ताम्यति

Sanskrit

FWOTD – 25 August 2023

Alternative scripts

তাম্যতি (Assamese script)
ᬢᬵᬫ᭄ᬬᬢᬶ (Balinese script)
তাম্যতি (Bengali script)
𑰝𑰯𑰦𑰿𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀢𑀸𑀫𑁆𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
တာမျတိ (Burmese script)
તામ્યતિ (Gujarati script)
ਤਾਮ੍ਯਤਿ (Gurmukhi script)
𑌤𑌾𑌮𑍍𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦠꦴꦩꦾꦠꦶ (Javanese script)
𑂞𑂰𑂧𑂹𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
ತಾಮ್ಯತಿ (Kannada script)
តាម្យតិ (Khmer script)
ຕາມ຺ຍຕິ (Lao script)
താമ്യതി (Malayalam script)
ᢠᠠ᠎᠊ᠠᠮᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘝𑘰𑘦𑘿𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
ᢐᠠᢗᠮᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑦽𑧑𑧆𑧠𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐟𑐵𑐩𑑂𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
ତାମ୍ଯତି (Odia script)
ꢡꢵꢪ꣄ꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆠𑆳𑆩𑇀𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖝𑖯𑖦𑖿𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
තාම්‍යති (Sinhalese script)
𑩫𑩛𑩴 𑪙𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚙𑚭𑚢𑚶𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
தாம்யதி (Tamil script)
తామ్యతి (Telugu script)
ตามฺยติ (Thai script)
ཏཱ་མྱ་ཏི (Tibetan script)
𑒞𑒰𑒧𑓂𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨙𑨊𑨢𑩇𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *temH-?

Proto-Indo-European *tm̥H-yé-ti

Proto-Indo-Iranian *támHyati

Sanskrit ताम्यति

Inherited from Proto-Indo-Iranian *támHyati, from Proto-Indo-European *tm̥H-yé-ti, possibly from *temH- (“dark”). Cognate with Old Church Slavonic томити (tomiti, “to torture”). It is unclear whether the verb is related to the nominal "dark" sense; compare तम॑स् (támas, “darkness”).^[1]^[2]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /tɑ́ːm.jɐ.ti/, [tɑ́ːj̃.jɐ.ti]
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /t̪ɑːm.jɐ.t̪i/

Verb

ताम्य॑ति • (tā́myati) third-singular indicative (class 4, type P, present, root तम्)

to gasp for breath, choke, be suffocated
- c. 600 BCE – 200 BCE, Caraka, Caraka Saṃhitā 5.8.15.1:
  दीर्घमुच्छ्वस्य यो ह्रस्वं नरो निःश्वस्य ताम्यति ।
  dīrghamucchvasya yo hrasvaṃ naro niḥśvasya tāmyati.
  The man who having breathed out a long expiration followed by a short inspiration chokes.
to faint away, be exhausted, perish

Conjugation

Present: ताम्य॑ति (tā́myati), ताम्य॑ते (tā́myate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	ताम्य॑ति tā́myati	ताम्य॑तः tā́myataḥ	ताम्य॑न्ति tā́myanti	ताम्य॑ते tā́myate	ताम्ये॑ते tā́myete	ताम्य॑न्ते tā́myante
Second	ताम्य॑सि tā́myasi	ताम्य॑थः tā́myathaḥ	ताम्य॑थ tā́myatha	ताम्य॑से tā́myase	ताम्ये॑थे tā́myethe	ताम्य॑ध्वे tā́myadhve
First	ताम्या॑मि tā́myāmi	ताम्या॑वः tā́myāvaḥ	ताम्या॑मः / ताम्या॑मसि¹ tā́myāmaḥ / tā́myāmasi¹	ताम्ये॑ tā́mye	ताम्या॑वहे tā́myāvahe	ताम्या॑महे tā́myāmahe
Imperative
Third	ताम्य॑तु tā́myatu	ताम्य॑ताम् tā́myatām	ताम्य॑न्तु tā́myantu	ताम्य॑ताम् tā́myatām	ताम्ये॑ताम् tā́myetām	ताम्य॑न्ताम् tā́myantām
Second	ताम्य॑ tā́mya	ताम्य॑तम् tā́myatam	ताम्य॑त tā́myata	ताम्य॑स्व tā́myasva	ताम्ये॑थाम् tā́myethām	ताम्य॑ध्वम् tā́myadhvam
First	ताम्या॑नि tā́myāni	ताम्या॑व tā́myāva	ताम्या॑म tā́myāma	ताम्यै॑ tā́myai	ताम्या॑वहै tā́myāvahai	ताम्या॑महै tā́myāmahai
Optative/Potential
Third	ताम्ये॑त् tā́myet	ताम्ये॑ताम् tā́myetām	ताम्ये॑युः tā́myeyuḥ	ताम्ये॑त tā́myeta	ताम्ये॑याताम् tā́myeyātām	ताम्ये॑रन् tā́myeran
Second	ताम्येः॑ tā́myeḥ	ताम्ये॑तम् tā́myetam	ताम्ये॑त tā́myeta	ताम्ये॑थाः tā́myethāḥ	ताम्ये॑याथाम् tā́myeyāthām	ताम्ये॑ध्वम् tā́myedhvam
First	ताम्ये॑यम् tā́myeyam	ताम्ये॑व tā́myeva	ताम्ये॑म tā́myema	ताम्ये॑य tā́myeya	ताम्ये॑वहि tā́myevahi	ताम्ये॑महि tā́myemahi
Subjunctive
Third	ताम्या॑त् / ताम्या॑ति tā́myāt / tā́myāti	ताम्या॑तः tā́myātaḥ	ताम्या॑न् tā́myān	ताम्या॑ते / ताम्या॑तै tā́myāte / tā́myātai	ताम्यै॑ते tā́myaite	ताम्य॑न्त / ताम्या॑न्तै tā́myanta / tā́myāntai
Second	ताम्याः॑ / ताम्या॑सि tā́myāḥ / tā́myāsi	ताम्या॑थः tā́myāthaḥ	ताम्या॑थ tā́myātha	ताम्या॑से / ताम्या॑सै tā́myāse / tā́myāsai	ताम्यै॑थे tā́myaithe	ताम्या॑ध्वै tā́myādhvai
First	ताम्या॑नि tā́myāni	ताम्या॑व tā́myāva	ताम्या॑म tā́myāma	ताम्यै॑ tā́myai	ताम्या॑वहै tā́myāvahai	ताम्या॑महै tā́myāmahai
Participles
	ताम्य॑त् tā́myat			ताम्य॑मान tā́myamāna
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Descendants

Prakrit: 𑀢𑀫𑁆𑀫𑀇 (tammaï)

References

^ Rix, Helmut, editor (2001), “*temH-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 624
^ Mayrhofer, Manfred (1992), “TAM^I”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume I, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 626