चरति

Pali

Alternative forms

Verb

चरति (root car, first conjugation)

  1. Devanagari script form of carati (“to walk”)

Conjugation

  • Present active participle: चरन्त् (carant), which see for forms and usage
  • Present middle participle: चरमान (caramāna), which see for forms and usage

Adjective

चरति (carati)

  1. Devanagari script form of carati, which is masculine and neuter locative singular of चरन्त् (carant), present participle of the verb above

Sanskrit

Alternative scripts

Etymology

    Inherited from Proto-Indo-Iranian *čárHati, from Proto-Indo-European *kʷélh₁-e-ti, from *kʷelh₁- (to turn). Cognate with Ancient Greek πέλω (pélō), Latin colō. See also चलति (cálati).

    Pronunciation

    Verb

    चर॑ति • (cárati) third-singular indicative (class 1, type P, root चर्)

    1. to move oneself, go, walk, move, stir, roam about, wander (said of men, animals, water, ships, stars, etc.)
    2. to spread, be diffused (as fire)
    3. to move or travel through, pervade, go along, follow
      • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 10.108.2:
        इन्द्र॑स्य दू॒तीरि॑षि॒ता च॑रामि म॒ह इ॒च्छन्ती॑ पणयो नि॒धीन्वः॑।
        अ॒ति॒ष्कदो॑ भि॒यसा॒ तन्न॑ आव॒त्तथा॑ र॒साया॑ अतरं॒ पयां॑सि॥
        índrasya dūtī́riṣitā́ carāmi mahá icchántī paṇayo nidhī́nvaḥ.
        atiṣkádo bhiyásā tánna āvattáthā rasā́yā ataraṃ páyāṃsi.
        I come appointed messenger of Indra, seeking your ample stores of wealth, O Paṇis.
        This hath preserved me from the fear of crossing: thus have I made my way o' er Rasa's waters.
    4. to behave, conduct oneself, act, live, treat (with instrumental or locative)
    5. to be engaged in, occupied or busy with
    6. to have intercourse with, have to do with (+instrumental)
    7. to continue performing or being
    8. (astronomy) to be in any asterism or conjunction
    9. to undertake, set about, under go, observe, practise, do or act in general, effect, make
    10. to consume, eat (with accusative), graze
    11. to make or render (with double accusative)
    12. (causative) to cause to move or walk about
    13. (causative) to pasture
    14. (causative) to send, direct, turn, move
    15. (causative) to cause any one (in accusative) to walk through (+accusative)
    16. (causative) to drive away from (+ ablative)
    17. (causative) to cause any one (in accusative) to practise or perform (with accusative)
    18. (causative) to cause (any animal, +accusative) to eat
    19. (causative) to cause to copulate
    20. (causative) to ascertain (as through a spy instr.)
    21. (causative) to doubt
    22. (desiderative) to try to go
    23. (desiderative) to wish to act or conduct oneself
    24. (desiderative) to try to have intercourse with
    25. (intensive) to move quickly or repeatedly, walk about, roam about (in locative)
    26. (intensive) to act wantonly or coquettishly

