द्वेष्टि

Sanskrit

Alternative scripts

দ্বেষ্টি (Assamese script)
ᬤ᭄ᬯᬾᬱ᭄ᬝᬶ (Balinese script)
দ্বেষ্টি (Bengali script)
𑰟𑰿𑰪𑰸𑰬𑰿𑰘𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀤𑁆𑀯𑁂𑀱𑁆𑀝𑀺 (Brahmi script)
ဒွေၑ္ဋိ (Burmese script)
દ્વેષ્ટિ (Gujarati script)
ਦ੍ਵੇਸ਼੍ਟਿ (Gurmukhi script)
𑌦𑍍𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑌿 (Grantha script)
ꦢ꧀ꦮꦺꦰ꧀ꦛꦶ (Javanese script)
𑂠𑂹𑂫𑂵𑂭𑂹𑂗𑂱 (Kaithi script)
ದ್ವೇಷ್ಟಿ (Kannada script)
ទ្វេឞ្ដិ (Khmer script)
ທ຺ເວຩ຺ຏິ (Lao script)
ദ്വേഷ്ടി (Malayalam script)
ᡩᠣᠸᡝᢢᢞᡳ (Manchu script)
𑘟𑘿𑘪𑘹𑘬𑘿𑘘𑘱 (Modi script)
ᢑᠸᠧᢔᢌᠢ (Mongolian script)
𑦿𑧠𑧊𑧚𑧌𑧠𑦸𑧒 (Nandinagari script)
𑐡𑑂𑐰𑐾𑐲𑑂𑐚𑐶 (Newa script)
ଦ୍ଵେଷ୍ଟି (Odia script)
ꢣ꣄ꢮꢾꢰ꣄ꢜꢶ (Saurashtra script)
𑆢𑇀𑆮𑆼𑆰𑇀𑆛𑆴 (Sharada script)
𑖟𑖿𑖪𑖸𑖬𑖿𑖘𑖰 (Siddham script)
ද්‍වෙෂ‍්ටි (Sinhalese script)
𑩭 𑪙𑩾𑩔𑪀 𑪙𑩦𑩑 (Soyombo script)
𑚛𑚶𑚦𑚲𑚶𑚔𑚮 (Takri script)
த்³வேஷ்டி (Tamil script)
ద్వేష్టి (Telugu script)
ทฺเวษฺฏิ (Thai script)
དྭེ་ཥྚི (Tibetan script)
𑒠𑓂𑒫𑒹𑒭𑓂𑒙𑒱 (Tirhuta script)
𑨛𑩇𑨭𑨄𑨯𑩇𑨔𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *dwáyṣṭi, from Proto-Indo-Iranian *dwáyšti, from Proto-Indo-European *dwey- (“to fear”). Cognate with Avestan 𐬛𐬎𐬎𐬀𐬈𐬱- (duuaeš-, “to hate”), Middle Persian byš (bēš, “pain, misfortune”), Ancient Greek δεινός (deinós, “terrible”), δείδω (deídō, “I fear”), δέος (déos, “fear”), Latin dīrus (“fearful”), Old Armenian երկնչիմ (erknčʻim, “to fear”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /dʋɐ́jʂ.ʈi/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /d̪ʋeːʂ.ʈi/

Verb

द्वेष्टि॑ • (dvéṣṭi) third-singular indicative (class 2, type P, root द्विष्)

to hate, show hatred against (+ accusative; rarely dative or genitive), to be hostile or unfriendly (RV., AV., ŚBr., Mn., MBh., Kāv. etc.)
to be a rival or a match for (Kāvya7d. II, 61)

