द्विष्

Sanskrit

Alternative scripts

দ্বিষ্ (Assamese script)
ᬤ᭄ᬯᬶᬱ᭄ (Balinese script)
দ্বিষ্ (Bengali script)
𑰟𑰿𑰪𑰰𑰬𑰿 (Bhaiksuki script)
𑀤𑁆𑀯𑀺𑀱𑁆 (Brahmi script)
ဒွိၑ် (Burmese script)
દ્વિષ્ (Gujarati script)
ਦ੍ਵਿਸ਼੍ (Gurmukhi script)
𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑍍 (Grantha script)
ꦢ꧀ꦮꦶꦰ꧀ (Javanese script)
𑂠𑂹𑂫𑂱𑂭𑂹 (Kaithi script)
ದ್ವಿಷ್ (Kannada script)
ទ្វិឞ៑ (Khmer script)
ທ຺ວິຩ຺ (Lao script)
ദ്വിഷ് (Malayalam script)
ᡩᠣᠸᡳᢢ (Manchu script)
𑘟𑘿𑘪𑘱𑘬𑘿 (Modi script)
ᢑᠸᠢᢔ (Mongolian script)
𑦿𑧠𑧊𑧒𑧌𑧠 (Nandinagari script)
𑐡𑑂𑐰𑐶𑐲𑑂 (Newa script)
ଦ୍ଵିଷ୍ (Odia script)
ꢣ꣄ꢮꢶꢰ꣄ (Saurashtra script)
𑆢𑇀𑆮𑆴𑆰𑇀 (Sharada script)
𑖟𑖿𑖪𑖰𑖬𑖿 (Siddham script)
ද්‍විෂ් (Sinhalese script)
𑩭 𑪙𑩾𑩑𑪀 𑪙 (Soyombo script)
𑚛𑚶𑚦𑚮𑚶 (Takri script)
த்³விஷ் (Tamil script)
ద్విష్ (Telugu script)
ทฺวิษฺ (Thai script)
དྭི་ཥ྄ (Tibetan script)
𑒠𑓂𑒫𑒱𑒭𑓂 (Tirhuta script)
𑨛𑩇𑨭𑨁𑨯𑨴 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-European *dweys- from *dwey- (“to fear”). Cognate with Ancient Greek δεινός (deinós, “fearful”) whence English dino-, Latin dīrus whence English dire.

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /dʋiʂ/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /d̪ʋiʂ/

Root

द्विष् • (dviṣ)

to hate, show hatred
to be hostile or unfriendly
to be a rival

Derived terms

Primary verbal forms

द्वेष्टि॑ (dvéṣṭi, present)
द्विषति (dviṣati, present)
द्वे॒क्ष्यति॑ (dvekṣyáti, future)
द्वे॒ष्टा (dveṣṭā́, periphrastic future)
अद्वि॑क्षत् (ádvikṣat, aorist)
दि॒द्वेष॑ (didvéṣa, perfect)

Secondary forms

द्वि॒ष्यते॑ (dviṣyáte, passive)
अद्वे॑षि (ádveṣi, passive aorist)
द्वे॒षय॑ति (dveṣáyati, causative)
अदि॑द्विषत् (ádidviṣat, causative aorist)
दिद्विक्षति (didvikṣati, desiderative)
देद्विष्यते (dedviṣyate, intensive)
देद्वेष्टि (dedveṣṭi, intensive)

Non-finite forms

द्वि॒ष्ट (dviṣṭá, past participle)
द्वेष्टुम् (dveṣṭum, infinitive)
द्वेष्टो॑स् (dvéṣṭos, infinitive)
द्वेष्य॑ (dvéṣya, gerundive)
द्वेषणीय (dveṣaṇīya, gerundive)

Derived nominal forms

द्विष् (dvíṣ)
द्विष (dviṣa)
द्वेष॑ (dvéṣa)
द्वेष॑ण (dvéṣaṇa)
द्वेष॑स् (dvéṣas)
द्वेषिन् (dveṣin)
द्वेष्टृ (dveṣṭṛ)

Prefixed root forms

अनुद्विष् (anudviṣ)
प्रद्विष् (pradviṣ)
विद्विष् (vidviṣ)

Sanskrit terms belonging to the root द्विष् (0 c, 1 e)