    Conjugation

    Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

    Nonfinite Forms: चरि॑तुम् (cáritum)
    Undeclinable
    Infinitive चरि॑तुम्
    cáritum
    Gerund च॒रि॒त्वा
    caritvā́
    Participles
    Masculine/Neuter Gerundive चर्य॑ / चरितव्य / चरणीय
    cárya / caritavya / caraṇīya
    Feminine Gerundive चर्या॑ / चरितव्या / चरणीया
    cáryā / caritavyā / caraṇīyā
    Masculine/Neuter Past Passive Participle च॒रि॒त
    caritá
    Feminine Past Passive Participle च॒रि॒ता
    caritā́
    Masculine/Neuter Past Active Participle च॒रि॒तव॑त्
    caritávat
    Feminine Past Active Participle च॒रि॒तव॑ती
    caritávatī
    Present: चर॑ति (cárati), चर॑ते (cárate)
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Indicative
    Third चर॑ति
    cárati
    चर॑तः
    cárataḥ
    चर॑न्ति
    cáranti
    चर॑ते
    cárate
    चरे॑ते
    cárete
    चर॑न्ते
    cárante
    Second चर॑सि
    cárasi
    चर॑थः
    cárathaḥ
    चर॑थ
    cáratha
    चर॑से
    cárase
    चरे॑थे
    cárethe
    चर॑ध्वे
    cáradhve
    First चरा॑मि
    cárāmi
    चरा॑वः
    cárāvaḥ
    चरा॑मः / चरा॑मसि¹
    cárāmaḥ / cárāmasi¹
    चरे॑
    cáre
    चरा॑वहे
    cárāvahe
    चरा॑महे
    cárāmahe
    Imperative
    Third चर॑तु
    cáratu
    चर॑ताम्
    cáratām
    चर॑न्तु
    cárantu
    चर॑ताम्
    cáratām
    चरे॑ताम्
    cáretām
    चर॑न्ताम्
    cárantām
    Second चर॑
    cára
    चर॑तम्
    cáratam
    चर॑त
    cárata
    चर॑स्व
    cárasva
    चरे॑थाम्
    cárethām
    चर॑ध्वम्
    cáradhvam
    First चरा॑णि
    cárāṇi
    चरा॑व
    cárāva
    चरा॑म
    cárāma
    चरै॑
    cárai
    चरा॑वहै
    cárāvahai
    चरा॑महै
    cárāmahai
    Optative/Potential
    Third चरे॑त्
    cáret
    चरे॑ताम्
    cáretām
    चरे॑युः
    cáreyuḥ
    चरे॑त
    cáreta
    चरे॑याताम्
    cáreyātām
    चरे॑रन्
    cáreran
    Second चरेः॑
    cáreḥ
    चरे॑तम्
    cáretam
    चरे॑त
    cáreta
    चरे॑थाः
    cárethāḥ
    चरे॑याथाम्
    cáreyāthām
    चरे॑ध्वम्
    cáredhvam
    First चरे॑यम्
    cáreyam
    चरे॑व
    cáreva
    चरे॑म
    cárema
    चरे॑य
    cáreya
    चरे॑वहि
    cárevahi
    चरे॑महि
    cáremahi
    Subjunctive
    Third चरा॑त् / चरा॑ति
    cárāt / cárāti
    चरा॑तः
    cárātaḥ
    चरा॑न्
    cárān
    चरा॑ते / चरा॑तै
    cárāte / cárātai
    चरै॑ते
    cáraite
    चर॑न्त / चरा॑न्तै
    cáranta / cárāntai
    Second चराः॑ / चरा॑सि
    cárāḥ / cárāsi
    चरा॑थः
    cárāthaḥ
    चरा॑थ
    cárātha
    चरा॑से / चरा॑सै
    cárāse / cárāsai
    चरै॑थे
    cáraithe
    चरा॑ध्वै
    cárādhvai
    First चरा॑णि
    cárāṇi
    चरा॑व
    cárāva
    चरा॑म
    cárāma
    चरै॑
    cárai
    चरा॑वहै
    cárāvahai
    चरा॑महै
    cárāmahai
    Participles
    चर॑त्
    cárat
    चर॑माण
    cáramāṇa
