स्थापयति

Sanskrit

Alternative scripts

স্থাপয়তি (Assamese script)
ᬲ᭄ᬣᬵᬧᬬᬢᬶ (Balinese script)
স্থাপয়তি (Bengali script)
𑰭𑰿𑰞𑰯𑰢𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀲𑁆𑀣𑀸𑀧𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
သ္ထာပယတိ (Burmese script)
સ્થાપયતિ (Gujarati script)
ਸ੍ਥਾਪਯਤਿ (Gurmukhi script)
𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦱ꧀ꦡꦴꦥꦪꦠꦶ (Javanese script)
𑂮𑂹𑂟𑂰𑂣𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಸ್ಥಾಪಯತಿ (Kannada script)
ស្ថាបយតិ (Khmer script)
ສ຺ຖາປຍຕິ (Lao script)
സ്ഥാപയതി (Malayalam script)
ᠰᡨᠠ᠎᠊ᠠᢒᠠᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘭𑘿𑘞𑘰𑘢𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
ᠰᠲᠠᢗᢒᠠᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑧍𑧠𑦾𑧑𑧂𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
ସ୍ଥାପଯତି (Odia script)
ꢱ꣄ꢢꢵꢦꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆱𑇀𑆡𑆳𑆥𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖭𑖿𑖞𑖯𑖢𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
ස‍්ථාපයති (Sinhalese script)
𑪁 𑪙𑩬𑩛𑩰𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚨𑚶𑚚𑚭𑚞𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
ஸ்த²ாபயதி (Tamil script)
స్థాపయతి (Telugu script)
สฺถาปยติ (Thai script)
སྠཱ་པ་ཡ་ཏི (Tibetan script)
𑒮𑓂𑒟𑒰𑒣𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨰𑩇𑨚𑨊𑨞𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *steh₂-

Sanskrit स्था (sthā)

Sanskrit -आपयति (-āpayati)

Sanskrit स्थापयति

From the root स्था (sthā) +‎ -आपयति (-āpayati).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /stʰɑː.pɐ.jɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /s̪t̪ʰɑː.pɐ.jɐ.t̪i/

Verb

स्थापयति • (sthāpayati) third-singular indicative (class 10, type P, causative, root स्था)

to cause to stand, place, locate, set, lay, fix, station, establish, found, institute
to set up, erect, raise, build
to cause to continue, make durable, strengthen, confirm
to prop up, support, maintain
to affirm, assent
to appoint (to any office + locative)
to cause to be, constitute, make, appoint or employ as (+ two accusatives)
with धात्रीम् (dhātrīm, “dhātrīm”) — to employ any one as a nurse

with रक्षार्थम् (rakṣā-rtham) — to appoint any one as guardian

with सज्जम् (sajjam) — to make anything ready

with सुरक्षितम् (surakṣitam, “su-rakṣitam”) — to keep anything well guarded

with स्वीकृत्य (svīkṛtya) — to make anything one's own

with परिशेषम् (pariśeṣam) — to leave anything over or remaining
to fix, settle, determine, resolve
to fix in or on, lead or being into, direct or turn towards (+ locative, rarely accusative)
with हृदि (hṛdi) — to impress on the heart

with मनस् (mánas) — to fix the mind on
to introduce or initiate into, instruct in (+ locative)
with नये (naye) — to instruct in a plan or system
to make over or deliver up to (loc. or haste with gen., " into the hands of ")
to give in marriage
to cause to stand still, stop, arrest, check, hold, keep in, restrain
with बद्ध्वा (baddhvā, “baddhvā”) — to keep bound or imprisoned
to place aside, keep, save, preserve
(New Sanskrit, idiomatic) to hang up (terminate a telephone call)
स्थापयामि वा? ― sthāpayāmi vā? ― Shall I hang up?

Conjugation

Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

Nonfinite Forms: स्था॒पयि॑तुम् (sthāpáyitum)
	Undeclinable
Infinitive	स्था॒पयि॑तुम् sthāpáyitum
Gerund	स्था॒प॒यि॒त्वा sthāpayitvā́
	Participles
Masculine/Neuter Gerundive	स्था॒प॒यि॒त॒व्य॑ / स्था॒प॒नीय॑ sthāpayitavyà / sthāpanī́ya
Feminine Gerundive	स्था॒प॒यि॒त॒व्या॑ / स्था॒प॒नीया॑ sthāpayitavyā̀ / sthāpanī́yā
Masculine/Neuter Past Passive Participle	स्था॒पि॒त sthāpitá
Feminine Past Passive Participle	स्था॒पि॒ता sthāpitā́
Masculine/Neuter Past Active Participle	स्था॒पि॒तव॑त् sthāpitávat
Feminine Past Active Participle	स्था॒पि॒तव॑ती sthāpitávatī