Terms derived from the Sanskrit root द्विष् (2 c, 0 e)

Noun

द्विष् • (dvíṣ) stem, f

hostility, hate

Declension

Feminine root-stem declension of द्विष्
	singular	dual	plural
nominative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
accusative	द्विष॑म् (dvíṣam)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
instrumental	द्वि॒षा (dviṣā́)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भिः (dviḍbhíḥ)
dative	द्वि॒षे (dviṣé)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
ablative	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
genitive	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒षाम् (dviṣā́m)
locative	द्वि॒षि (dviṣí)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒ट्सु (dviṭsú)
vocative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)

¹Vedic

Noun

द्विष् • (dvíṣ) stem, m

enemy, foe

Declension

Masculine root-stem declension of द्विष्
	singular	dual	plural
nominative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
accusative	द्विष॑म् (dvíṣam)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
instrumental	द्वि॒षा (dviṣā́)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भिः (dviḍbhíḥ)
dative	द्वि॒षे (dviṣé)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
ablative	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
genitive	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒षाम् (dviṣā́m)
locative	द्वि॒षि (dviṣí)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒ट्सु (dviṭsú)
vocative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)

¹Vedic

Adjective

द्विष् • (dvíṣ) stem

hostile, hating, disliking

Declension

Masculine root-stem declension of द्विष्
	singular	dual	plural
nominative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
accusative	द्विष॑म् (dvíṣam)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
instrumental	द्वि॒षा (dviṣā́)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भिः (dviḍbhíḥ)
dative	द्वि॒षे (dviṣé)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
ablative	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
genitive	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒षाम् (dviṣā́m)
locative	द्वि॒षि (dviṣí)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒ट्सु (dviṭsú)
vocative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)

¹Vedic

Feminine root-stem declension of द्विष्
	singular	dual	plural
nominative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
accusative	द्विष॑म् (dvíṣam)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)
instrumental	द्वि॒षा (dviṣā́)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भिः (dviḍbhíḥ)
dative	द्वि॒षे (dviṣé)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
ablative	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
genitive	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒षाम् (dviṣā́m)
locative	द्वि॒षि (dviṣí)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒ट्सु (dviṭsú)
vocative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषौ॑ (dvíṣau) द्विषा॑¹ (dvíṣā¹)	द्विषः॑ (dvíṣaḥ)

¹Vedic

Neuter root-stem declension of द्विष्
	singular	dual	plural
nominative	द्विट् (dvíṭ)	द्वि॒षी (dviṣī́)	द्विंषि॑ (dvíṃṣi)
accusative	द्विट् (dvíṭ)	द्वि॒षी (dviṣī́)	द्विंषि॑ (dvíṃṣi)
instrumental	द्वि॒षा (dviṣā́)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भिः (dviḍbhíḥ)
dative	द्वि॒षे (dviṣé)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
ablative	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒ड्भ्याम् (dviḍbhyā́m)	द्वि॒ड्भ्यः (dviḍbhyáḥ)
genitive	द्वि॒षः (dviṣáḥ)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒षाम् (dviṣā́m)
locative	द्वि॒षि (dviṣí)	द्वि॒षोः (dviṣóḥ)	द्वि॒ट्सु (dviṭsú)
vocative	द्विट् (dvíṭ)	द्विषी॑ (dvíṣī)	द्विंषि॑ (dvíṃṣi)

References

Monier Williams (1899), “द्विष्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 506, column 3.
Arthur Anthony Macdonell (1893), “द्विष्”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
William Dwight Whitney (1885), The Roots, Verb-forms, and Primary Derivatives of the Sanskrit Language, Leipzig: Breitkopf and Härtel, page 81

Otto Böhtlingk; Richard Schmidt (1879-1928), “द्विष्”, in Walter Slaje, Jürgen Hanneder, Paul Molitor, Jörg Ritter, editors, Nachtragswörterbuch des Sanskrit [Dictionary of Sanskrit with supplements] (in German), Halle-Wittenberg: Martin-Luther-Universität, published 2016

Mallory, J. P. with Adams, D. Q. (2006), The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World (Oxford Linguistics), New York: Oxford University Press, →ISBN, page 338
Rix, Helmut, editor (2001), “?*du̯ei̯s-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 131
Pokorny, Julius (1959), Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume I, Bern, München: Francke Verlag, page 128