    Notes
    • The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit.
    • ¹Vedic
    Imperfect: अच॑रत् (ácarat), अच॑रत (ácarata)
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Indicative
    Third अच॑रत्
    ácarat
    अच॑रताम्
    ácaratām
    अच॑रन्
    ácaran
    अच॑रत
    ácarata
    अच॑रेताम्
    ácaretām
    अच॑रन्त
    ácaranta
    Second अच॑रः
    ácaraḥ
    अच॑रतम्
    ácaratam
    अच॑रत
    ácarata
    अच॑रथाः
    ácarathāḥ
    अच॑रेथाम्
    ácarethām
    अच॑रध्वम्
    ácaradhvam
    First अच॑रम्
    ácaram
    अच॑राव
    ácarāva
    अच॑राम
    ácarāma
    अच॑रे
    ácare
    अच॑रावहि
    ácarāvahi
    अच॑रामहि
    ácarāmahi
    Future: च॒रि॒ष्यति॑ (cariṣyáti), च॒रि॒ष्यते॑ (cariṣyáte)
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Indicative
    Third च॒रि॒ष्यति॑
    cariṣyáti
    च॒रि॒ष्यतः॑
    cariṣyátaḥ
    च॒रि॒ष्यन्ति॑
    cariṣyánti
    च॒रि॒ष्यते॑
    cariṣyáte
    च॒रि॒ष्येते॑
    cariṣyéte
    च॒रि॒ष्यन्ते॑
    cariṣyánte
    Second च॒रि॒ष्यसि॑
    cariṣyási
    च॒रि॒ष्यथः॑
    cariṣyáthaḥ
    च॒रि॒ष्यथ॑
    cariṣyátha
    च॒रि॒ष्यसे॑
    cariṣyáse
    च॒रि॒ष्येथे॑
    cariṣyéthe
    च॒रि॒ष्यध्वे॑
    cariṣyádhve
    First च॒रि॒ष्यामि॑
    cariṣyā́mi
    च॒रि॒ष्यावः॑
    cariṣyā́vaḥ
    च॒रि॒ष्यामः॑ / च॒रि॒ष्याम॑सि¹
    cariṣyā́maḥ / cariṣyā́masi¹
    च॒रि॒ष्ये
    cariṣyé
    च॒रि॒ष्याव॑हे
    cariṣyā́vahe
    च॒रि॒ष्याम॑हे
    cariṣyā́mahe
    Participles
    च॒रि॒ष्यत्
    cariṣyát
    च॒रि॒ष्यमा॑ण
    cariṣyámāṇa
    Notes
    • ¹Vedic
    Conditional: अच॑रिष्यत् (ácariṣyat), अच॑रिष्यत (ácariṣyata)
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Indicative
    Third अच॑रिष्यत्
    ácariṣyat
    अच॑रिष्यताम्
    ácariṣyatām
    अच॑रिष्यन्
    ácariṣyan
    अच॑रिष्यत
    ácariṣyata
    अच॑रिष्येताम्
    ácariṣyetām
    अच॑रिष्यन्त
    ácariṣyanta
    Second अच॑रिष्यः
    ácariṣyaḥ
    अच॑रिष्यतम्
    ácariṣyatam
    अच॑रिष्यत
    ácariṣyata
    अच॑रिष्यथाः
    ácariṣyathāḥ
    अच॑रिष्येथाम्
    ácariṣyethām
    अच॑रिष्यध्वम्
    ácariṣyadhvam
    First अच॑रिष्यम्
    ácariṣyam
    अच॑रिष्याव
    ácariṣyāva
    अच॑रिष्याम
    ácariṣyāma
    अच॑रिष्ये
    ácariṣye
    अच॑रिष्यावहि
    ácariṣyāvahi
    अच॑रिष्यामहि
    ácariṣyāmahi
    Aorist: अचा॑रीत् (ácārīt), अचा॑रिष्ट (ácāriṣṭa)
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Indicative
    Third अचा॑रीत्
    ácārīt
    अचा॑रिष्टाम्
    ácāriṣṭām
    अचा॑रिषुः
    ácāriṣuḥ
    अचा॑रिष्ट
    ácāriṣṭa
    अचा॑रिषाताम्
    ácāriṣātām
    अचा॑रिषत
    ácāriṣata
    Second अचा॑रीः
    ácārīḥ
    अचा॑रिष्टम्
    ácāriṣṭam
    अचा॑रिष्ट
    ácāriṣṭa
    अचा॑रिष्ठाः
    ácāriṣṭhāḥ
    अचा॑रिषाथाम्
    ácāriṣāthām
    अचा॑रिढ्वम्
    ácāriḍhvam
    First अचा॑रिषम्
    ácāriṣam
