उलझना

Hindi

Alternative forms

उरझना (urajhnā)

Etymology

Hindi verb set
उलझना (ulajhnā)
उलझाना (uljhānā)

A variant of अलुझना (alujhnā), अरुझना (arujhnā)—compare खजुली (khajulī) ~ खुजली (khujlī). Further from Prakrit उअरुज्झदि (uarujjhadi) with apheresis of the first syllable, from Sanskrit उपरुध्यते (uparudhyate, “to be obstructed”), from उप- (upa-) +‎ रुध्यते (rudhyate), from the root रुध् (rudh, “to block”) or alternatively from Prakrit *अरुज्झइ (arujjhaï) from Sanskrit आरुध्यते (ārudhyate, “to be obstructed”) from the same root. Cognate with Gujarati ઊલઝવું (ūlajhvũ), Punjabi ਉਲਝਣਾ (ulajhṇā).

Pronunciation

(Standard Hindi) IPA^(key): /ʊ.ləd͡ʒʱ.nɑː/, [ʊ.lɐd͡ʒʱ.näː]

Verb

उलझना • (ulajhnā) (intransitive, Urdu spelling الجھنا)

to be entangled, tangled
धागे मेरे उंगलियों से उलझ गए।
dhāge mere uṅgliyõ se ulajh gae.
The string became entangled with my fingers.
to be involved in
किसी मामले में उलझना ― kisī māmle mẽ ulajhnā ― to be involved in a matter
1. to be involved in a quarrel or fight
  उलझ पड़ना ― ulajh paṛnā ― to fight with
2. to fall in love with
3. (colloquial) to be engaged or married to

Conjugation

Impersonal forms of उलझना

Undeclined
Stem		उलझ ulajh
Infinitive		उलझना ulajhnā
Oblique Infinitive		उलझने ulajhne
Conjunctive		उलझकर, उलझके ulajhkar, ulajhke
Progressive		उलझते-उलझते ulajhte-ulajhte
Participles
		dir m s	m p obl m s	f s	f p
Infinitive		उलझना ulajhnā	उलझने ulajhne	उलझनी ulajhnī	उलझनीं ulajhnī̃
Habitual		उलझता ulajhtā	उलझते ulajhte	उलझती ulajhtī	उलझतीं ulajhtī̃
Perfective		उलझा uljhā	उलझे uljhe	उलझी uljhī	उलझीं uljhī̃
Prospective Agentive		उलझनेवाला ulajhnevālā	उलझनेवाले ulajhnevāle	उलझनेवाली ulajhnevālī	उलझनेवालीं ulajhnevālī̃
Adjectival	Perfective	उलझा हुआ uljhā huā	उलझे हुए uljhe hue	उलझी हुई uljhī huī	उलझी हुईं uljhī huī̃
Adjectival	Habitual	उलझता हुआ ulajhtā huā	उलझते हुए ulajhte hue	उलझती हुई ulajhtī huī	उलझती हुईं ulajhtī huī̃

