उरु

See also: ऊरु

Hindi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit उरु (uru).

Pronunciation

Adjective

उरु • (uru) (indeclinable)

  1. wide, broad
    Synonym: विशाल (viśāl)

Sanskrit

FWOTD – 28 July 2020

Alternative scripts

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *Hurúṣ, from Proto-Indo-Iranian *Hurúš, from Proto-Indo-European *h₁wérus (wide, large, spacious). Cognate with Ancient Greek εὐρύς (eurús, wide, broad).

Pronunciation

Adjective

उ॒रु • (urú) stem (comparative वरीयस्, superlative वरिष्ठ)

  1. broad, wide
    Synonyms: विशाल (viśālá), पृथु (pṛthú)
    • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 4.52.5:
      प्रति॑ भ॒द्रा अ॑दृक्षत॒ गवां॒ सर्गा॒ न र॒श्मयः॑ ।
      ओषा अ॑प्रा उ॒रु ज्रयः॑ ॥
      práti bhadrā́ adṛkṣata gávāṃ sárgā ná raśmáyaḥ.
      óṣā́ aprā urú jráyaḥ.
      Our eyes behold thy blessed rays like troops of cattle loosed to feed.
      Dawn hath filled full the wide expanse.
  2. spacious, large
  3. excessive

Declension

Masculine u-stem declension of उ॒रु
singular dual plural
nominative उ॒रुः (urúḥ) उ॒रू (urū́) उ॒रवः॑ (urávaḥ)
accusative उ॒रुम् (urúm) उ॒रू (urū́) उ॒रून् (urū́n)
instrumental उ॒रुणा॑ (urúṇā)
उ॒र्वा¹ (urvā́¹)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभिः॑ (urúbhiḥ)
dative उ॒रवे॑ (uráve)
उ॒र्वे¹ (urvé¹)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
ablative उ॒रोः (uróḥ)
उ॒र्वः¹ (urváḥ¹)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
genitive उ॒रोः (uróḥ)
उ॒र्वः¹ (urváḥ¹)
उ॒र्वोः (urvóḥ) उ॒रू॒णाम् (urūṇā́m)
locative उ॒रौ (uráu) उ॒र्वोः (urvóḥ) उ॒रुषु॑ (urúṣu)
vocative उरो॑ (úro) उरू॑ (úrū) उर॑वः (úravaḥ)
  • ¹Vedic
Feminine ī-stem declension of उ॒र्वी
singular dual plural
nominative उ॒र्वी (urvī́) उ॒र्व्यौ॑ (urvyàu)
उ॒र्वी¹ (urvī́¹)
उ॒र्व्यः॑ (urvyàḥ)
उ॒र्वीः¹ (urvī́ḥ¹)
accusative उ॒र्वीम् (urvī́m) उ॒र्व्यौ॑ (urvyàu)
उ॒र्वी¹ (urvī́¹)
उ॒र्वीः (urvī́ḥ)
instrumental उ॒र्व्या (urvyā́) उ॒र्वीभ्या॑म् (urvī́bhyām) उ॒र्वीभिः॑ (urvī́bhiḥ)
dative उ॒र्व्यै (urvyái) उ॒र्वीभ्या॑म् (urvī́bhyām) उ॒र्वीभ्यः॑ (urvī́bhyaḥ)
ablative उ॒र्व्याः (urvyā́ḥ)
उ॒र्व्यै² (urvyái²)
उ॒र्वीभ्या॑म् (urvī́bhyām) उ॒र्वीभ्यः॑ (urvī́bhyaḥ)
genitive उ॒र्व्याः (urvyā́ḥ)
उ॒र्व्यै² (urvyái²)
उ॒र्व्योः (urvyóḥ) उ॒र्वीणा॑म् (urvī́ṇām)
locative उ॒र्व्याम् (urvyā́m) उ॒र्व्योः (urvyóḥ) उ॒र्वीषु॑ (urvī́ṣu)
vocative उर्वि॑ (úrvi) उर्व्यौ॑ (úrvyau)
उर्वी॑¹ (úrvī¹)