Present: स्था॒पय॑ति (sthāpáyati), स्था॒पय॑ते (sthāpáyate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	स्था॒पय॑ति sthāpáyati	स्था॒पय॑तः sthāpáyataḥ	स्था॒पय॑न्ति sthāpáyanti	स्था॒पय॑ते sthāpáyate	स्था॒पये॑ते sthāpáyete	स्था॒पय॑न्ते sthāpáyante
Second	स्था॒पय॑सि sthāpáyasi	स्था॒पय॑थः sthāpáyathaḥ	स्था॒पय॑थ sthāpáyatha	स्था॒पय॑से sthāpáyase	स्था॒पये॑थे sthāpáyethe	स्था॒पय॑ध्वे sthāpáyadhve
First	स्था॒पया॑मि sthāpáyāmi	स्था॒पया॑वः sthāpáyāvaḥ	स्था॒पया॑मः / स्था॒पया॑मसि¹ sthāpáyāmaḥ / sthāpáyāmasi¹	स्था॒पये॑ sthāpáye	स्था॒पया॑वहे sthāpáyāvahe	स्था॒पया॑महे sthāpáyāmahe
Imperative
Third	स्था॒पय॑तु sthāpáyatu	स्था॒पय॑ताम् sthāpáyatām	स्था॒पय॑न्तु sthāpáyantu	स्था॒पय॑ताम् sthāpáyatām	स्था॒पये॑ताम् sthāpáyetām	स्था॒पय॑न्ताम् sthāpáyantām
Second	स्था॒पय॑ sthāpáya	स्था॒पय॑तम् sthāpáyatam	स्था॒पय॑त sthāpáyata	स्था॒पय॑स्व sthāpáyasva	स्था॒पये॑थाम् sthāpáyethām	स्था॒पय॑ध्वम् sthāpáyadhvam
First	स्था॒पया॑नि sthāpáyāni	स्था॒पया॑व sthāpáyāva	स्था॒पया॑म sthāpáyāma	स्था॒पयै॑ sthāpáyai	स्था॒पया॑वहै sthāpáyāvahai	स्था॒पया॑महै sthāpáyāmahai
Optative/Potential
Third	स्था॒पये॑त् sthāpáyet	स्था॒पये॑ताम् sthāpáyetām	स्था॒पये॑युः sthāpáyeyuḥ	स्था॒पये॑त sthāpáyeta	स्था॒पये॑याताम् sthāpáyeyātām	स्था॒पये॑रन् sthāpáyeran
Second	स्था॒पयेः॑ sthāpáyeḥ	स्था॒पये॑तम् sthāpáyetam	स्था॒पये॑त sthāpáyeta	स्था॒पये॑थाः sthāpáyethāḥ	स्था॒पये॑याथाम् sthāpáyeyāthām	स्था॒पये॑ध्वम् sthāpáyedhvam
First	स्था॒पये॑यम् sthāpáyeyam	स्था॒पये॑व sthāpáyeva	स्था॒पये॑म sthāpáyema	स्था॒पये॑य sthāpáyeya	स्था॒पये॑वहि sthāpáyevahi	स्था॒पये॑महि sthāpáyemahi
Subjunctive
Third	स्था॒पया॑त् / स्था॒पया॑ति sthāpáyāt / sthāpáyāti	स्था॒पया॑तः sthāpáyātaḥ	स्था॒पया॑न् sthāpáyān	स्था॒पया॑ते / स्था॒पया॑तै sthāpáyāte / sthāpáyātai	स्था॒पयै॑ते sthāpáyaite	स्था॒पय॑न्त / स्था॒पया॑न्तै sthāpáyanta / sthāpáyāntai
Second	स्था॒पयाः॑ / स्था॒पया॑सि sthāpáyāḥ / sthāpáyāsi	स्था॒पया॑थः sthāpáyāthaḥ	स्था॒पया॑थ sthāpáyātha	स्था॒पया॑से / स्था॒पया॑सै sthāpáyāse / sthāpáyāsai	स्था॒पयै॑थे sthāpáyaithe	स्था॒पया॑ध्वै sthāpáyādhvai
First	स्था॒पया॑नि sthāpáyāni	स्था॒पया॑व sthāpáyāva	स्था॒पया॑म sthāpáyāma	स्था॒पयै॑ sthāpáyai	स्था॒पया॑वहै sthāpáyāvahai	स्था॒पया॑महै sthāpáyāmahai
Participles
	स्था॒पय॑त् sthāpáyat			स्था॒पय॑मान / स्थापयान² sthāpáyamāna / sthāpayāna²
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic ²Later Sanskrit