Personal forms of उलझना

Non-Aspectual
			Singular			Plural
			1^st मैं	2^nd तू	3^rd यह/वह, ये/वो	2^nd तुम	1^st हम	3^rd, 2^nd ये/वो/वे, आप
Indicative	PERF	m	उलझा uljhā			उलझे uljhe
	PERF	f	उलझी uljhī				उलझीं uljhī̃
	FUT	m	उलझूँगा uljhūṅgā	उलझेगा uljhegā		उलझोगे uljhoge	उलझेंगे uljheṅge
	FUT	f	उलझूँगी uljhūṅgī	उलझेगी uljhegī		उलझोगी uljhogī	उलझेंगी uljheṅgī
Subjunctive	FUT	m f	उलझूँ uljhū̃	उलझे uljhe		उलझो uljho	उलझें uljhẽ
Contrafactual	PST	m	उलझता ulajhtā			उलझते ulajhte
Contrafactual	PST	f	उलझती ulajhtī				उलझतीं ulajhtī̃
Imperative	PRS	m f		उलझ ulajh		उलझो uljho		उलझिये¹ uljhiye¹
Imperative	FUT	m f		उलझियो uljhiyo		उलझना ulajhnā		उलझियेगा¹ uljhiyegā¹
Habitual Aspect
Indicative	PRS	m	उलझता हूँ ulajhtā hū̃	उलझता है ulajhtā hai		उलझते हो ulajhte ho	उलझते हैं ulajhte ha͠i
	PRS	f	उलझती हूँ ulajhtī hū̃	उलझती है ulajhtī hai		उलझती हो ulajhtī ho	उलझती हैं ulajhtī ha͠i
	PST	m	उलझता था ulajhtā thā			उलझते थे ulajhte the
	PST	f	उलझती थी ulajhtī thī				उलझती थीं ulajhtī thī̃
Presumptive	PRS PST	m	उलझता हूँगा ulajhtā hūṅgā	उलझता होगा ulajhtā hogā		उलझते होगे ulajhte hoge	उलझते होंगे ulajhte hoṅge
Presumptive	PRS PST	f	उलझती हूँगी ulajhtī hūṅgī	उलझती होगी ulajhtī hogī		उलझती होगी ulajhtī hogī	उलझती होंगी ulajhtī hoṅgī
Subjunctive	PRS	m	उलझता हूँ ulajhtā hū̃	उलझता हो ulajhtā ho		उलझते हो ulajhte ho	उलझते हों ulajhte hõ
Subjunctive	PRS	f	उलझती हूँ ulajhtī hū̃	उलझती हो ulajhtī ho		उलझती हो ulajhtī ho	उलझती हों ulajhtī hõ
Contrafactual	PST	m	उलझता होता ulajhtā hotā			उलझते होते ulajhte hote
Contrafactual	PST	f	उलझती होती ulajhtī hotī				उलझती होतीं ulajhtī hotī̃
Perfective Aspect
			Singular			Plural
			1^st मैं	2^nd तू	3^rd यह/वह, ये/वो	2^nd तुम	1^st हम	3^rd, 2^nd ये/वो/वे, आप
Indicative	PRS	m	उलझा हूँ uljhā hū̃	उलझा है uljhā hai		उलझे हो uljhe ho	उलझे हैं uljhe ha͠i
	PRS	f	उलझी हूँ uljhī hū̃	उलझी है uljhī hai		उलझी हो uljhī ho	उलझी हैं uljhī ha͠i
	PST	m	उलझा था uljhā thā			उलझे थे uljhe the
	PST	f	उलझी थी uljhī thī				उलझी थीं uljhī thī̃
	FUT	m	उलझा हूँगा uljhā hūṅgā	उलझा होगा uljhā hogā		उलझे होगे uljhe hoge	उलझे होंगे uljhe hoṅge
	FUT	f	उलझी हूँगी uljhī hūṅgī	उलझी होगी uljhī hogī		उलझी होगी uljhī hogī	उलझी होंगी uljhī hoṅgī
Presumptive	PRS PST	m	उलझा हूँगा uljhā hūṅgā	उलझा होगा uljhā hogā		उलझे होगे uljhe hoge	उलझे होंगे uljhe hoṅge
Presumptive	PRS PST	f	उलझी हूँगी uljhī hūṅgī	उलझी होगी uljhī hogī		उलझी होगी uljhī hogī	उलझी होंगी uljhī hoṅgī
Subjunctive	PRS	m	उलझा हूँ uljhā hū̃	उलझा हो uljhā ho		उलझे हो uljhe ho	उलझे हों uljhe hõ