उर्व्यः॑ (úrvyaḥ)
उर्वीः॑¹ (úrvīḥ¹)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Feminine u-stem declension of उ॒रु
singular dual plural
nominative उ॒रुः (urúḥ) उ॒रू (urū́) उ॒रवः॑ (urávaḥ)
accusative उ॒रुम् (urúm) उ॒रू (urū́) उ॒रूः (urū́ḥ)
instrumental उ॒र्वा (urvā́) उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभिः॑ (urúbhiḥ)
dative उ॒रवे॑ (uráve)
उ॒र्वै¹ (urvái¹)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
ablative उ॒रोः (uróḥ)
उ॒र्वाः¹ (urvā́ḥ¹)
उ॒र्वै² (urvái²)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
genitive उ॒रोः (uróḥ)
उ॒र्वाः¹ (urvā́ḥ¹)
उ॒र्वै² (urvái²)
उ॒र्वोः (urvóḥ) उ॒रू॒णाम् (urūṇā́m)
locative उ॒रौ (uráu)
उ॒र्वाम्¹ (urvā́m¹)
उ॒र्वोः (urvóḥ) उ॒रुषु॑ (urúṣu)
vocative उरो॑ (úro) उरू॑ (úrū) उर॑वः (úravaḥ)
  • ¹Later Sanskrit
  • ²Brāhmaṇas
Neuter u-stem declension of उ॒रु
singular dual plural
nominative उ॒रु (urú) उ॒रुणी॑ (urúṇī) उ॒रूणि॑ (urū́ṇi)
उ॒रु¹ (urú¹)
उ॒रू¹ (urū́¹)
accusative उ॒रु (urú) उ॒रुणी॑ (urúṇī) उ॒रूणि॑ (urū́ṇi)
उ॒रु¹ (urú¹)
उ॒रू¹ (urū́¹)
instrumental उ॒रुणा॑ (urúṇā)
उ॒र्वा¹ (urvā́¹)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभिः॑ (urúbhiḥ)
dative उ॒रुणे॑ (urúṇe)
उ॒रवे॑ (uráve)
उ॒र्वे¹ (urvé¹)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
ablative उ॒रुणः॑ (urúṇaḥ)
उ॒रोः (uróḥ)
उ॒र्वः¹ (urváḥ¹)
उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām) उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
genitive उ॒रुणः॑ (urúṇaḥ)
उ॒रोः (uróḥ)
उ॒र्वः¹ (urváḥ¹)
उ॒रुणोः॑ (urúṇoḥ)
उ॒र्वोः (urvóḥ)
उ॒रू॒णाम् (urūṇā́m)
locative उ॒रुणि॑ (urúṇi)
उ॒रौ (uráu)
उ॒रुणोः॑ (urúṇoḥ)
उ॒र्वोः (urvóḥ)
उ॒रुषु॑ (urúṣu)
vocative उरु॑ (úru)
उरो॑ (úro)
उरु॑णी (úruṇī) उरू॑णि (úrūṇi)
उरु॑¹ (úru¹)
उरू॑¹ (úrū¹)
  • ¹Vedic

Derived terms

  • उरुचक्षस् (urucákṣas, far-seeing)
  • उरुव्यञ्च् (uruvyáñc, extending far)
  • उर्वशी (urváśī)
  • उर्व्या (urvyā́, salvation)

References

  • Monier Williams (1899), “उरु”, in A Sanskrit–English Dictionary, [], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 217, column 3.
  • Arthur Anthony Macdonell (1893), “उरु”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
  • Mayrhofer, Manfred (1992), “urú-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎[1] (in German), volume I, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 227
  • Hellwig, Oliver (2010–2026), “uru”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.