Imperfect: अस्था॑पयत् (ásthāpayat), अस्था॑पयत (ásthāpayata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अस्था॑पयत् ásthāpayat	अस्था॑पयताम् ásthāpayatām	अस्था॑पयन् ásthāpayan	अस्था॑पयत ásthāpayata	अस्था॑पयेताम् ásthāpayetām	अस्था॑पयन्त ásthāpayanta
Second	अस्था॑पयः ásthāpayaḥ	अस्था॑पयतम् ásthāpayatam	अस्था॑पयत ásthāpayata	अस्था॑पयथाः ásthāpayathāḥ	अस्था॑पयेथाम् ásthāpayethām	अस्था॑पयध्वम् ásthāpayadhvam
First	अस्था॑पयम् ásthāpayam	अस्था॑पयाव ásthāpayāva	अस्था॑पयाम ásthāpayāma	अस्था॑पये ásthāpaye	अस्था॑पयावहि ásthāpayāvahi	अस्था॑पयामहि ásthāpayāmahi

Future: स्था॒प॒यि॒ष्यति॑ (sthāpayiṣyáti), स्था॒प॒यि॒ष्यते॑ (sthāpayiṣyáte)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	स्था॒प॒यि॒ष्यति॑ sthāpayiṣyáti	स्था॒प॒यि॒ष्यतः॑ sthāpayiṣyátaḥ	स्था॒प॒यि॒ष्यन्ति॑ sthāpayiṣyánti	स्था॒प॒यि॒ष्यते॑ sthāpayiṣyáte	स्था॒प॒यि॒ष्येते॑ sthāpayiṣyéte	स्था॒प॒यि॒ष्यन्ते॑ sthāpayiṣyánte
Second	स्था॒प॒यि॒ष्यसि॑ sthāpayiṣyási	स्था॒प॒यि॒ष्यथः॑ sthāpayiṣyáthaḥ	स्था॒प॒यि॒ष्यथ॑ sthāpayiṣyátha	स्था॒प॒यि॒ष्यसे॑ sthāpayiṣyáse	स्था॒प॒यि॒ष्येथे॑ sthāpayiṣyéthe	स्था॒प॒यि॒ष्यध्वे॑ sthāpayiṣyádhve
First	स्था॒प॒यि॒ष्यामि॑ sthāpayiṣyā́mi	स्था॒प॒यि॒ष्यावः॑ sthāpayiṣyā́vaḥ	स्था॒प॒यि॒ष्यामः॑ / स्था॒प॒यि॒ष्याम॑सि¹ sthāpayiṣyā́maḥ / sthāpayiṣyā́masi¹	स्था॒प॒यि॒ष्ये sthāpayiṣyé	स्था॒प॒यि॒ष्याव॑हे sthāpayiṣyā́vahe	स्था॒प॒यि॒ष्याम॑हे sthāpayiṣyā́mahe
Participles
	स्था॒प॒यि॒ष्यत् sthāpayiṣyát			स्था॒प॒यि॒ष्यमा॑ण sthāpayiṣyámāṇa
Notes	¹Vedic

Conditional: अस्था॑पयिष्यत् (ásthāpayiṣyat), अस्था॑पयिष्यत (ásthāpayiṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अस्था॑पयिष्यत् ásthāpayiṣyat	अस्था॑पयिष्यताम् ásthāpayiṣyatām	अस्था॑पयिष्यन् ásthāpayiṣyan	अस्था॑पयिष्यत ásthāpayiṣyata	अस्था॑पयिष्येताम् ásthāpayiṣyetām	अस्था॑पयिष्यन्त ásthāpayiṣyanta
Second	अस्था॑पयिष्यः ásthāpayiṣyaḥ	अस्था॑पयिष्यतम् ásthāpayiṣyatam	अस्था॑पयिष्यत ásthāpayiṣyata	अस्था॑पयिष्यथाः ásthāpayiṣyathāḥ	अस्था॑पयिष्येथाम् ásthāpayiṣyethām	अस्था॑पयिष्यध्वम् ásthāpayiṣyadhvam
First	अस्था॑पयिष्यम् ásthāpayiṣyam	अस्था॑पयिष्याव ásthāpayiṣyāva	अस्था॑पयिष्याम ásthāpayiṣyāma	अस्था॑पयिष्ये ásthāpayiṣye	अस्था॑पयिष्यावहि ásthāpayiṣyāvahi	अस्था॑पयिष्यामहि ásthāpayiṣyāmahi