	PRS	f	उलझी हूँ uljhī hū̃	उलझी हो uljhī ho		उलझी हो uljhī ho	उलझी हों uljhī hõ
	FUT	m	उलझा होऊँ uljhā hoū̃	उलझा होए uljhā hoe		उलझे होओ uljhe hoo	उलझे होएँ uljhe hoẽ
	FUT	f	उलझी होऊँ uljhī hoū̃	उलझी होए uljhī hoe		उलझी होओ uljhī hoo	उलझी होएँ uljhī hoẽ
Contrafactual	PST	m	उलझा होता uljhā hotā			उलझे होते uljhe hote
Contrafactual	PST	f	उलझी होती uljhī hotī				उलझी होतीं uljhī hotī̃
Progressive Aspect
Indicative	PRS	m	उलझ रहा हूँ ulajh rahā hū̃	उलझ रहा है ulajh rahā hai		उलझ रहे हो ulajh rahe ho	उलझ रहे हैं ulajh rahe ha͠i
	PRS	f	उलझ रही हूँ ulajh rahī hū̃	उलझ रही है ulajh rahī hai		उलझ रही हो ulajh rahī ho	उलझ रही हैं ulajh rahī ha͠i
	PST	m	उलझ रहा था ulajh rahā thā			उलझ रहे थे ulajh rahe the
	PST	f	उलझ रही थी ulajh rahī thī				उलझ रही थीं ulajh rahī thī̃
	FUT	m	उलझ रहा हूँगा ulajh rahā hūṅgā	उलझ रहा होगा ulajh rahā hogā		उलझ रहे होगे ulajh rahe hoge	उलझ रहे होंगे ulajh rahe hoṅge
	FUT	f	उलझ रही हूँगी ulajh rahī hūṅgī	उलझ रही होगी ulajh rahī hogī		उलझ रही होगी ulajh rahī hogī	उलझ रही होंगी ulajh rahī hoṅgī
Presumptive	PRS PST FUT	m	उलझ रहा हूँगा ulajh rahā hūṅgā	उलझ रहा होगा ulajh rahā hogā		उलझ रहे होगे ulajh rahe hoge	उलझ रहे होंगे ulajh rahe hoṅge
Presumptive	PRS PST FUT	f	उलझ रही हूँगी ulajh rahī hūṅgī	उलझ रही होगी ulajh rahī hogī		उलझ रही होगी ulajh rahī hogī	उलझ रही होंगी ulajh rahī hoṅgī
Subjunctive	PRS	m	उलझ रहा हूँ ulajh rahā hū̃	उलझ रहा हो ulajh rahā ho		उलझ रहे हो ulajh rahe ho	उलझ रहे हों ulajh rahe hõ
	PRS	f	उलझ रही हूँ ulajh rahī hū̃	उलझ रही हो ulajh rahī ho		उलझ रही हो ulajh rahī ho	उलझ रही हों ulajh rahī hõ
	FUT	m	उलझ रहा होऊँ ulajh rahā hoū̃	उलझ रहा होए ulajh rahā hoe		उलझ रहे होओ ulajh rahe hoo	उलझ रहे होएँ ulajh rahe hoẽ
	FUT	f	उलझ रही होऊँ ulajh rahī hoū̃	उलझ रही होए ulajh rahī hoe		उलझ रही होओ ulajh rahī hoo	उलझ रही होएँ ulajh rahī hoẽ
Contrafactual	PST	m	उलझ रहा होता ulajh rahā hotā			उलझ रहे होते ulajh rahe hote
Contrafactual	PST	f	उलझ रही होती ulajh rahī hotī				उलझ रही होतीं ulajh rahī hotī̃
			1^st मैं	2^nd तू	3^rd यह/वह, ये/वो	2^nd तुम	1^st हम	3^rd, 2^nd ये/वो/वे, आप
			Singular			Plural

¹The forms उलझिये (uljhiye) and उलझियेगा (uljhiyegā) can also be spelled without the y: उलझिए (uljhie) and उलझिएगा (uljhiegā).

Derived terms

उलझन (uljhan)
उलझाव (uljhāv)
उलझेड़ा (uljheṛā)
उलझेड़िया (uljheṛiyā)
सुलझना (sulajhnā)

References

Bahri, Hardev (1989), “उलझना”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons.
Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “uparundhati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press