Conjugation

Present: द्वेष्टि॑ (dvéṣṭi), द्वि॒ष्टे (dviṣṭé)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	द्वेष्टि॑ dvéṣṭi	द्वि॒ष्टः dviṣṭáḥ	द्वि॒षन्ति॑ dviṣánti	द्वि॒ष्टे dviṣṭé	द्वि॒षाते॑ dviṣā́te	द्वि॒षते॑ dviṣáte
Second	द्वेक्षि॑ dvékṣi	द्वि॒ष्ठः dviṣṭháḥ	द्वि॒ष्ठ dviṣṭhá	द्वि॒क्षे dvikṣé	द्वि॒षाथे॑ dviṣā́the	द्वि॒ड्ढ्वे dviḍḍhvé
First	द्वेष्मि॑ dvéṣmi	द्वि॒ष्वः dviṣváḥ	द्वि॒ष्मः / द्वि॒ष्मसि॑¹ dviṣmáḥ / dviṣmási¹	द्वि॒षे dviṣé	द्वि॒ष्वहे॑ dviṣváhe	द्वि॒ष्महे॑ dviṣmáhe
Imperative
Third	द्वेष्टु॑ dvéṣṭu	द्वि॒ष्टाम् dviṣṭā́m	द्वि॒षन्तु॑ dviṣántu	द्वि॒ष्टाम् dviṣṭā́m	द्वि॒षाता॑म् dviṣā́tām	द्वि॒षता॑म् dviṣátām
Second	द्वि॒ड्ढि dviḍḍhí	द्वि॒ष्टम् dviṣṭám	द्वि॒ष्ट dviṣṭá	द्वि॒क्ष्व dvikṣvá	द्वि॒षाथा॑म् dviṣā́thām	द्वि॒ड्ढ्वम् dviḍḍhvám
First	द्वेषा॑णि dvéṣāṇi	द्वेषा॑व dvéṣāva	द्वेषा॑म dvéṣāma	द्वेषै॑ dvéṣai	द्वेषा॑वहै dvéṣāvahai	द्वेषा॑महै dvéṣāmahai
Optative/Potential
Third	द्वि॒ष्यात् dviṣyā́t	द्वि॒ष्याता॑म् dviṣyā́tām	द्वि॒ष्युः dviṣyúḥ	द्वि॒षी॒त dviṣītá	द्वि॒षी॒याता॑म् dviṣīyā́tām	द्वि॒षी॒रन् dviṣīrán
Second	द्वि॒ष्याः dviṣyā́ḥ	द्वि॒ष्यात॑म् dviṣyā́tam	द्वि॒ष्यात॑ dviṣyā́ta	द्वि॒षी॒थाः dviṣīthā́ḥ	द्वि॒षी॒याथा॑म् dviṣīyā́thām	द्वि॒षी॒ध्वम् dviṣīdhvám
First	द्वि॒ष्याम् dviṣyā́m	द्वि॒ष्याव॑ dviṣyā́va	द्वि॒ष्याम॑ dviṣyā́ma	द्वि॒षी॒य dviṣīyá	द्वि॒षी॒वहि॑ dviṣīváhi	द्वि॒षी॒महि॑ dviṣīmáhi
Subjunctive
Third	द्वेष॑त् / द्वेष॑ति dvéṣat / dvéṣati	द्वेष॑तः dvéṣataḥ	द्वेष॑न् dvéṣan	द्वेष॑ते / द्वेषा॑तै dvéṣate / dvéṣātai	द्वेषै॑ते dvéṣaite	द्वेष॑न्त / द्वेषा॑न्तै dvéṣanta / dvéṣāntai
Second	द्वेषः॑ / द्वेष॑सि dvéṣaḥ / dvéṣasi	द्वेष॑थः dvéṣathaḥ	द्वेष॑थ dvéṣatha	द्वेष॑से / द्वेषा॑सै dvéṣase / dvéṣāsai	द्वेषै॑थे dvéṣaithe	द्वेष॑ध्वे / द्वेषा॑ध्वै dvéṣadhve / dvéṣādhvai
First	द्वेषा॑णि / द्वेषा॑ dvéṣāṇi / dvéṣā	द्वेषा॑व dvéṣāva	द्वेषा॑म dvéṣāma	द्वेषै॑ dvéṣai	द्वेषा॑वहै dvéṣāvahai	द्वेषा॑महै dvéṣāmahai
Participles
	द्वि॒षत् dviṣát			द्वि॒षा॒ण dviṣāṇá
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अद्वे॑ट् (ádveṭ), अद्वि॑ष्ट (ádviṣṭa)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अद्वे॑ट् ádveṭ	अद्वि॑ष्टाम् ádviṣṭām	अद्वि॑षन् ádviṣan	अद्वि॑ष्ट ádviṣṭa	अद्वि॑षाताम् ádviṣātām	अद्वि॑षत ádviṣata
Second	अद्वे॑ट् ádveṭ	अद्वि॑ष्टम् ádviṣṭam	अद्वि॑ष्ट ádviṣṭa	अद्वि॑ष्ठाः ádviṣṭhāḥ	अद्वि॑षाथाम् ádviṣāthām	अद्वि॑ड्ढ्वम् ádviḍḍhvam
First	अद्वे॑षम् ádveṣam	अद्वि॑ष्व ádviṣva	अद्वि॑ष्म ádviṣma	अद्वि॑षि ádviṣi	अद्वि॑ष्वहि ádviṣvahi	अद्वि॑ष्महि ádviṣmahi

References

Monier Williams (1899), “द्विष्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 506, column 3.