उत्थापयति

Sanskrit

Alternative scripts

উত্থাপয়তি (Assamese script)
ᬉᬢ᭄ᬣᬵᬧᬬᬢᬶ (Balinese script)
উত্থাপয়তি (Bengali script)
𑰄𑰝𑰿𑰞𑰯𑰢𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀉𑀢𑁆𑀣𑀸𑀧𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
ဥတ္ထာပယတိ (Burmese script)
ઉત્થાપયતિ (Gujarati script)
ਉਤ੍ਥਾਪਯਤਿ (Gurmukhi script)
𑌉𑌤𑍍𑌥𑌾𑌪𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦈꦠ꧀ꦡꦴꦥꦪꦠꦶ (Javanese script)
𑂇𑂞𑂹𑂟𑂰𑂣𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಉತ್ಥಾಪಯತಿ (Kannada script)
ឧត្ថាបយតិ (Khmer script)
ອຸຕ຺ຖາປຍຕິ (Lao script)
ഉത്ഥാപയതി (Malayalam script)
ᡠᢠᡨᠠ᠎᠊ᠠᢒᠠᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘄𑘝𑘿𑘞𑘰𑘢𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
ᠤᢐᠲᠠᢗᢒᠠᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑦤𑦽𑧠𑦾𑧑𑧂𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐄𑐟𑑂𑐠𑐵𑐥𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
ଉତ୍ଥାପଯତି (Odia script)
ꢆꢡ꣄ꢢꢵꢦꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆇𑆠𑇀𑆡𑆳𑆥𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖄𑖝𑖿𑖞𑖯𑖢𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
උත්‍ථාපයති (Sinhalese script)
𑩐𑩒𑩫 𑪙𑩬𑩛𑩰𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚄𑚙𑚶𑚚𑚭𑚞𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
உத்த²ாபயதி (Tamil script)
ఉత్థాపయతి (Telugu script)
อุตฺถาปยติ (Thai script)
ཨུ་ཏྠཱ་པ་ཡ་ཏི (Tibetan script)
𑒅𑒞𑓂𑒟𑒰𑒣𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨀𑨃𑨙𑩇𑨚𑨊𑨞𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *úd

Proto-Indo-Iranian *ud-

Sanskrit उद्- (ud-)

Proto-Indo-European *steh₂-

Sanskrit स्था (sthā)

Sanskrit -आपयति (-āpayati)

Sanskrit स्थापयति (sthāpayati)

Sanskrit उत्था॑पयति

From उद्- (ud-) +‎ स्थापयति (sthāpayati). By surface analysis, from the root उत्था (utthā) +‎ -आपयति (-āpayati).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /út.tʰɑː.pɐ.jɐ.ti/, [út̚.tʰɑː.pɐ.jɐ.ti]
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /ut̪.t̪ʰɑː.pɐ.jɐ.t̪i/, [ut̪̚.t̪ʰɑː.pɐ.jɐ.t̪i]

Verb

उत्था॑पयति • (útthāpayati) third-singular indicative (class 10, type P, causative, root उत्था)^[1]^[2]

to cause to stand up, raise, lift
- c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda

Conjugation

Present: उत्था॑पयति (útthāpayati), उत्था॑पयते (útthāpayate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	उत्था॑पयति útthāpayati	उत्था॑पयतः útthāpayataḥ	उत्था॑पयन्ति útthāpayanti	उत्था॑पयते útthāpayate	उत्था॑पयेते útthāpayete	उत्था॑पयन्ते útthāpayante
Second	उत्था॑पयसि útthāpayasi	उत्था॑पयथः útthāpayathaḥ	उत्था॑पयथ útthāpayatha	उत्था॑पयसे útthāpayase	उत्था॑पयेथे útthāpayethe	उत्था॑पयध्वे útthāpayadhve
First	उत्था॑पयामि útthāpayāmi	उत्था॑पयावः útthāpayāvaḥ	उत्था॑पयामः / उत्था॑पयामसि¹ útthāpayāmaḥ / útthāpayāmasi¹	उत्था॑पये útthāpaye	उत्था॑पयावहे útthāpayāvahe	उत्था॑पयामहे útthāpayāmahe
Imperative
Third	उत्था॑पयतु útthāpayatu	उत्था॑पयताम् útthāpayatām	उत्था॑पयन्तु útthāpayantu	उत्था॑पयताम् útthāpayatām	उत्था॑पयेताम् útthāpayetām	उत्था॑पयन्ताम् útthāpayantām
Second	उत्था॑पय útthāpaya	उत्था॑पयतम् útthāpayatam	उत्था॑पयत útthāpayata	उत्था॑पयस्व útthāpayasva	उत्था॑पयेथाम् útthāpayethām	उत्था॑पयध्वम् útthāpayadhvam
First	उत्था॑पयानि útthāpayāni	उत्था॑पयाव útthāpayāva	उत्था॑पयाम útthāpayāma	उत्था॑पयै útthāpayai	उत्था॑पयावहै útthāpayāvahai	उत्था॑पयामहै útthāpayāmahai
Optative/Potential
Third	उत्था॑पयेत् útthāpayet	उत्था॑पयेताम् útthāpayetām	उत्था॑पयेयुः útthāpayeyuḥ	उत्था॑पयेत útthāpayeta	उत्था॑पयेयाताम् útthāpayeyātām	उत्था॑पयेरन् útthāpayeran
Second	उत्था॑पयेः útthāpayeḥ	उत्था॑पयेतम् útthāpayetam	उत्था॑पयेत útthāpayeta	उत्था॑पयेथाः útthāpayethāḥ	उत्था॑पयेयाथाम् útthāpayeyāthām	उत्था॑पयेध्वम् útthāpayedhvam
First	उत्था॑पयेयम् útthāpayeyam	उत्था॑पयेव útthāpayeva	उत्था॑पयेम útthāpayema	उत्था॑पयेय útthāpayeya	उत्था॑पयेवहि útthāpayevahi	उत्था॑पयेमहि útthāpayemahi
Subjunctive
Third	उत्था॑पयात् / उत्था॑पयाति útthāpayāt / útthāpayāti	उत्था॑पयातः útthāpayātaḥ	उत्था॑पयान् útthāpayān	उत्था॑पयाते / उत्था॑पयातै útthāpayāte / útthāpayātai	उत्था॑पयैते útthāpayaite	उत्था॑पयन्त / उत्था॑पयान्तै útthāpayanta / útthāpayāntai
Second	उत्था॑पयाः / उत्था॑पयासि útthāpayāḥ / útthāpayāsi	उत्था॑पयाथः útthāpayāthaḥ	उत्था॑पयाथ útthāpayātha	उत्था॑पयासे / उत्था॑पयासै útthāpayāse / útthāpayāsai	उत्था॑पयैथे útthāpayaithe	उत्था॑पयाध्वै útthāpayādhvai
First	उत्था॑पयानि útthāpayāni	उत्था॑पयाव útthāpayāva	उत्था॑पयाम útthāpayāma	उत्था॑पयै útthāpayai	उत्था॑पयावहै útthāpayāvahai	उत्था॑पयामहै útthāpayāmahai
Participles
	उत्था॑पयत् útthāpayat			उत्था॑पयमान / उत्थापयान² útthāpayamāna / utthāpayāna²
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic ²Later Sanskrit

Descendants

Niya Prakrit: 𐨀𐨂𐨠𐨬𐨅𐨟𐨁 (uthaveti)
Pali: uṭṭhāpeti
Prakrit: 𑀉𑀝𑁆𑀞𑀸𑀯𑁂𑀇 (uṭṭhāvei) (see there for further descendants)
- ⇒ Prakrit: 𑀉𑀝𑁆𑀞𑀇 (uṭṭhaï, “to stand up”) (see there for further descendants)

References

^ Monier Williams (1899), “उत्था”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 179.
^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “*ut-sthāpayati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 88

[1] Monier Williams (1899), “उत्था”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 179.

[2] Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “*ut-sthāpayati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 88

[1]

[2]