Benedictive/Precative: स्था॒प्यात् (sthāpyā́t) or स्था॒प्याः (sthāpyā́ḥ), स्था॒प॒यि॒षी॒ष्ट (sthāpayiṣīṣṭá)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Optative/Potential
Third	स्था॒प्यात् / स्था॒प्याः¹ sthāpyā́t / sthāpyā́ḥ¹	स्था॒प्यास्ता॑म् sthāpyā́stām	स्था॒प्यासुः॑ sthāpyā́suḥ	स्था॒प॒यि॒षी॒ष्ट sthāpayiṣīṣṭá	स्था॒प॒यि॒षी॒यास्ता॑म्² sthāpayiṣīyā́stām²	स्था॒प॒यि॒षी॒रन् sthāpayiṣīrán
Second	स्था॒प्याः sthāpyā́ḥ	स्था॒प्यास्त॑म् sthāpyā́stam	स्था॒प्यास्त॑ sthāpyā́sta	स्था॒प॒यि॒षी॒ष्ठाः sthāpayiṣīṣṭhā́ḥ	स्था॒प॒यि॒षी॒यास्था॑म्² sthāpayiṣīyā́sthām²	स्था॒प॒यि॒षी॒ढ्वम् sthāpayiṣīḍhvám
First	स्था॒प्यास॑म् sthāpyā́sam	स्था॒प्यास्व॑ sthāpyā́sva	स्था॒प्यास्म॑ sthāpyā́sma	स्था॒प॒यि॒षी॒य sthāpayiṣīyá	स्था॒प॒यि॒षी॒वहि॑ sthāpayiṣīváhi	स्था॒प॒यि॒षी॒महि॑ sthāpayiṣīmáhi
Notes	¹Vedic ²Uncertain

Perfect: स्था॒प॒यामास॑ (sthāpayā́mā́sa) or स्था॒प॒यांच॒कार॑ (sthāpayā́ṃcakā́ra), स्था॒प॒यांच॒क्रे (sthāpayā́ṃcakré)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	स्था॒प॒यामास॑ / स्था॒प॒यांच॒कार॑ sthāpayā́mā́sa / sthāpayā́ṃcakā́ra	स्था॒प॒यामा॒सतुः॑ / स्था॒प॒यांच॒क्रतुः॑ sthāpayā́māsátuḥ / sthāpayā́ṃcakrátuḥ	स्था॒प॒यामा॒सुः / स्था॒प॒यांच॒क्रुः sthāpayā́māsúḥ / sthāpayā́ṃcakrúḥ	स्था॒प॒यांच॒क्रे sthāpayā́ṃcakré	स्था॒प॒यांच॒क्राते॑ sthāpayā́ṃcakrā́te	स्था॒प॒यांच॑क्रि॒रे sthāpayā́ṃcakriré
Second	स्था॒प॒यामासि॑थ / स्था॒प॒यांच॒कर्थ॑ sthāpayā́mā́sitha / sthāpayā́ṃcakártha	स्था॒प॒यामा॒सथुः॑ / स्था॒प॒यांच॒क्रथुः॑ sthāpayā́māsáthuḥ / sthāpayā́ṃcakráthuḥ	स्था॒प॒यामा॒स / स्था॒प॒यांच॒क्र sthāpayā́māsá / sthāpayā́ṃcakrá	स्था॒प॒यांच॑कृ॒षे sthāpayā́ṃcakṛṣé	स्था॒प॒यांच॒क्राथे॑ sthāpayā́ṃcakrā́the	स्था॒प॒यांच॑कृ॒ध्वे sthāpayā́ṃcakṛdhvé
First	स्था॒प॒यामास॑ / स्था॒प॒यांच॒कर॑ sthāpayā́mā́sa / sthāpayā́ṃcakára	स्था॒प॒यामा॑सि॒व / स्था॒प॒यांच॑कृ॒व sthāpayā́māsivá / sthāpayā́ṃcakṛvá	स्था॒प॒यामा॑सि॒म / स्था॒प॒यांच॑कृ॒म sthāpayā́māsimá / sthāpayā́ṃcakṛmá	स्था॒प॒यांच॒क्रे sthāpayā́ṃcakré	स्था॒प॒यांच॑कृ॒वहे॑ sthāpayā́ṃcakṛváhe	स्था॒प॒यांच॑कृ॒महे॑ sthāpayā́ṃcakṛmáhe
Participles
	स्था॒प॒यामा॑सि॒वांस् / स्था॒प॒यांच॑कृ॒वांस् sthāpayā́māsivā́ṃs / sthāpayā́ṃcakṛvā́ṃs			स्था॒प॒यांच॑क्रा॒ण sthāpayā́ṃcakrāṇá

References

Monier Williams (1899), “स्था”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1262, columns 2-3.