    अचा॑रिष्व
    ácāriṣva
    अचा॑रिष्म
    ácāriṣma
    अचा॑रिषि
    ácāriṣi
    अचा॑रिष्वहि
    ácāriṣvahi
    अचा॑रिष्महि
    ácāriṣmahi
    Injunctive
    Third चारी॑त्
    cā́rīt
    चारि॑ष्टाम्
    cā́riṣṭām
    चारि॑षुः
    cā́riṣuḥ
    चारि॑ष्ट
    cā́riṣṭa
    चारि॑षाताम्
    cā́riṣātām
    चारि॑षत
    cā́riṣata
    Second चारीः॑
    cā́rīḥ
    चारि॑ष्टम्
    cā́riṣṭam
    चारि॑ष्ट
    cā́riṣṭa
    चारि॑ष्ठाः
    cā́riṣṭhāḥ
    चारि॑षाथाम्
    cā́riṣāthām
    चारि॑ढ्वम्
    cā́riḍhvam
    First चारि॑षम्
    cā́riṣam
    चारि॑ष्व
    cā́riṣva
    चारि॑ष्म
    cā́riṣma
    चारि॑षि
    cā́riṣi
    चारि॑ष्वहि
    cā́riṣvahi
    चारि॑ष्महि
    cā́riṣmahi
    Subjunctive
    Third चारि॑षत् / चारि॑षति
    cā́riṣat / cā́riṣati
    चारि॑षतः
    cā́riṣataḥ
    चारि॑षन्
    cā́riṣan
    चारि॑षते / चारि॑षातै
    cā́riṣate / cā́riṣātai
    चारि॑षैते
    cā́riṣaite
    चारि॑षन्त
    cā́riṣanta
    Second चारि॑षः / चारि॑षसि
    cā́riṣaḥ / cā́riṣasi
    चारि॑षथः
    cā́riṣathaḥ
    चारि॑षथ
    cā́riṣatha
    चारि॑षसे / चारि॑षासै
    cā́riṣase / cā́riṣāsai
    चारि॑षैथे
    cā́riṣaithe
    चारि॑षध्वे / चारि॑षाध्वै
    cā́riṣadhve / cā́riṣādhvai
    First चारि॑षाणि
    cā́riṣāṇi
    चारि॑षाव
    cā́riṣāva
    चारि॑षाम
    cā́riṣāma
    चारि॑षै
    cā́riṣai
    चारि॑षावहे
    cā́riṣāvahe
    चारि॑षामहे / चारि॑षामहै
    cā́riṣāmahe / cā́riṣāmahai
    Notes
    • The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit.
    Benedictive/Precative: च॒र्यात् (caryā́t) or च॒र्याः (caryā́ḥ), -
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Optative/Potential
    Third च॒र्यात् / च॒र्याः¹
    caryā́t / caryā́ḥ¹
    च॒र्यास्ता॑म्
    caryā́stām
    च॒र्यासुः॑
    caryā́suḥ
    - - -
    Second च॒र्याः
    caryā́ḥ
    च॒र्यास्त॑म्
    caryā́stam
    च॒र्यास्त॑
    caryā́sta
    - - -
    First च॒र्यास॑म्
    caryā́sam
    च॒र्यास्व॑
    caryā́sva
    च॒र्यास्म॑
    caryā́sma
    - - -
    Notes
    • ¹Vedic
    Perfect: च॒चार॑ (cacā́ra), चे॒रे (ceré)
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Indicative
    Third च॒चार॑
    cacā́ra
    चे॒रतुः॑
    cerátuḥ
    चे॒रुः
    cerúḥ
    चे॒रे
    ceré
    चे॒राते॑
    cerā́te
    चे॒रि॒रे
    ceriré
    Second च॒चर्थ॑ / च॒चरि॑थ
    cacártha / cacáritha
    चे॒रथुः॑
    ceráthuḥ
    चे॒र
    cerá
    चे॒रि॒षे
    ceriṣé
    चे॒राथे॑
    cerā́the
    चे॒रि॒ध्वे
    ceridhvé
    First च॒चर॑ / च॒चार॑¹
    cacára / cacā́ra¹
    चे॒रि॒व
    cerivá
    चे॒रि॒म
    cerimá
    चे॒रे
    ceré
    चे॒रि॒वहे॑
    ceriváhe
    चे॒रि॒महे॑
    cerimáhe
    Participles
    चे॒रि॒वांस्
    cerivā́ṃs
    चे॒रा॒ण
    cerāṇá
    Notes
    • ¹Later Sanskrit

    Derived terms

    Descendants

    • Dardic:
    • Pali: carati

    References