Aryan *báwdʰati, from Proto-Indo-Iranian *bʰáwdʰati, from Proto-Indo-European *bʰéwdʰeti (“to wake, rise up”). Cognate with Avestan 𐬠𐬀𐬊𐬜𐬀𐬌𐬙𐬌 (baoδaiti), Ancient Greek πεύθομαι (peúthomai), πυνθάνομαι (punthánomai), Old Church Slavonic блюсти (bljusti), Old English bēodan (whence English bid).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /bɐ́w.dʱɐ.ti/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /boː.d̪ʱɐ.t̪i/
Verb
बोध॑ति • (bódhati) third-singular indicative (class 1, type P, present, root बुध्)
- to wake, wake up
- to know, to understand
- to enlighten
Conjugation
| Present: बोध॑ति (bódhati), बोध॑ते (bódhate) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | बोध॑ति bódhati |
बोध॑तः bódhataḥ |
बोध॑न्ति bódhanti |
बोध॑ते bódhate |
बोधे॑ते bódhete |
बोध॑न्ते bódhante | |
| Second | बोध॑सि bódhasi |
बोध॑थः bódhathaḥ |
बोध॑थ bódhatha |
बोध॑से bódhase |
बोधे॑थे bódhethe |
बोध॑ध्वे bódhadhve | |
| First | बोधा॑मि bódhāmi |
बोधा॑वः bódhāvaḥ |
बोधा॑मः / बोधा॑मसि¹ bódhāmaḥ / bódhāmasi¹ |
बोधे॑ bódhe |
बोधा॑वहे bódhāvahe |
बोधा॑महे bódhāmahe | |
| Imperative | |||||||
| Third | बोध॑तु bódhatu |
बोध॑ताम् bódhatām |
बोध॑न्तु bódhantu |
बोध॑ताम् bódhatām |
बोधे॑ताम् bódhetām |
बोध॑न्ताम् bódhantām | |
| Second | बोध॑ bódha |
बोध॑तम् bódhatam |
बोध॑त bódhata |
बोध॑स्व bódhasva |
बोधे॑थाम् bódhethām |
बोध॑ध्वम् bódhadhvam | |
| First | बोधा॑नि bódhāni |
बोधा॑व bódhāva |
बोधा॑म bódhāma |
बोधै॑ bódhai |
बोधा॑वहै bódhāvahai |
बोधा॑महै bódhāmahai | |
| Optative/Potential | |||||||
| Third | बोधे॑त् bódhet |
बोधे॑ताम् bódhetām |
बोधे॑युः bódheyuḥ |
बोधे॑त bódheta |
बोधे॑याताम् bódheyātām |
बोधे॑रन् bódheran | |
| Second | बोधेः॑ bódheḥ |
बोधे॑तम् bódhetam |
बोधे॑त bódheta |
बोधे॑थाः bódhethāḥ |
बोधे॑याथाम् bódheyāthām |
बोधे॑ध्वम् bódhedhvam | |
| First | बोधे॑यम् bódheyam |
बोधे॑व bódheva |
बोधे॑म bódhema |
बोधे॑य bódheya |
बोधे॑वहि bódhevahi |
बोधे॑महि bódhemahi | |
| Subjunctive | |||||||
| Third | बोधा॑त् / बोधा॑ति bódhāt / bódhāti |
बोधा॑तः bódhātaḥ |
बोधा॑न् bódhān |
बोधा॑ते / बोधा॑तै bódhāte / bódhātai |
बोधै॑ते bódhaite |
बोध॑न्त / बोधा॑न्तै bódhanta / bódhāntai | |
| Second | बोधाः॑ / बोधा॑सि bódhāḥ / bódhāsi |
बोधा॑थः bódhāthaḥ |
बोधा॑थ bódhātha |
बोधा॑से / बोधा॑सै bódhāse / bódhāsai |
बोधै॑थे bódhaithe |
बोधा॑ध्वै bódhādhvai | |
| First | बोधा॑नि bódhāni |
बोधा॑व bódhāva |
बोधा॑म bódhāma |
बोधै॑ bódhai |
बोधा॑वहै bódhāvahai |
बोधा॑महै bódhāmahai | |
| Participles | |||||||
| बोध॑त् bódhat |
बोध॑मान bódhamāna | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Imperfect: अबो॑धत् (ábodhat), अबो॑धत (ábodhata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | अबो॑धत् ábodhat |
अबो॑धताम् ábodhatām |
अबो॑धन् ábodhan |
अबो॑धत ábodhata |
अबो॑धेताम् ábodhetām |
अबो॑धन्त ábodhanta |
| Second | अबो॑धः ábodhaḥ |
अबो॑धतम् ábodhatam |
अबो॑धत ábodhata |
अबो॑धथाः ábodhathāḥ |
अबो॑धेथाम् ábodhethām |
अबो॑धध्वम् ábodhadhvam |
| First | अबो॑धम् ábodham |
अबो॑धाव ábodhāva |
अबो॑धाम ábodhāma |
अबो॑धे ábodhe |
अबो॑धावहि ábodhāvahi |
अबो॑धामहि ábodhāmahi |
Derived terms
- बुद्ध (buddhá, past participle)